Powiązanie religijności z wyborami politycznymi suwerena w Europie Środkowo-Wschodniej na przykładzie Polski w latach 2007-2015 w świetle globalnych badań nad stosunkami międzynarodowymi (Global IR)

Linking religiosity with the political choices of the sovereign in Central and Eastern Europe on the example of Poland in 2007-2015 in the context of Global IR

Abstrakt: Środkowoeuropejskie doświadczenia historyczne i kulturowe mogą stanowić istotny wkład do globalnych badań nad stosunkami międzynarodowymi (Global IR). Szczególną rolę odgrywa przy tym religia (zjawisko „etnicyzacji religii” i „sakralizacji etnosu”), która wciąż nie znajduje adekwatnego miejsca w zachodnich badaniach nad stosunkami międzynarodowymi. Korzystając z danych udostępnionych przez Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego oraz Państwową Komisję Wyborczą, analizujemy powiązania religijności Polaków z głosowaniem w wyborach do Sejmu w latach 2007-2015. Używamy do tego metody kartograficznej i statystycznej. W efekcie widoczne jest silne wzmocnienie polaryzacji politycznej w Polsce oparte w dużej mierze o kwestie światopoglądowe, w tym zwłaszcza wynikające z podejścia do religii. A zatem: 1) religia dalej „ma znaczenie” dla stosunków międzynarodowych, gdyż istotnie wpływa na wybory polityczne, zwłaszcza w EŚW, w tym w Polsce; 2) należy poszerzyć koncepcję Global IR o badania nad religią, gdyż pozostaje ona czynnikiem relewentnym dla tej koncepcji – wnosi wiele do „niezachodniego” teoretyzowania na temat stosunków międzynarodowych, np. w regionie EŚW; 3) być może wypracowywane w ramach Western IR postsekularne podejście do badania rzeczywistości międzynarodowej mogłoby znaleźć swoje zastosowanie w koncepcji Global IR, która ma dużą szansę przyczynić się do upowszechnienia nowej, postsekularnej tożsamości dyscypliny. Warto przy tym korzystać z badań wielodyscyplinarnych, co prezentujemy w artykule.

Bibliografia:

