Partycypacja protestu podczas pandemii COVID-19 w wybranych polskich miastach

ORCID: Monika Sidor:

Pages: 37-59

Edition: Lublin 2022

DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2022.3.2

Citation method: M. Sidor, Partycypacja protestu podczas pandemii COVID-19 w wybranych polskich miastach, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 20(2022), z. 3, s. 37-59, DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2022.3.2.

Abstract: Celem artykułu jest przedstawienie wykorzystania narzędzia partycypacji społecznej, jakim jest protest w formie zgromadzenia publicznego w okresie pandemii COVID-19. Postawiono następującą hipotezę badawczą: jeśli obywatele wyrażają swój sprzeciw w formie protestów na terenie gminy miejskiej, to ich głównym adresatem jest władza centralna, a nie samorządowa. Pytania badawcze dotyczyły zmniejszenia się liczby zgromadzeń publicznych i pojawienia się nowych protestów w okresie pandemii. Do badań wybrano cztery miasta: Wrocław, Gdańsk, Lublin i Katowice. W artykule zastosowano metodę instytucjonalno-prawną, porównawczą oraz analizy treści. Wykorzystano literaturę przedmiotu, dane z BIP oraz artykuły prasowe z lat 2020-2021. Wyniki badań potwierdzają, że liczba zgromadzeń w badanym okresie nie spadła znacząco, a protesty miały charakter raczej ogólnopolski niż lokalny.

Bibliography:

Balicki S., Marsz Równości 2021 w Gdańsku. 6. edycja pod hasłem „Mamy tylko jedno życie”. Marsz bez zakłóceń, ale z obelgami, „Dziennik Bałtycki”, 21.08.2021r., https://dziennikbaltycki.pl/marsz-rownosci-2021-w-gdansku-6-edycja-pod-haslem-mamy-tylko-jedno-zycie-marsz-bez-zaklocen-ale-z-obelgami/ar/c1-15765672.

Bartłomiejski R., Mieszkańcy osiedla w sytuacji konfliktu ekologicznego w mieście, Warszawa 2015.

Bejnar-Bejnarowicz M., Jak uodpornić miasto na kryzys?, „Wolność i Solidarność: Miasto wobec wyzwań przyszłość” 2020, nr 87.

Błaszczyk W., Metody zarządzania relacjami w grupie, [w:] Metody organizacji i zarządzania. Kształtowanie relacji organizacyjnych, W. Błaszczyk (red.), Warszawa 2005.

Coser L., Społeczne funkcje konfliktu (fragment książki The Functions of Social Conflict, New York 1956).

Drzonek M., Reelekcje prezydentów miast w wyborach bezpośrednich w Polsce, Kraków 2013.

Fric P., Butora M., The role of the Nonprofit Sector in Public Policy, [w:] Public Policy in Central and Eastern Europe: theories, methods, practices, M. Potucek et al. (eds.), Bratislava 2003.

Gdański protest „Techno blokada Gdańska” przeciwko aborcji, ponad 2,2 tys. osób wyraziło chęć do uczestnictwa, Żądamy pełnego dostępu do aborcji, dość zgniłych kompromisów, „Dziennik Bałtycki”, 06.11.2020, https://dziennikbaltycki.pl/protesty-w-piatek-6112020-r-na-pomorzu-sprawdzcie-gdzie-odbeda-sie-demonstracje-harmonogram/ar/c1-15277428.

Helsińska Fundacja Praw Człowieka, Prawa człowieka w dobie pandemii, P. Kubaszewski, K. Wiśniewska (red.), Warszawa 2021.

Kamińska A., Marsz antyszczepionkowców ulicami Gdańska. Na transparentach: „My się nie szczepimy”, „Stop segregacji sanitarnej”, „Dziennik Bałtycki”, 23.10.2021, https://dziennikbaltycki.pl/marsz-antyszczepionkowcow-ulicami-gdanska-na-transparentach-my-sie-nie-szczepimy-stop-segregacji-sanitarnej/ar/c1-15867695.

