Komentarze IEŚ | Instytut Europy Środkowej

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1695

8 września 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (sierpień 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS 1-31 sierpnia 2026 r. W sierpniu władze Białorusi utrzymały łagodniejszą retorykę w kwestiach bezpieczeństwa regionalnego. Jednocześnie rozpoczęły kolejny etap kontroli gotowości bojowej armii i rozwijały system bezpieczeństwa wewnętrznego. Gospodarka przyspieszyła, głównie dzięki konsumpcji i rosnącemu popytowi ze strony...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1693

3 września 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Amerykańskie sankcje a postępowanie upadłościowe rafinerii Petrotel w Rumunii

Rafineria Petrotel w Rumunii, należąca do rosyjskiego koncernu Łukoil, z końcem sierpnia 2026 r. została objęta postępowaniem upadłościowym. Decyzja Sądu Okręgowego w Ploeszti, właściwego dla okręgu Prahova, wynika z niemal rocznego postoju zakładu po objęciu Łukoilu sankcjami USA jesienią 2025 r. Państwowy nadzór nad aktywami oraz czasowe odstępstwa sankcyjne...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1689

28 sierpnia 2026

Bartłomiej Krzysztan | Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Perspektywa Korytarza Środkowego: szanse i wyzwania

Po 2022 r. inicjatywa polityczna dotycząca rozwoju Korytarza Środkowego nabrała rozpędu. Jakkolwiek w wymiarach transportowym, ekonomicznym i energetycznym jest on projektem o dużym potencjale, jego realna rozbudowa i konkurencyjność uwarunkowane są mnogością wyzwań i zagrożeń. W wymiarze energetycznym znaczenie korytarza polega przede wszystkim na dywersyfikacji tras...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1686

26 sierpnia 2026

Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Rosyjskie ataki na ukraińskie porty czarnomorskie i infrastrukturę eksportową płodów rolnych

Intensyfikacja konfliktu zbrojnego na Morzu Czarnym w połowie 2026 r. doprowadziła do znaczącego załamania ukraińskiego eksportu żywności. W odpowiedzi na uderzenia Kijowa na Krym i okręty na Morzu Azowskim i Czarnym Moskwa zwiększyła skalę ataków na cywilne statki handlowe. Sparaliżowało to transport morski, znacząco zmniejszając wywóz płodów rolnych z Ukrainy....

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1679

11 sierpnia 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Funkcjonowanie rafinerii w Europie Środkowej w okresie niskiego poziomu Dunaju

Niski poziom wód Dunaju doprowadził do zakłóceń logistycznych związanych z transportem paliw w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej. Ograniczenie ładowności barek wymusiło przekierowanie części dostaw na kolej i transport drogowy, co zwiększyło zarówno koszty, jak i presję na poziom zapasów. Mimo tych trudności główne rafinerie położone wzdłuż...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1677

6 sierpnia 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (lipiec 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS W analizowanym okresie władze Białorusi skupiły się na kampanii żniwnej oraz skorygowały przekaz dotyczący bezpieczeństwa regionalnego. Po raz pierwszy od wielu miesięcy oficjalnie określiły sytuację jako „stabilną”. Nie zmieniły jednak strategicznej narracji o zagrożeniu ze strony NATO. Jednocześnie kontynuowały...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1674

3 sierpnia 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Wpływ niskiego poziomu Dunaju na wytwarzanie energii elektrycznej w Europie

Pod koniec lipca 2026 r. rekordowo niski poziom Dunaju, upały i susza ograniczyły funkcjonowanie elektrowni w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej. Kryzys pokazał, że nawet stabilne źródła energii, w tym elektrownie jądrowe, są podatne na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz ograniczoną dostępność wody wykorzystywanej do chłodzenia. W...

