Podcasty

27 stycznia 2023

Węgry konsekwentnie sprzeciwiają się dalszym sankcjom wobec Rosji

Rozmowa nr 291

Wynik narodowych konsultacji przeprowadzonych na Węgrzech wskazuje, że obywatele tego państwa są przeciwni sankcjom nakładanym na Rosję. Taką opinię wyraziło 97% z 1,4 mln osób, które wzięły udział w konsultacjach. Dodajmy, że na Węgrzech mieszka około 9,7 mln osób. Rząd Viktora Orbána nie chce dalszych sankcji, ponieważ jego zdaniem, odbijają się one niekorzystnie na państwie. Dodatkowo w węgierskich mediach nie ukazuje się prawdziwego oblicza rosyjskiej agresji na Ukrainę. Czym są narodowe konsultacje na Węgrzech i do czego mogą być wykorzystane – wyjaśnia dr Dominik Héjj z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ. [Zdj. Krajowe listy konsultacyjne rządu w sprawie sankcji / László Végh/ Magyar Hang]

26 stycznia 2023

Ukraina potrzebuje znacznie więcej ciężkiego sprzętu niż zapowiadane wsparcie

Rozmowa nr 290

Niemcy wyrażają zgodę na przekazanie Ukrainie czołgów Leopard 2. Dzięki temu będą je mogły wysłać zainteresowane państwa, takie jak na przykład Polska. Dodatkowo Stany Zjednoczone przekażą 31 czołgów typu Abrams. To ważne wsparcie, jednak Ukraina potrzebuje znacznie więcej, między innymi systemów artyleryjskich czy nowoczesnych samolotów. O tym, jaki sprzęt i w jakiej ilości może trafić w najbliższym czasie na Wschód, mówi dr Jakub Olchowski, kierownik Zespołu Wschodniego IEŚ. [Zdj. Leopard 2A5 podczas pokazu dydaktyczno-bojowego /Bundeswehr Fotos/ Wikimedia]

17 stycznia 2023

Petr Pavel i Andrej Babiš spotkają się w drugiej turze wyborów prezydenckich w Czechach

Rozmowa nr 289

Emerytowany generał Petr Pavel i doświadczony polityk Andrej Babiš spotkają się w drugiej turze wyborów prezydenckich w Czechach. Minimalnie lepszy w pierwszej turze okazał się Petr Pavel, ale Andrej Babiš nie jest na straconej pozycji. O czyje głosy będą zabiegać obaj kandydaci, jak ważna będzie frekwencja w drugiej turze i co oznacza wybór jednego lub drugiego kandydata – wyjaśnia Szczepan Czarnecki z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ. [Zdj. PRAGA, 14 stycznia: kandydat na prezydenta Andrej Babis i jego żona Monika Babisova / Lukas Kabon / AA/ABACA / Abaca Press / Forum]

17 stycznia 2023

Chorwacki rząd krytykowany za sposób wprowadzenia waluty euro

Rozmowa nr 288

Od 1 stycznia walutą obowiązującą w Chorwacji jest euro. Dla mieszkańców tego państwa sporym zaskoczeniem jest wzrost cen podstawowych produktów. Rząd wprowadza pewne działania, które mają temu przeciwdziałać. Czy będą to działania skuteczne? Na to pytanie odpowiada dr Jan Muś z Zespołu Bałkańskiego IEŚ. [Zdj. SIBENIK, Banknoty kuny i euro na straganie z warzywami w Szybeniku, Chorwacja, 14 stycznia 2023 r. / Dusko Jaramaz / Agencja informacyjna Xinhua / Forum]

12 stycznia 2023

Rosyjska telewizja na Łotwie bez koncesji

Rozmowa nr 287

Rosyjska telewizja „Deszcz” została pozbawiona koncesji na nadawanie na terytorium Łotwy. Zostało to spowodowane pojawiającymi się w jej programach sformułowaniami, które stoją w sprzeczności z łotewską narracją dotyczącą rosyjskiej agresji na Ukrainę. Dodatkowo stacja nie stosowała tłumaczenia nadawanych programów na język łotewski. Zdania na temat decyzji władz są jednak podzielone – mówi kierownik Zespołu Bałtyckiego IEŚ dr Aleksandra Kuczyńska-Zonik. [Zdj. DENIS KAMINEV / Reuters / Forum]