Kapusta-Gruchlik K., Przedstawiciele branży ślubnej i weselnej protestują pod biurem poselskim PiS w Katowicach: Szanujcie pieniądze i czas par młodych, „Dziennik Zachodni”, 05.02.2021, https://dziennikzachodni.pl/przedstawiciele-branzy-slubnej-i-weselnej-protestuja-pod-biurem-poselskim-pis-w-katowicach-szanujcie-pieniadze-i-czas-par/ar/c3-15428443.

Katowice: protest mieszkańców przeciw wycince 100-letnich kasztanowców. Drzewa przy Raciborskiej mają być wycięte. Dlaczego?, „Dziennik Zachodni”, 22.02.2020, https://dziennikzachodni.pl/katowice-protest-mieszkancow-przeciw-wycince-100letnich-kasztanowcow-drzewa-przy-raciborskiej-maja-byc-wyciete-dlaczego/ar/c1-14807914.

Khilnani S., The development of civil society, [w:] Civil Society. History and Possibilities, S. Kairaj, S. Khilnani (eds.), New York 2001.

Krasiewicz J., Koronawirus nie powstrzymał protestów: jak wyglądał strajk kobiet w dobie pandemii? Ustawa antyaborcyjna znowu zamrożona, „Gazeta Wrocławska”, 15.04.2020, https://gazetawroclawska.pl/koronawirus-nie-powstrzymal-protestow-jak-wygladal-strajk-kobiet-w-dobie-pandemii-ustawa-antyaborcyjna-znowu-zamrozona/ar/c6-14918004.

Kruk M., Protest branży gastronomicznej we Wrocławiu. Dziś to oni szli przez centrum, „Gazeta Wrocławska”, 03.11.2020, https://gazetawroclawska.pl/protest-branzy-gastronomicznej-we-wroclawiu-dzis-to-oni-szli-przez-centrum-zdjecia/ar/c1-15271582.

Lubelscy przedsiębiorcy na proteście w Warszawie. „Tylko w ten sposób rządzący dowiedzą się, że tarcze które miały nas obronić nie działają”, „Dziennik Wschodni”, 17.05.2020, https://www.dziennikwschodni.pl/kraj-swiat/lubelscy-przedsiebiorcy-na-protescie-w-warszawie-tylko-w-ten-sposob-rzadzacy-dowiedza-sie-ze-tarcze-ktore-mialy-nas-obronic-nie-dzialaja,n,1000266588.html.

Majbroda K., Wrocławski Marsz Równości jako przykład karnawalizacji protestu w przestrzeni miejskiej. Perspektywa antropologiczna, „Journal of Urban Ethnology” 2018, nr 16.

Mazuś A., Protest kobiet w Lublinie. Policjanci otoczyli kordonem wejście do kurii biskupiej, „Dziennik Wschodni”, 25.10.2020 https://www.dziennikwschodni.pl/lublin/marsz-zalobny-dla-praw-kobiet-w-lublinie,n,1000277002.html.

Miessen M., Koszmar partycypacji, Warszawa 2013.

Milczący protest na schodach Ratusza. „Moja macica, nie wasz inkubator”, „Dziennik Wschodni”, 22.10.2020, https://www.dziennikwschodni.pl/lublin/milczacy-protest-na-schodach-ratusza,n,1000276874.html.

Mrowicki R., Demonstracja ws. matactw w LWSM „Morena”. Mieszkańcy chcą, by sąd zawiesił zarząd oraz radę nadzorczą spółdzielni, „Dziennik Bałtycki”, 22.02.2021, https://dziennikbaltycki.pl/demonstracja-ws-matactw-w-lwsm-morena-22012021r-mieszkancy-chca-by-sad-zawiesil-zarzad-oraz-rade-nadzorcza-spoldzielni/ar/c1-15404868.

Niemy protest w obronie LGBT plus. Młodzi ludzie przyszli z tęczowymi flagami, „Dziennik Wschodni”, 08.08.2020. https://www.dziennikwschodni.pl/lublin/niemy-protest-w-obronie-lgbt-plus-mlodzi-ludzie-przyszli-z-teczowymi-flagami,n,1000272309.html.

Polska w liczbach. Największe miasta w Polsce pod względem liczby ludności, https://www.polskawliczbach.pl/najwieksze_miasta_w_polsce_pod_wzgledem_liczby_ludnosci.