Więcej →

Zespół Wschodni

IEŚ Brief 12

31 lipca 2026

Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Zełenski w Lublinie – pragmatyzm między historią a bezpieczeństwem

29 lipca 2026 r. w Lublinie odbyły się robocze konsultacje premiera Polski Donalda Tuska i prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego. Według komunikatów rozmowy koncentrowały się przede wszystkim na kwestiach bezpieczeństwa, tj. współpracy wojskowo-przemysłowej, zwłaszcza w kontekście wizyty Zełenskiego w Waszyngtonie (28 lipca) oraz dalszego zaangażowania USA,...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1670

24 lipca 2026

Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Ukraina: cena centralizacji władzy

Rekonstrukcja rządu Ukrainy z lipca 2026 r. okazała się czymś znacznie więcej niż zmianą personalną. Dymisja ministra obrony Mychajła Fedorowa uruchomiła największy od początku pełnoskalowej wojny kryzys polityczny, ujawniając narastające napięcia między efektywnością państwa a logiką koncentracji władzy w ośrodku prezydenckim. Wydarzenia te mogą mieć...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1669

23 lipca 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Projekt Neptun Deep a zmiana architektury rynku gazu ziemnego w Europie Południowo-Wschodniej

Neptun Deep jest jednym z najważniejszych projektów energetycznych rozwijanych obecnie w europejskiej części Morza Czarnego. Jego uruchomienie, planowane na 2027 r., może istotnie zmienić pozycję Rumunii na rynku gazu ziemnego. Projekt realizowany przez spółki OMV Petrom i Romgaz ma zwiększyć krajowe wydobycie, wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne Rumunii oraz...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1667

20 lipca 2026

Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Zmiana systemu ochrony czasowej obywateli Ukrainy w Unii Europejskiej

Od 24 lutego 2022 r. polityka Unii Europejskiej wobec uchodźców wojennych z Ukrainy podlegała stałej ewolucji. Obecnie jednak wchodzimy w nową fazę, w której ochrona uchodźców wojennych, o charakterze bezwarunkowym, zderza się z realiami wojny na wyczerpanie oraz narastającymi nastrojami antyimigracyjnymi. W konsekwencji coraz więcej państw UE oraz Europejskiego...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1665

16 lipca 2026

Jędrzej Piekara - Zespół Wschodni

Muzeum Pamięci w Moskwie: budowa nowej tożsamości historycznej

W 85. rocznicę ataku Niemiec hitlerowskich na Związek Radziecki, 22 czerwca 2026 r., w Moskwie otworzono nowe Muzeum Pamięci. Placówka zajęła budynek i domenę internetową dawnego Muzeum Historii Gułagu (zob. „Komentarze IEŚ”, nr 1538). Ekspozycję obejmującą 1700 metrów kwadratowych i osiemnaście modułów tematycznych przygotował w ciągu zaledwie trzech...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1662

14 lipca 2026

Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Operacja krymska Ukrainy i jej potencjalne konsekwencje

Krym, symbol neoimperialnej polityki Rosji, stał się celem ukraińskiej wielodomenowej wojny asymetrycznej. Kijów systematycznie niszczy Flotę Czarnomorską, obronę przeciwlotniczą i przeprawy promowe, dążąc do całkowitej izolacji półwyspu i przekształcenia go w odciętą od zaopatrzenia „wyspę”. Celem tej strategii nie jest obecnie deokupacja, lecz...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1659

10 lipca 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (czerwiec 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa Minister obrony Wiktar Chrenin oświadczył 3 czerwca, że prawdopodobieństwo konfliktu zbrojnego wymierzonego przeciwko Federacji Rosyjskiej i Republice Białorusi oraz jego przekształcenia się z konfliktu regionalnego w globalny jest „niezwykle wysokie”[1]. Bezpośrednim powodem tej reakcji były wypowiedzi...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1657

9 lipca 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Unia Europejska wobec Kaukazu: wizyta Ursuli von der Leyen w Baku i Erywaniu

W pierwszych dniach lipca 2026 r. odbyła się oficjalna wizyta przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen w Baku i Erywaniu. Był to wyraźny sygnał, że Kaukaz Południowy pozostaje ważnym kierunkiem aktywności Unii Europejskiej. Obok doraźnych i długofalowych decyzji ekonomicznych, kolejna w krótkim czasie wizyta przedstawiciela UE tak wysokiego szczebla...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1656

8 lipca 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Skuteczność ukraińskich ataków na rosyjską infrastrukturę naftowo-paliwową