10 stycznia 2023

Szwedzka prezydencja w UE i nierozwiązany spór z Turcją w sprawie członkostwa w NATO

Rozmowa nr 286

1 stycznia Szwecja objęła przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej. Jednym z jej priorytetów jest budowanie silnego frontu państw Wspólnoty, wspierającego Ukrainę w walce z Rosją. Dodatkowo Szwecja wciąż prowadzi działania dyplomatyczne, które mają na celu skłonienie Turcji do poparcia jej członkostwa w NATO. Jak dotąd bez skutku. O priorytetach obecnej prezydencji i istocie sporu szwedzko-tureckiego opowiada dr Damian Szacawa z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [Zdj. Henrik Montgomery / TT newsagency / Forum]

5 stycznia 2023

Wzrost znaczenia prezydenta w czasie kryzysu politycznego w Bułgarii

Rozmowa nr 285

Przedłużający się kryzys polityczny w Bułgarii powoduje wzrost znaczenia prezydenta na tamtejszej scenie politycznej. Pomimo kolejnych wyborów parlamentarnych nie udaje się wyłonić stabilnej większości. Zarówno obóz reformatorski, jak i politycy sprzeciwiający się zmianom nie są w stanie samodzielnie kierować państwem. Najprawdopodobniej w marcu czekają Bułgarię kolejne wybory – i to prezydent nadal będzie miał największy wpływ na kształt tymczasowego rządu. O słabościach bułgarskiego systemu politycznego i nastrojach społecznych w tym państwie opowiada dr Spasimir Domaradzki z Zespołu Bałkańskiego IEŚ. [Zdj. Prezydent Bułgarii Rumen Radew w Brukseli, 15 grudnia 2022 r. / JOHANNA GERON / Reuters / Forum]

5 stycznia 2023

Czy kolejne sankcje nakładane na Rosję okażą się skuteczne?

Rozmowa nr 284

Rosyjska ropa nie może być już sprowadzana do Unii Europejskiej drogą morską – to efekt kolejnych sankcji nałożonych na to państwo po agresji na Ukrainę. W lutym ma także wejść w życie zakaz importu produktów ropopochodnych. Na ile te ograniczenia wpłyną na stan rosyjskiego budżetu i politykę Rosji wobec Ukrainy oraz państw zachodnich – wyjaśnia dr Michał Paszkowski z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [Zdj. Moskwa zimą 2022 / Michaił Metzel / TASS / Forum]

22 grudnia 2022

Podsumowanie mijającego roku z perspektywy Zespołu Wschodniego IEŚ

Rozmowa nr 283

Rosyjska agresja na Ukrainę to najważniejsze wydarzenie mijającego roku. Od miesięcy oglądamy brutalność rosyjskich działań, które spowodowały tysiące ofiar, zniszczenie miast i wsi oraz kryzys migracyjny. Razem z analitykami z Zespołu Wschodniego podsumowujemy dotychczasowe wydarzenia i zastanawiamy się nad możliwymi scenariuszami na przyszłość. Rozmówcami Marcina Superczyńskiego są: Anna Bazhenova, Marta Drabczuk, Jakub Olchowski, Piotr Oleksy i Andrzej Szabaciuk.

5 grudnia 2022

Konsekwencje uznania Rosji za sponsora terroryzmu

Rozmowa nr 282

Parlament Europejski uchwalił rezolucję, która uznaje Rosję za sponsora terroryzmu. Podkreślono w niej, że państwo to celowo atakuje cele cywilne na terenie Ukrainy, niszczy infrastrukturę i dopuszcza się aktów okrucieństwa. Jakie są konsekwencje rezolucji zarówno dla samej Rosji, jak i dla innych państw – wyjaśnia dr Jakub Olchowski z Zespołu Wschodniego IEŚ. [Zdj. Kobieta trzyma tabliczkę z napisem „Rosja jest państwem terrorystycznym” podczas wiecu przed ambasadą Rosji 15 października 2022 r. w Warszawie / Aleksander Kalka / Zuma Press / Forum]