Protest samochodowy kobiet w Katowicach. „Nie robimy protestu ulicznego, bo jesteśmy odpowiedzialne”, „Dziennik Zachodni”, 19.10.2020, https://dziennikzachodni.pl/protest-samochodowy-kobiet-w-katowicach-nie-robimy-protestu-ulicznego-bo-jestesmy-odpowiedzialne/ar/c1-15243216.

Romanek B., 11 sierpnia 2021 Protest w Katowicach w obronie mediów. „Wolne media. Wolni ludzie. Wolna Polska!”, „Dziennik Zachodni”, 11.08.2021, https://dziennikzachodni.pl/protest-w-katowicach-w-obronie-mediow-wolne-media-wolni-ludzie-wolna-polska-kilkaset-osob-na-rynku/ar/c1-15750040.

Sagan I., Polityka miejskiego współzarządzania. Walory koncepcji i ograniczenia praktyki, [w:] Człowiek – miasto – region – związki i interakcje, G. Gorzelak, M. S. Szczepański, W. Ślązak-Tazbir (red.), Warszawa 2009.

Sidor M., Participatory budget in Warsaw – between assumptions and reality (złożony do druku w 2022 r.).

Słodkowska I., Społeczeństwo obywatelskie na tle historycznego przełomu Polska 1980-1989, Warszawa 2006.

Smaga D., Blokady ulic w Lublinie zakończone, protestujący przeszli pod UMCS. Kolejna manifestacja w środę, „Dziennik Wschodni”, 26.10.2020, https://www.dziennikwschodni.pl/lublin/protest-kobiet-blokady-ulic-w-lublinie,n,1000277073.html.

Smaga D., Lublin: Protest obrońców drzew. Mówią „nie” wycince na Al. Racławickich, ul. Lipowej i ul. Poniatowskiego [zdjęcia], „Dziennik Wschodni”, 21.04.2020, ttps://www.dziennikwschodni.pl/lublin/lublin-protest-obroncow-drzew-mowia-nie-wycince-na-al-raclawickich-ul-lipowej-i-ul-poniatowskiego,n,1000265012.html.

Strajk kobiet zmienia formułę. Zachęca do włączenia się do akcji #ChryzantemyZłociste!, „Dziennik Wschodni”, 31.10.2020, https://www.dziennikwschodni.pl/lublin/strajk-kobiet-zmienia-formule-zacheca-do-wlaczenia-sie-do-akcji-chryzantemyzlociste,n,1000277420.html.

Swianiewicz P., Krukowska J., Nowicka P., Zaniedbane dzielnice w polityce wielkich miast, Warszawa 2011.

Szagdaj N., „Chrońcie, nie bijcie”. Protest pod komendą policji we Wrocławiu po śmierci Dmytra, „Gazeta Wrocławska”, 12.09.2021, https://gazetawroclawska.pl/chroncie-nie-bijcie-protest-pod-komenda-policji-we-wroclawiu-po-smierci-dmytra-film-zdjecia/ar/c1-15799406?fbclid=IwAR3dSVxQPENeeK0LnMCbDc4qO58h2utvBcSTY1cP-E-kqYYUGQ9xqewsIJ8.

Tendera M., Protest społeczny – struktura zgromadzenia, „Przegląd Kulturoznawczy” 2014, nr 1(19), DOI: 10.4467/20843860PK.13.007.2856.

„To będzie odebranie praw kobietom”. Protest w Lublinie wobec prawa do aborcji, „Dziennik Wschodni”, 21.10.2020, https://www.dziennikwschodni.pl/lublin/to-bedzie-odebranie-praw-kobietom-protest-w-lublinie-wobec-czwartkowego-orzeczenia-tk,n,1000276767.html.

W poszukiwaniu optymalnego modelu partycypacji. Wywiad z Wiesławem Bielawskim rozmawiali Rafał Gajewski i Tomasz Sokół, „Metropolian” 2016, nr 3(3).

Wnuk-Lipiński E., Socjologia życia publicznego, Warszawa 2005.

Wójcik J., Protest przeciwko lobby LGBT w centrum Wrocławia [ZDJĘCIA], „Gazeta Wrocławska”, 8.01.2021, https://gazetawroclawska.pl/protest-przeciwko-lobby-lgbt-w-centrum-wroclawia-zdjecia/ar/c1-15381436.