Ukraińskie uderzenia na rosyjską infrastrukturę naftowo-paliwową nie ograniczają się już tylko do punktowych działań sabotażowo-wojskowych, ale generują mierzalne skutki gospodarcze i organizacyjne. Seria ataków na rafinerie, bazy paliwowe, terminale przeładunkowe i elementy infrastruktury przesyłowej doprowadziła do ograniczenia pracy części zakładów, zaburzeń...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1652

2 lipca 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Sankcje Unii Europejskiej wobec dostaw rosyjskiego gazu ziemnego w kontekście bezpieczeństwa państw Europy Środkowej

Wejście w życie kolejnych ograniczeń UE dotyczących importu rosyjskiego gazu ziemnego ma zakończyć proces odchodzenia od dostaw z Rosji i trwale zmienić strukturę europejskiego rynku tego surowca. Przyjęta na początku 2026 r. regulacja REPowerEU przewiduje stopniowe wygaszanie importu – od zakazu zawierania nowych kontraktów, przez ograniczenie umów...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1647

24 czerwca 2026

Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Rosnące znaczenie Ukrainy jako „dostawcy bezpieczeństwa”

Wojna z Rosją zmieniła nie tylko ukraińskie Siły Zbrojne, ale także pozycję Ukrainy w europejskim systemie bezpieczeństwa. Dzięki dynamicznemu rozwojowi przemysłu obronnego, technologii wojskowych oraz unikatowym doświadczeniom zdobytym na polu walki Ukraina coraz częściej występuje nie jako odbiorca zachodniej pomocy, lecz jako partner zdolny do współkształtowania...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1646

23 czerwca 2026

Jędrzej Jander - Zespół Wschodni

Wybory do Dumy Państwowej w 2026 r. – cele Kremla i opozycji

Wybory do Dumy Państwowej zaplanowane na 18-20 września 2026 r. będą pierwszymi do niższej izby rosyjskiego parlamentu od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Odbędą się w warunkach spowolnienia gospodarczego i wojny, która coraz częściej przenosi się w głąb Federacji Rosyjskiej. Celem Kremla jest potwierdzenie ciągłości i stabilności reżimu oraz...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1640

16 czerwca 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Armenia po wyborach: zmiana strategiczna i perspektywa dla pokoju

Wybory w Armenii najczęściej przedstawione są w kontekście międzynarodowym jako rywalizacja prozachodniej władzy oraz prorosyjskiej opozycji. Analogicznie – dwuwymiarowo – interpretowane są możliwości rekonstrukcji architektury bezpieczeństwa i długofalowa geostrategia państwa. Niemniej perspektywa dalszej zmiany regionalnej jest znacznie bardziej skomplikowana....

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1637

8 czerwca 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Wybory w Armenii. Kontynuacja rządów Nikola Pasziniana

W niedzielę, 7 czerwca, w Armenii odbyły się wybory parlamentarne. Po raz trzeci z rzędu zwycięstwo odniosła partia premiera Nikola Pasziniana – Umowa Społeczna. Wynik ten najprawdopodobniej oznacza kontynuację kursu politycznego przyjętego przez Armenię w ostatnich latach, zarówno w polityce zagranicznej, jak też krajowej. Niemniej wyniki potwierdzają głęboką...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1634

4 czerwca 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (maj 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa, ćwiczenia wojskowe Reżim ocenia sytuację bezpieczeństwa regionalnego jako stabilnie napiętą i rozwijającą się w negatywnym kierunku. Do obecnych czynników napięcianależą kwestia nuklearna, wzrost liczby niekontrolowanych lotów BSP, pogorszenie relacji Mińska z Kijowem oraz sytuacja graniczna....

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1632

2 czerwca 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Działania Czech w kierunku wzmocnienia bezpieczeństwa paliwowego państwa

Czeski sektor naftowy w ostatnich latach znalazł się pod silną presją geopolityczną i infrastrukturalną, co skłoniło rząd do działań na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa paliwowego. Podjęte działania koncentrowały się na odejściu od rosyjskiej ropy naftowej, dywersyfikacji dostaw, rozbudowie infrastruktury przesyłowej oraz większej roli państwa w zarządzaniu...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1629

29 maja 2026

Bartłomiej Krzysztan | Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Nowe otwarcie? Relacje gruzińsko-ukraińskie

