Autor: Monika Pietraszkiewicz

22 stycznia 2026

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Czarnogóra kontra UE: Czy rozszerzenie ugrzęzło w impasie?

Czarnogóra miała zamknąć pięć rozdziałów negocjacyjnych z Unią Europejską, a skończyło się na trzech. Co stoi za tą decyzją UE i jakie są realne perspektywy akcesji Czarnogóry? W rozmowie z dr hab. Agatą Domachowską analizujemy kulisy decyzji, rolę państw członkowskich i możliwe konsekwencje dla całego procesu rozszerzenia UE.

Więcej →

19 stycznia 2026

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: USA chcą Grenlandii. Czy Donald Trump otwiera puszkę Pandory?

Grenlandia znalazła się w centrum globalnej rywalizacji geopolitycznej. Prezydent USA Donald Trump coraz częściej i coraz ostrzej podnosi kwestię przejęcia kontroli nad tym autonomicznym terytorium Królestwa Danii, wskazując na jego kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych. W rozmowie z dr Moniką Pietraszkiewicz dr Damian Szacawa, kierownik Zespołu...

Więcej →

13 stycznia 2026

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Nowy rząd Czech: większość to za mało? Spór o standardy i społeczne emocje

W Czechach powstaje nowy rząd, ale towarzyszą temu poważne kontrowersje. Spór o standardy, rola prezydenta i reakcje społeczne pokazują, że większość parlamentarna nie zamyka politycznych napięć. O sytuacji w Czechach dr Monika Pietraszkiewicz rozmawia ze Szczepanem Czarneckim, analitykiem Instytutu Europy Środkowej.

Więcej →

9 stycznia 2026

KORZENIE INTELEKTUALNE: Rosja, Ukraina, Polska – intelektualne źródła „trójkąta ukraińskiego”

W kolejnym odcinku cyklu „Korzenie intelektualne” prof. Daniel Beauvois opowiada o intelektualnych inspiracjach swojej drogi badawczej – od studiów rusycystycznych, przez kontakty ze środowiskiem emigracyjnym i lekturę paryskiej Kultury, po badania nad historią Europy Wschodniej. W rozmowie przywołuje m.in. wpływ prof. Wacława Jana Godlewskiego, wizytę w Polsce w...

Więcej →

5 stycznia 2026

KORZENIE INTELEKTUALNE: NATO nad Bałtykiem: dominacja czy złudzenie kontroli?

W kolejnej rozmowie z cyklu „Korzenie intelektualne” Jędrzej Jander – starszy analityk Zespołu Studiów Obywatelskich i rzecznik prasowy Instytutu Europy Środkowej – rozmawia z amerykańskim analitykiem Louisem Wierengą o strategicznych konsekwencjach rozszerzenia NATO w regionie Morza Bałtyckiego. Punktem wyjścia do dyskusji jest rozdział autorstwa Louisa Wierengi...

Więcej →

31 grudnia 2025

KORZENIE INTELEKTUALNE: Basil Kerski: Tu się zaczyna Europa. Jak rok 1989 zmienił porządek świata

W ostatniej, trzeciej części rozmowy dr hab. Sławomir Łukasiewicz rozmawia z Basilem Kerskim – dyrektorem Europejskiego Centrum Solidarności, eseistą i redaktorem ,o kluczowych procesach, które ukształtowały współczesną Europę po upadku żelaznej kurtyny. To opowieść o zjednoczeniu Niemiec, pierwszych latach transformacji ustrojowej oraz dynamicznej...

Więcej →

22 grudnia 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Mołdawia spełnia warunki. Dlaczego Unia mówi „stop”?

W najnowszej rozmowie z cyklu „Eksperckim głosem. Rozmowy IEŚ” dr Piotr Oleksy, analityk IEŚ, podsumowuje rok polityczny w Mołdawii i Rumunii oraz analizuje aktualny stan polityki rozszerzenia Unii Europejskiej na wschód. Punktem wyjścia do rozmowy jest pozytywna ocena postępów Mołdawii przedstawiona w raporcie Komisji Europejskiej, która rekomenduje otwarcie...

Więcej →

12 grudnia 2025

KORZENIE INTELEKTUALNE: Basil Kerski. Żelazna kurtyna od środka – jak wyglądał podział Europy

Na kanale YouTube Instytutu Europy Środkowej ukazała się kolejna część rozmowy dr hab. Sławomira Łukasiewicza z Basilem Kerskim. Dyskusja poświęcona jest podziałowi świata i Europy w XX wieku, który ukształtowały totalitaryzmy – nazizm i komunizm – oraz utrwaliła zimna wojna. W rozmowie z dr. hab. Sławomirem Łukasiewiczem Basil Kerski –  dyrektor...