1. Acharya A., Advancing Global IR: Challenges, Contentions, and Contributions, „International Studies Review” March 2016, vol. 1, nr 1. 2. Acharya A., Buzan B. (eds.), Non-Western International Relations Theory: Perspectives on and beyond Asia, 2010.
3. Acharya A., Global International Relations (IR) and Regional Worlds. A New Agenda for International Studies, „International Studies Quarterly” 2014, nr 58.
4. Barbato M., Postsecular Plurality in the Middle East: Expanding the Postsecular Approach to a Power Politics of Becoming, „Religions” 2020, 11, 162.
5. Bellin E., Faith in Politics. New Trends in the Study of Religion and Politics, „World Politics” January 2008, vol. 60 (02).
6. Boguszewski R., Zmiany w zakresie podstawowych wskaźników religijności Polaków po śmierci Jana Pawła II, Komunikat z badań CBOS, nr 26/2015, Warszawa 2015.
7. Czaputowicz J., Ławniczak K., Wojciuk A., Nauka o stosunkach międzynarodowych i studia europejskie w Polsce, Warszawa 2015.
8. Cześnik M., Partycypacja wyborcza Polaków, Instytut Spraw Publicznych, Warszawa 2009.
9. Ewe K., The Ultimate Election Year: All the Elections Around the World in 2024, „Time”.
10. Fox J., Religion as an Overlooked Element of International Relations, „International Studies Review” Fall 2001, vol. 3, nr 3.
11. Grabowski W., Determinants of spatial differentiation of voting results in the 2015 parliamentary election, „Studia Socjologiczne” 2018, t. 1, nr 228.
12. Hajder K., Bezrobocie a kształtowanie się układu sił politycznych w Sejmie Rzeczypospolitej Polskiej. Próba analizy korelacji, „Studia Politologiczne”1997, t. 29.
13. Informacja Ministra Spraw Zagranicznych o zadaniach polskiej polityki zagranicznej w 2024 r. – Ministerstwo Spraw Zagranicznych – portal Gov.pl
14. Jewdokimow M., Organek L., Sadłoń W. (red.), 2022 Kościół w liczbach. Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia, Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego, Warszawa 2022.
15. Kepel G., Zemsta Boga, Warszawa 2010.
16. Knutsen O., Religious denomination and party choice in western Europe. A comparative longitudinal study from eight countries, „International Political Science Review” 2004, nr 1.
17. Kulska J., Solarz A. M., Post-Secular Identity? Developing a New Approach to Religion in International Relations and IR Studies, „Religions” 2021,12, 982.
18. Kowalski M., Uwarunkowania trwałości regionów polityczno-wyborczych w Polsce, [w:] P. Śleszyński, Badania geograficzne dla rozwoju niepodległej Polski, Wydawnictwo Sejmowe, Warszawa 2020.
19. Pew Research Center, Religijność i przynależność narodowa w Europie Środkowo-Wschodniej, 10 maja 2017, https://www.pewresearch.org/wp-content/uploads/sites/7/2017/05/POL-Overview-FOR-WEB.pdf/
20. Rief K., Schmitt H., Nine Second-Order National Elections – a Conceptual framework for the Analysis of European Election Results, „European Journal of Political Research” 1980, vol. 8, nr 1.
21. Secler B., Religia i religijność a poziom frekwencji wyborczej. Implementacja zasad religijnych w sferze politycznej, [w:] R. Michalak, Implementacja zasad religijnych w sferze politycznej, Zielona Góra 2016.
22. Skarżynska K., Henne K., Lewicowość–prawicowość autoidentyfikacji politycznych a przekonania i kapitał społeczny – perspektywa psychologii politycznej, „Studia Socjologiczne” 2011, t. 2, nr 201.
23. Skorupska M., Frekwencja w wyborach do Sejmu w Polsce w latach 2001-2015 – perspektywa geograficzna, „Społeczeństwo i Polityka” 2019, t. 3, nr 60.
24. Solarz A. M., „Jakie znaczenie ma religia?” Religia w badaniu stosunków międzynarodowych, „Stosunki Międzynarodowe – International Relations” 2017, nr 4 (53).
25. Thomas S. M., Culture, Religion and Violence: Rene Girard’s Mimetic Theory, „Millennium – Journal of International Studies” 2014, nr 43.
26. Thomas S. M., The Global Resurgence of Religion and the Transformation of International Relations, London: Palgrave Macmillan 2005.
27. Weigel G., Ostateczna rewolucja. Kościół sprzeciwu a upadek komunizmu, Poznań 1995.
28. Wielgosz Ł., Wojna polsko-polska. Zarzadzanie oligopolem politycznym przez Platformę Obywatelską oraz Prawo i Sprawiedliwość w latach 2001-2015, Wydawnictwo Uniwersytetu Śląskiego, Katowice 2019.
29. Wolski J., Przekształcenia krajobrazu wiejskiego Bieszczadów Wysokich w ciągu ostatnich 150 lat, IGiPZ PAN, Warszawa 2007.
30. Zenderowski R., Pieńkowski J., Etniczność i religia w Europie Środkowo-Wschodniej. Ujęcie statystyczne 1989-2019, Warszawa 2020.
31. Zenderowski R., Religia i tożsamość narodowa i nacjonalizm w Europie Środkowo-wschodniej. Między etnicyzacją religii a sakralizacją etnosu (narodu), Wrocław 2011.
32. Zenderowski R., Religia jako fundament i rdzeń tożsamości narodowej, [w:] R. Michalak (red.), Polityka jako wyraz lub następstwo religijności, Zielona Góra 2015.
33. Żerkowska-Balas M., Lyubashenko I., Kwiatkowska A., Determinanty preferencji wyborczych: Polska w latach 1997-2015, „Studia Socjologiczne” 2016, t. 4, nr 223.

PDF: Pobierz