Relacje gruzińsko-ukraińskie pozostają napięte od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie w konsekwencji ambiwalentnej postawy Tbilisi wobec rosyjskiej agresji. Na początku maja 2026 r. nawiązany został dialog bilateralny, jednak perspektywa normalizacji pozostaje odległa. Rozmowy gruzińsko-ukraińskie. W pierwszych dniach maja 2026 r. w trakcie szczytu Europejskiej...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1620

19 maja 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Przebudowa bezpieczeństwa gazowego Europy Południowej

W ostatnich latach architektura bezpieczeństwa energetycznego państw Europy Południowej uległa znacznej przebudowie, co było spowodowane szokami podażowymi oraz zmianą uwarunkowań międzynarodowych. Region, który przez dekady był uzależniony od dostaw surowców energetycznych z Rosji, obecnie odgrywa coraz większą rolę jako obszar tranzytu i bilansowania nowych...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1615

13 maja 2026

Michał Paszkowski | Andrzej Szabaciuk | Jędrzej Jander - Zespół Wschodni

Ukraińskie ataki na cele w głębi terytorium Federacji Rosyjskiej

W trwającej wojnie Rosja konsekwentnie uderza w ukraiński sektor energetyczny, a Ukraina w odpowiedzi i w ramach strategii ograniczania wpływów finansowych agresora z eksportu surowców energetycznych coraz częściej przenosi działania kinetyczne na rosyjską infrastrukturę energetyczną: rafinerie, terminale naftowe, instalacje przeładunkowe i rurociągi. Wiosną 2026 r....

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1608

5 maja 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (kwiecień 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa Sytuacja w sferze bezpieczeństwa regionalnego oceniana jest w Mińsku jako „stabilnie napięta”, a ogólny trend jako „negatywny”. Nie ma jednak oznak wskazujących na przygotowania do operacji wojskowej z terytorium Białorusi. W retoryce reżimu coraz silniej akcentowany jest dalszy wzrost napięcia, choć...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1607

4 maja 2026

Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Ukraina po porażce Orbána – powściągliwość i oczekiwanie

Zwycięstwo Pétera Magyara i porażka Viktora Orbána zostały w Ukrainie przyjęte z umiarkowanym optymizmem. Choć zniknięcie jednego z głównych krytyków Kijowa w UE otwiera nowe możliwości współpracy, reakcje polityków i ekspertów pozostają powściągliwe. Z ukraińskiej perspektywy nie oznacza to przełomu, lecz raczej korektę dotychczasowej, pragmatycznej...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1606

1 maja 2026

Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Problem reformy systemu mobilizacji i kwestia statusu uchodźców wojennych z Ukrainy w Europie

Ukraiński system mobilizacyjny znajduje się w fazie głębokiej niewydolności. Mimo zapowiadanych reform i prób profesjonalizacji armii kluczowe wyzwania pozostają nierozwiązane. Sytuację komplikuje dwuznaczna polityka Ukrainy – rozmijanie się założeń z konkretnymi decyzjami. Dodatkowo europejskie państwa modyfikują swoje podejście do uchodźców ukraińskich,...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1605

1 maja 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Ukraiński sektor jądrowy 40 lat po katastrofie w Czarnobylu

Cztery dekady po katastrofie w Czarnobylu można zaobserwować, że ukraiński sektor jądrowy został trwale przestawiony na zarządzanie ryzykiem, a więc zamiast ekspansji, priorytetem stały się bezpieczeństwo, niezawodność i odporność systemu. Trwająca wojna dodatkowo przetestowała ten model, ujawniając krytyczną zależność stabilnej generacji energii elektrycznej...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1604

30 kwietnia 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Ludobójstwo Ormian i nowa polityka pamięci w Armenii

24 kwietnia celebrowano 111. rocznicę ludobójstwa Ormian – Mec Jeghern. W Erywaniu odbył się zwyczajowy marsz z pochodniami, a solidarność w upamiętnieniu widoczna była również w obchodach organizowanych w ormiańskich diasporach na całym świecie. Tegoroczna rocznica nie różniła się od tradycyjnych komemoracji, niemniej okoliczności związane ze zmianami w...