1 grudnia 2022

Czechy przed wyborami prezydenckimi

Rozmowa nr 281

Kto zastąpi Miloša Zemana na stanowisku prezydenta Republiki Czeskiej? W styczniu odbędą się wybory, jednak już teraz można przewidzieć, kto ma największe szanse. Najszerszym poparciem cieszą się obecnie były premier Andrej Babiš, emerytowany generał Petr Pavel oraz Danuše Nerudová. Niewątpliwie obecną kampanię wyborczą zdominowała problematyka dotycząca bezpieczeństwa i rosnących cen. Najnowsze sondaże komentuje analityk Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ Szczepan Czarnecki.

24 listopada 2022

Ukraina w dramatycznej sytuacji po rosyjskich bombardowaniach infrastruktury krytycznej

Rozmowa nr 280

Dramatycznie pogarsza się sytuacja ludności cywilnej na Ukrainie. Po rosyjskich bombardowaniach infrastruktury krytycznej wiele miast i wsi pozostaje bez prądu i ogrzewania. Niektóre obiekty, takie jak elektrownie czy ciepłownie, nie nadają się już do remontu, ponieważ uległy całkowitemu zniszczeniu. Co może poprawić sytuację ludności i czy możemy się spodziewać kolejnej dużej fali migracyjnej – wyjaśnia dr Marta Drabczuk z Zespołu Wschodniego IEŚ [ Zdj. ratownicy walczący ze skutkami ataku rakietowego na Kijów 23 listopada 2022 r. / Państwowa Służba Ratunkowa Ukrainy / Forum]

24 listopada 2022

Litwa i Łotwa konsekwentnie wzmacniają granice, pomimo krytyki niektórych organizacji

Rozmowa nr 279

Litwa i Łotwa wciąż wzmacniają swoje granice w obawie przed możliwymi migracjami z Białorusi. Sztucznie wywołany ubiegłoroczny kryzys spowodował energiczne działania obronne obu państw. Zarówno ugrupowania polityczne, jak i społeczeństwa Litwy oraz Łotwy w większości poparły i popierają te działania, pomimo krytyki niektórych instytucji międzynarodowych. O obecnej sytuacji na granicach państw bałtyckich opowiada dr Aleksandra Kuczyńska-Zonik z Zespołu Bałtyckiego IEŚ.

17 listopada 2022

Wyważone polityczne reakcje po incydencie rakietowym na Lubelszczyźnie

Rozmowa nr 278

To prawdopodobnie rakiety ukraińskiej obrony przeciwlotniczej spadły na wieś Przewodów na Lubelszczyźnie. Niestety, zginęły dwie przypadkowe osoby. Incydent spowodował podwyższenie gotowości niektórych polskich jednostek wojskowych i szerokie konsultacje polskich polityków z przywódcami państw NATO. Zgodnie podkreślono, że incydent nie był celowym działaniem, i stwierdzono, że ostatecznie winę ponosi Rosja, dokonująca zmasowanego uderzenia rakietowego na Ukrainę. O konsekwencjach wynikających z tego zdarzenia mówi dr Andrzej Szabaciuk, starszy analityk z Zespołu Wschodniego IEŚ. [Zdj. Przewodow, pow. hrubieszowski. Policjanci blogują dojazd do miejsca, w którym spadł pocisk, zabijając dwie osoby / Jacek Szydlowski / Forum]

17 listopada 2022

Nataša Pirc Musar pierwszą kobietą na stanowisku prezydenta Słowenii

Rozmowa nr 277

Nataša Pirc Musar będzie nowym prezydentem Słowenii i zarazem pierwszą kobietą na tym stanowisku. Nie jest związana z żadną partią polityczną, ale z pewnością jest jej bliżej do środowisk lewicowych. Na Pirc Musar zagłosowało 54 procent wyborców, podczas gdy jej rywal, konserwatysta Anže Logar, otrzymał 46 procent głosów. Na co będzie kładła nacisk nowa prezydent i jaki będzie jej stosunek do idei Trójmorza – wyjaśnia starszy analityk z Zespołu Bałkańskiego IEŚ dr Jan Muś. [Zdj. domena publiczna]