Więcej →

8 grudnia 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Dlaczego Litwa i Łotwa protestują? Od kultury po prawa kobiet

Na Litwie i Łotwie obserwujemy bezprecedensową mobilizację społeczną, która przyciąga uwagę całej Europy. Punktem zapalnym stała się sytuacja wokół nominacji ministra kultury w Wilnie oraz miesięczne protesty środowisk twórczych pod hasłem „Jesteśmy kulturą”. Z kolei w Rydze dyskusję publiczną zdominował spór dotyczący Konwencji Stambulskiej. W obu...

Więcej →

2 grudnia 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Sankcje USA na Lukoil. Czy grozi nam kryzys paliwowy?

W najnowszej rozmowie z cyklu Eksperckim Głosem: Rozmowy IEŚ dr Monika Pietraszkiewicz rozmawia z dr. Michałem Paszkowskim, analitykiem IEŚ, o znaczeniu i skuteczności sankcji nakładanych przez Stany Zjednoczone. Ekspert wyjaśnia, jak sankcje wpływają na gospodarkę i politykę międzynarodową, kogo dotykają najmocniej oraz jak wpisują się w szerszą strategię USA...

Więcej →

26 listopada 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Polityczny więzień czy realna korupcja? Kulisy sprawy mera Warny

W najnowszej rozmowie Instytutu Europy Środkowej dr Spasimir Domaradzki analizuje sprawę mera Warny, Błagomira Kotsewa, którego wielomiesięczne aresztowanie bez wyroku wywołało masowe protesty w Bułgarii. Ekspert wyjaśnia tło zarzutów, polityczny kontekst sprawy oraz znaczenie rosnących napięć społecznych. Omawia także rolę oligarchy Delyana Peevskiego oraz...

Więcej →

12 listopada 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Między Moskwą, Brukselą a Ankarą – Kaukaz w cieniu wojny i dekolonizacji

W najnowszym odcinku cyklu „Eksperckim głosem. Rozmowy IEŚ” dr Monika Pietraszkiewicz rozmawia z dr Bartłomiejem Krzysztanem, kierownikiem Zespołu Wschodniego IEŚ, o dynamicznie zmieniającej się sytuacji na Kaukazie Południowym. Region ten, położony między Rosją, Turcją i Unią Europejską, ponownie znalazł się w centrum geopolitycznej rywalizacji. W rozmowie...

Więcej →

6 listopada 2025

KORZENIE INTELEKTUALNE: Basil Kreski. Doświadczenie wojny i zagłady

Jak historia, wojna i zagłada kształtują nasze myślenie o świecie i Europie? W pierwszym odcinku serii „Korzenie intelektualne” gościem jest Basil Kerski – dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności, eseista i redaktor, który opowiada o wpływie historii, rodzinnych doświadczeń i pamięci pokoleń na współczesne rozumienie Europy, wolności i odpowiedzialności....

Więcej →

28 października 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Rosja prowokuje na granicy z Estonią. Czy NATO odpowie?

Uzbrojeni, nieoznakowani żołnierze pojawili się po rosyjskiej stronie granicy w tzw. „bucie Saatse”. Estonia zamknęła przejście graniczne i ostrzegła mieszkańców przed prowokacją. Co naprawdę wydarzyło się w tym newralgicznym miejscu? O sytuacji na granicy estońsko-rosyjskiej, napięciach we wschodniej flance NATO i strategii Rosji w regionie opowiada dr hab....

Więcej →

23 października 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Rosja kontra migranci z Azji Środkowej. Nowy etap polityki Kremla

Rosja zaostrza politykę wobec migrantów z Azji Środkowej po zamachu w Crocus City Hall. Deportacje, masowe kontrole i restrykcje wobec cudzoziemców stają się narzędziem wewnętrznej polityki Kremla. Jakie są prawdziwe cele tej kampanii i jakie konsekwencje może mieć dla gospodarki, społeczeństwa i relacji z Azją Centralną? Na te pytania odpowiada, w rozmowie z dr...

Więcej →

17 października 2025

Europejczycy z kantonu Polska – Basil Kerski i Paweł Krysiak

W cyklu „Spotkania z Klio” gościem był Basil Kerski, który opowiadał o swojej książce Europejczycy z kantonu Polska. Rozmowę prowadził Paweł Krysiak. Książka Kerskiego podejmuje refleksję nad europejskością i tożsamością, wpisując polskie doświadczenia w szerszy kontekst historyczny i kulturowy. Spotkanie stanowiło okazję do dyskusji o tym, czym dziś jest...

Więcej →

15 października 2025

Gorzki smak wolności Gruzja po 1989 r. cz.1. Pan Wojciech Górecki

Po upadku Imperium Rosyjskiego i wskutek rewolucji bolszewickiej Gruzja bardzo krótko, bo jedynie przez trzy lata (1918–1921) cieszyła się niepodległym państwem. Na następne siedemdziesiąt lat znalazła się pod dominacją sowiecką. Dopiero czasy pierostrojki pozwoliły na realne myślenie o odzyskaniu pełnej niepodległości. Jesienią 1990 r. opozycja wygrała...