Więcej →

Zespół Wschodni

IEŚ Brief 3

29 kwietnia 2026

Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Uwolnienie Andrzeja Poczobuta z białoruskiego więzienia

28 kwietnia 2026 r. z białoruskiego więzienia uwolniony został Andrzej Poczobut, jeden z liderów polskiej mniejszości w Białorusi. Wydarzenie to jest zwieńczeniem wieloletnich zabiegów dyplomatycznych Polski, mających na celu oswobodzenie tego znanego polskiego i białoruskiego dziennikarza oraz działacza społecznego, przetrzymywanego przez reżim Alaksandra...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1598

23 kwietnia 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Odbudowa zapasów gazu ziemnego w Europie Środkowej w trudnych uwarunkowaniach geopolitycznych

Odbudowa zapasów gazu ziemnego w Europie w 2026 r. odbywa się w warunkach podwyższonej niepewności, wynikającej z jednoczesnych zaburzeń dostępności gazu ziemnego w formie skroplonej (LNG) oraz napięć geopolitycznych na Bliskim Wschodzie. Niski poziom wypełnienia pojemności magazynowych po sezonie zimowym (ok. 29%) zwiększa skalę wyzwania, a niekorzystne sygnały...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1594

20 kwietnia 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Wygrana partii TISZA i potencjalna zmiana polityki energetycznej Węgier

Wygrana partii TISZA (Tisztelet és Szabadság Párt) w wyborach parlamentarnych na Węgrzech w 2026 r. może zainicjować korektę polityki energetycznej państwa, która w ostatnich latach opierała się na zależności od dostaw rosyjskich surowców (ropa naftowa i gaz ziemny) oraz na współpracy jądrowej w ramach projektu Paks II. Skala i tempo ewentualnych zmian będą...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1592

17 kwietnia 2026

Jędrzej Jander - Zespół Wschodni

Rosja: uderzenie w VPN jako kolejny krok w budowie „suwerennego Internetu”

W marcu i kwietniu 2026 r. władze Federacji Rosyjskiej zainicjowały nowy etap działań wymierzonych w usługi VPN[1], stanowiące kluczowe narzędzie omijania cenzury i uzyskiwania dostępu do domen internetowych zablokowanych w standardowym trybie połączenia. Dotychczasowa strategia państwa opierała się przede wszystkim na blokowaniu VPN na poziomie infrastruktury...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1590

16 kwietnia 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Paszinian jedzie do Moskwy. Relacje rosyjsko-armeńskie w przededniu wyborów

1 kwietnia 2026 r. premier Armenii Nikol Paszinian odbył oficjalną wizytę w Moskwie. Wizyta robocza, której agenda obejmowała głównie sprawy bieżące – porozumienia dotyczące rekonstrukcji infrastruktury oraz przyszłości energetycznej kaukaskiej republiki – jest również probierzem relacji armeńsko-rosyjskich w dłuższej perspektywie. Ekonomia,...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1581

7 kwietnia 2026

Nora Gigineishvili - Zespół Wschodni

Od instytucjonalnych reform zgodnych ze standardami UE do kontroli partyjnej – transformacja gruzińskiej służby publicznej

Zmiana kierunku polityki zagranicznej Gruzji doprowadziła do wprowadzenia szeregu działań o charakterze represyjnym i niedemokratycznym, ukierunkowanych na tłumienie protestów wywołanych decyzją o zawieszeniu negocjacji akcesyjnych z UE. Jednym z głównych obszarów oddziaływania aparatu przymusu stała się służba cywilna, co doprowadziło do jej systemowego...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1579

2 kwietnia 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (marzec 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa, ćwiczenia wojskowe W Wojskach Wewnętrznych MSW część jednostek została zreorganizowana. Oddziały specjalne „Buran” (Homel i Mozyrz) oraz „Sztorm” (Brześć) przekształcono w odrębne jednostki wojskowe, co w praktyce oznacza ich rozbudowę z poziomu kompanii do batalionu. Równocześnie 1. brygada...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1576

31 marca 2026

Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Drony nie wygrywają wojen

Wojna w Ukrainie ukazuje rosnącą rolę technologii cyfrowych, systemów bezzałogowych i walki radioelektronicznej. Masowe wykorzystanie dronów, wspierane przez rozwinięty sektor IT oraz sprawną adaptację instytucjonalną, pozwoliło Ukrainie na skuteczne ograniczanie przewagi militarnej przeciwnika. Jednocześnie nawet najbardziej zaawansowane rozwiązania technologiczne...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1574

27 marca 2026

Jędrzej Jander - Zespół Wschodni

Rosyjska gospodarka w obliczu wojny na Bliskim Wschodzie – perspektywy na 2026 r.