10 listopada 2022

Rosyjskie ataki na ukraińską infrastrukturę krytyczną

Rozmowa nr 276

Rosyjskie wojska kontynuują zbrodnicze bombardowania celów cywilnych na Ukrainie. Szczególnie odczuwalne są ataki na elektrownie. Pojawiły się nawet zapowiedzi dotyczące możliwej ewakuacji Kijowa. Jednak w opinii naszego eksperta rosyjskie działania nie przynoszą zamierzonych skutków. Dodatkowo w ostatnim czasie Rosjanie zapowiedzieli wycofanie się z okupowanego Chersonia, co może stanowić pewne zaskoczenie. Kierownik Zespołu Wschodniego dr Jakub Olchowski wyjaśnia dlaczego. [Chersoń, Ukraina, listopad 2022 r./ WALENTYN OGIRENKO / Reuters / Forum]

10 listopada 2022

Aresztowania prorosyjskich polityków w Mołdawii i zarzuty wobec byłego prezydenta

Rozmowa nr 275

Rosja próbuje destabilizować Mołdawię, wykorzystując do tego część ugrupować politycznych. Jednak miejscowe władze nie pozostają bierne i podejmują odpowiednie działania. W ostatnim czasie doszło do zatrzymań członków opozycyjnej partii Sor, którym zarzuca się przyjmowanie pieniędzy od grupy przestępczej. Dodatkowo pojawiły się kolejne informacje o rosyjskich pieniądzach, które miał otrzymywać były prezydent Mołdawii Igor Dodon. O rosyjskich próbach destabilizacji Mołdawii opowiada dr Piotr Oleksy z Zespołu Wschodniego. [Igor Dodon / Twitter]

3 listopada 2022

Jak elektrownie atomowe w Polsce zmienią rynek energetyczny w regionie?

Rozmowa nr 274

Trzy elektrownie atomowe mają zostać wybudowane w Polsce. Wiadomo już, że dwie z nich powstaną we współpracy z partnerami ze Stanów Zjednoczonych i Korei Południowej. Budowa nowych elektrowni atomowych to odpowiedź na niestabilność na rynku gazowym i rozwiązanie mające zapewnić większe bezpieczeństwo państwa. Jak nowe elektrownie mogą wpłynąć na sytuację energetyczną w samej Polsce i Europie Środkowej – wyjaśnia dr Michał Paszkowski z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [Zdj. International Atomic Energy Agency].

3 listopada 2022

Norwegowie zwiększyli gotowość swojego wojska, a Duńczycy wybrali nowy parlament

Rozmowa nr 273

Norwegia zdecydowała się na podwyższenie gotowości swojego wojska. Jest to spowodowane wojną na Ukrainie, ale także niepokojącymi wydarzeniami w samej Norwegii. W ostatnim czasie stwierdzono przypadki szpiegostwa na rzecz Rosji, w tym obecność obcych dronów przy norweskiej infrastrukturze krytycznej. Z kolei Duńczycy wybrali nowy parlament i ponownie zwycięstwo odniosła lewica. Priorytetem rządu nadal będzie łagodzenie skutków kryzysu energetycznego, a także zwiększenie wydatków na obronność. Sytuację w Norwegii i Danii komentuje dr Damian Szacawa z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [Zdj. Fregata Królewskiej Marynarki Wojennej Norwegii/ Po2 Damon Grosvenor/USA Marynarka / Zuma Prasa / Forum]

28 października 2022

Mieszkańcy Bałkanów Zachodnich nie wierzą w szybką integrację z Unią Europejską

Rozmowa nr 272

Mieszkańcy państw Bałkanów Zachodnich pesymistycznie oceniają możliwość integracji z Unią Europejską. Przeciągające się negocjacje powodują zniechęcenie tych społeczeństw i coraz mniejsze zaufanie do struktur zachodnich. Dlaczego Brukseli nie zależy na szybkim procesie integracji i jakie konsekwencje może spowodować taka polityka – wyjaśnia starszy analityk w Zespole Bałkańskim IEŚ dr Jan Muś. [Zdjęcie: spotkanie UE-Bałkany Zachodnie w Brukseli 16 lutego 2020 / POOL / Reuters / Forum]