Więcej →

1 października 2025

Dzieje Karabachu w cieniu konfliktu armeńsko-azerbejdżańskiego cz. 1. Dr Bartłomiej Krzysztan

Na Kaukazie Południowym splata się historia trzech państw: Gruzji, Armenii i Azerbejdżanu. W XIX w. obszar ten stał się obiektem ekspansji Imperium Rosyjskiego, a od 1920 r. Rosji Radzieckiej. Początki sporu o Górski Krabach między Armenią a Azerbejdżanem sięgają pierwszej połowy XIX w., kiedy Imperium Rosyjskie podporządkowało sobie Kaukaz Południowy. Moment...

Więcej →

25 września 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Norwegia po wyborach: Lewica utrzymała władzę, a prawica rośnie w siłę

Partia Pracy premiera Jonasa Gahra Størego utrzymała władzę, zdobywając większość w norweskim parlamencie. Sukces centrolewicy nie oznacza jednak pełnej stabilności – rząd będzie zależny od poparcia mniejszych ugrupowań. Jednocześnie wybory przyniosły rekordowy wynik Partii Postępu, która znacząco wzmocniła swoją pozycję polityczną. O konsekwencjach...

Więcej →

25 września 2025

Jak upowszechniać dorobek „Kultury”? | „Rozmowy o Kulturze”

W dniach 03–04.06.2025 w Pałacu Biedermanna w Łodzi odbyła się konferencja „Rozmowy o „Kulturze” – w 25 lat po śmierci Jerzego Giedroycia”. Wydarzenie zgromadziło badaczy i intelektualistów, którzy wspólnie debatowali nad dziedzictwem paryskiej „Kultury” oraz aktualnością myśli Jerzego Giedroycia. Czwarty panel konferencji poświęconej Jerzemu...

Więcej →

24 września 2025

Życie w cieniu Słońca Karpat Rumunia pod rządami Nicolae Ceaușescu cz. 1. Prof. Błażej Brzostek

Komunizm w Rumunii miał inną dynamikę niż w Polsce. Na przestrzeni czterdziestu pięciu lat rządziło nią tylko dwóch liderów: Gheorghe Gheorghiu-Dej’a i Nicolae Ceaușescu, a nie siedmiu jak w PRL. Wraz z przejęciem władzy przez tego ostatniego w 1965 r., nastał okres otwarcia Rumunii na świat i rozwoju gospodarczego. Sieć kurortów nad Morzem Czarnym –...

Więcej →

22 września 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Zimowy kryzys gazowy w Ukrainie? Polska i ORLEN w grze

Ukraina stoi dziś przed jednym z najpoważniejszych wyzwań wojennych – jak zabezpieczyć dostawy gazu dla milionów obywateli i uniknąć zimowego kryzysu energetycznego. Rosyjskie ataki na infrastrukturę, ograniczone zapasy surowca i problemy z importem sprawiają, że sytuacja staje się coraz bardziej dramatyczna. W rozmowie dr Moniki Pietraszkiewicz z dr. Michałem...

Więcej →

17 września 2025

25 lat później. Jak „Sąsiedzi” Jana Tomasza Grossa zmienili polską pamięć? Dr Krzysztof Persak

Książka Jana Tomasza Grossa „Sąsiedzi. Historia zagłady żydowskiego miasteczka” została wydana w maju 2000 r. i okazała się szokiem narracyjnym dla społeczeństwa polskiego. W dotychczasowym dyskursie bowiem negatywne zachowania Polaków wobec Zagłady Żydów skupiały się wokół takich zachowań jak: obojętność, brak pomocy, szmalcownictwo, albo donosicielstwo....

Więcej →

15 września 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Deep tech w Estonii: jak mały kraj buduje wielką przewagę technologiczną

Estoński sektor deep tech rozwija się w imponującym tempie – już co dziesiąty start-up w tym kraju bazuje na przełomowych technologiach, takich jak sztuczna inteligencja, blockchain, medycyna, energetyka czy rozwiązania dla obronności. Do 2030 roku Estonia chce potroić liczbę firm deep tech, traktując ten sektor jako priorytet swojej polityki gospodarczej. W rozmowie...

Więcej →

9 września 2025

EKSPERCKIM GŁOSEM. ROZMOWY IEŚ: Trump, Nawrocki i Rosja. Czy Polska zyskała w Białym Domu?

Wizyta prezydenta Karola Nawrockiego w Białym Domu i rozmowa z Donaldem Trumpem wywołały szerokie komentarze w Polsce i Stanach Zjednoczonych. Na stole pojawiły się kluczowe tematy: wojna Rosji przeciwko Ukrainie, obecność wojsk amerykańskich w Polsce oraz przyszłość relacji polsko–amerykańskich. Co naprawdę oznacza spotkanie Nawrocki–Trump? Czy USA zwiększą...

Więcej →