Izraelsko-amerykański atak na Iran oraz irańska blokada cieśniny Ormuz spowodowały utrzymujący się do chwili obecnej szok na światowych rynkach surowców energetycznych. Z punktu widzenia Federacji Rosyjskiej, jako jednego z głównych producentów i eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego, wzrost cen wywołany przez wojnę może odsunąć w czasie narastanie nadmiernego...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1571

25 marca 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Kryzys dostępności ropy naftowej na Słowacji i jego skutki dla regionalnego rynku paliw

Na Słowacji turystyka paliwowa w 2026 r. stała się jednym z kluczowych symptomów narastających napięć na regionalnym rynku paliw, wynikających z zaburzeń po stronie podaży ropy naftowej. Relatywnie niskie ceny oleju napędowego, utrzymywane mimo wstrzymania dostaw ropy naftowej rurociągiem Przyjaźń oraz konfliktu na Bliskim Wschodzie, stworzyły silne bodźce popytowe...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1569

24 marca 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Śmierć patriarchy

Śmierć Eliasza II, stojącego na czele Gruzińskiej Cerkwi Prawosławnej od 1977 r., jest wydarzeniem o dużym znaczeniu nie tylko w kontekście zmian czekających sam patriarchat. Społeczny autorytet i silna pozycja patriarchy powodują, że nieuniknione będą również szersze konsekwencje polityczne. Eliasz II – który przez 48 lat stał na czele gruzińskiej Cerkwi –...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze Brief IEŚ 1567

20 marca 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Wizyta Johna Coale’a w Mińsku. Główne wnioski

Tekst powstał we współpracy z iSANS 19 marca w Mińsku odbyły się rozmowy z amerykańską delegacją pod przewodnictwem specjalnego wysłannika USA Johna Coale’a. Wizyta trwała jeden dzień. Coale przybył do stolicy Białorusi bezpośrednio z Litwy. Najważniejszym rezultatem dla strony białoruskiej jest uzgodnienie zniesienia sankcji wobec sektora potasowego (tj....

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1560

13 marca 2026

Jakub Olchowski | Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Ukraina wobec eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie

Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie stawia Ukrainę w nowej, złożonej sytuacji geopolitycznej. Poparcie Kijowa dla amerykańsko-izraelskich działań przeciwko Iranowi wynika nie tylko z politycznej i pragmatycznej solidarności z partnerami z Zachodu, lecz także z doświadczeń wojny z Rosją i współpracy militarno-technologicznej między Teheranem a Moskwą....

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1554

11 marca 2026

Jędrzej Jander - Zespół Wschodni

Rosja: kampania blokowania Telegramu wkracza w decydującą fazę

26 lutego rosyjskie media poinformowały o planowanym przez władze zablokowaniu komunikatora Telegram na terytorium Federacji Rosyjskiej od kwietnia 2026 r. Według tych doniesień z blokady miałaby zostać wyłączona jedynie strefa przyfrontowa na okupowanych terytoriach Ukrainy, gdzie Telegram pozostaje jednym z podstawowych środków komunikacji rosyjskich żołnierzy....

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze Brief IEŚ 1553

11 marca 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

W trójkącie USA–Rosja–Iran. Reakcja w Mińsku po ataku na Iran

Tekst powstał we współpracy z iSANS Reakcja w Mińsku na bombardowanie Iranu miała charakter niespójny – milczenie, później emocjonalny przekaz Łukaszenki, ostrożna dyplomacja oraz ostry przekaz propagandowy. Białoruskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych użyło neutralnego języka, wyrażając zaniepokojenie sytuacją oraz wzywając „zaangażowane strony” do...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1552

10 marca 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Zrujnowana elektroenergetyka Ukrainy i rosnąca zależność od energii elektrycznej z Unii Europejskiej