27 października 2022

Dramatyczna sytuacja ludności ukraińskiej na terenach okupowanych przez Rosję

Rozmowa nr 271

Zbliżająca się zima będzie niezwykle ciężkim czasem dla mieszkańców Ukrainy, zwłaszcza na terenach okupowanych. Dodatkowo szczególnie trudna jest sytuacja osób znajdujących się w rejonach intensywnych walk. Niszczona jest ukraińska infrastruktura cywilna, a z terenów okupowanych wywozi się w głąb Rosji nie tylko dobra materialne, ale także dzieci. Obecną sytuację na Ukrainie ocenia dr Marta Drabczuk z Zespołu Wschodniego IEŚ.

20 października 2022

Jaką cenę zapłacą Węgry za prorosyjską politykę?

Rozmowa nr 270

Polityka Węgier względem Ukrainy oddala je od większości państw naszego regionu. Brak udzielenia pomocy militarnej, odmowa szkolenia ukraińskich żołnierzy czy krytykowanie polityki Zachodu wobec Rosji powodują szeroką krytykę Węgier. Liderzy tego państwa argumentują, że Rosji nie da się pokonać i należy siąść z nią do rozmów pokojowych. Rosja docenia węgierskie stanowisko w tej sprawie, co przekłada się na stosunkowo niewielki wzrost cen energii w porównaniu do innych państw. Z czego wynika taka a nie inna polityka Węgier i jakie będą jej konsekwencje – wyjaśnia starszy analityk w Zespole Wyszehradzkim dr Dominik Héjj. [Facebook Péter Szijjártó / Moskwa 13 października 2022]

20 października 2022

Szwecja i Dania obawiają się o swoją infrastrukturę krytyczną po uszkodzeniu bałtyckich gazociągów

Rozmowa nr 269

Szwecja i Dania są poważnie zaniepokojone uszkodzeniem bałtyckich gazociągów. Prowadzą intensywne śledztwa w tej sprawie i obawiają się o ewentualne uszkodzenia w przyszłości własnej infrastruktury krytycznej. Dodatkowo zaniepokojenie wiąże się też z obecnością broni chemicznej zatopionej po II wojnie światowej, znajdującej się stosunkowo niedaleko od gazociągów Nord Stream. Opinie na ten temat zebrał dr Damian Szacawa, starszy analityk w Zespole Bałtyckim.

13 października 2022

Bombardowania ukraińskich miast wzmacniają opór wobec rosyjskiego agresora

Rozmowa nr 268

Atak na most Krymski spowodował rosyjski odwet. Zaatakowane zostały cele cywilne w wielu miejscach Ukrainy, co doprowadziło do kolejnych ofiar śmiertelnych i uszkodzenia infrastruktury krytycznej. Rosja chce w ten sposób zastraszyć Ukraińców i spowodować załamanie ich morale. Nic jednak nie wskazuje na to, by miało do tego dojść. Ukraińskie wojska konsekwentnie prowadzą działania ofensywne i zapowiadają kolejne. Obecną sytuację ocenia dr Andrzej Szabaciuk z Zespołu Wschodniego. [zdj. Eksplozja na Moście Krymskim / Telegram]

13 października 2022

Rosyjskie groźby wobec Mołdawii przynoszą efekt odwrotny do zamierzonego przez Moskwę

Rozmowa nr 267

Rosyjskie groźby wobec Mołdawii nie przynoszą zamierzonego efektu. Ograniczenie dostaw gazu przez Gazprom spowodowało nawiązanie współpracy z innymi podmiotami. Dodatkowo Rumunia zadeklarowała sprzedaż Mołdawii energii elektrycznej po bardzo korzystnej cenie. Władze w Kiszyniowie konsekwentnie prowadzą politykę prozachodnią i nie chcą dalszego uzależnienia od Rosji. O tym, że jest to skomplikowany proces, opowiada dr Piotr Oleksy z Zespołu Wschodniego.