Ukraiński sektor elektroenergetyczny należy do najbardziej zniszczonych elementów infrastruktury państwa w wyniku pełnoskalowej wojny z lutego 2022 r. System, który jeszcze kilka lat wcześniej dysponował znacznym potencjałem eksportowym do państw Unii Europejskiej, w ciągu czterech lat wojny uległ głębokiej degradacji technicznej i strukturalnej. Masowe ataki na...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1550

9 marca 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (luty 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa, ćwiczenia wojskowe W retoryce Mińska bezpieczeństwo regionalne oceniane jest jako trwale napięte, a sytuacja wokół kraju przedstawiana jako niekorzystna. Przewodniczący Państwowego Komitetu Granicznego, Kanstancin Mołastau, powiedział 13 lutego, że na granicach obserwuje się „wzrost napięcia” oraz...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1549

6 marca 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Zmiana układu sił. USA wobec Kaukazu

Proces pokojowy między Armenią i Azerbejdżanem oraz postępująca zmiana polityczna w Gruzji wskazują na głębokie przemodelowanie układu sił na Kaukazie Południowym. Kluczowe znaczenie dla dynamiki politycznej w regionie mają również uwarunkowania międzynarodowe, przede wszystkim zwiększona obecność Stanów Zjednoczonych. Na początku lutego 2026 r. Armenię i...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1544

4 marca 2026

Michał Paszkowski | Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki, Zespół Wschodni

Konflikt USA-Izrael-Iran a sytuacja energetyczno-gospodarcza państw Europy Środkowej

Konflikt zbrojny między USA, Izraelem a Iranem – obejmujący zarówno uderzenia na cele w Iranie, jak i irańskie ataki odwetowe na infrastrukturę energetyczną w Zatoce Perskiej – oraz faktyczne wstrzymanie żeglugi w cieśninie Ormuz wywołały najpoważniejszy szok na światowych rynkach energetycznych od momentu inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. Struktura dostaw ropy...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze Brief IEŚ 1543

4 marca 2026

Jędrzej Jander - Zespół Wschodni

Rosyjskie reakcje na nową odsłonę konfliktu na Bliskim Wschodzie

28 lutego 2026 r. miał miejsce atak sił powietrznych Izraela i Stanów Zjednoczonych na Iran, który jest regionalnym sojusznikiem Federacji Rosyjskiej. Dzień później strona irańska potwierdziła, że w nalocie na Teheran zginął najwyższy przywódca Islamskiej Republiki – ajatollah Ali Chamenei. Amerykańsko-izraelski atak oraz fizyczna likwidacja członków...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1537

27 lutego 2026

Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Wyzwania mobilizacyjne Ukrainy pod koniec czwartego roku wojny

Obecnie Ukraina mierzy się z głębokim kryzysem mobilizacyjnym i demograficznym. Deficyt żołnierzy sprawia, że oddziały liniowe zmagają się z poważnymi brakami kadrowymi, co drastycznie utrudnia rotację wojsk i stwarza realne ryzyko przełamania frontu. Władze w Kijowie stoją przed dylematem: mobilizować najmłodsze roczniki, ryzykując pogłębienie kryzysu...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1528

16 lutego 2026

Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Weterani w ukraińskiej polityce – co dalej z Wałerijem Załużnym

W warunkach przedłużającej się wojny, narastających afer korupcyjnych i spadku zaufania do tradycyjnych elit, wojskowi oraz weterani zyskali istotny kapitał społeczny. Dymisja gen. Wałerija Załużnego i „zesłanie” do Wielkiej Brytanii nie osłabiły jego pozycji – przeciwnie, wzmocniły wizerunek niezależnego lidera, pozostającego poza bieżącą walką...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1521

6 lutego 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Czystki w Gruzińskim Marzeniu

Wprowadzenie. 12 stycznia 2026 r. Irakli Garibaszwili, dwukrotny premier Gruzji (2013-2015, 2021-2024) oraz minister obrony w latach 2019-2021, został skazany na pięć lat pozbawienia wolności oraz na grzywnę w wysokości 1 miliona lari (ok. 370 tysięcy dolarów) za pranie pieniędzy. Zgodnie z gruzińskim kodeksem karnym, Garibaszwilemu groziło do 12 lat więzienia....

Więcej →