Podcasty

29 lutego 2024

Słowacja przed wyborami prezydenckimi

Rozmowa nr 377

23 marca odbędą się na Słowacji wybory prezydenckie. W przedwyborczych sondażach najlepiej wypadają przewodniczący parlamentu Słowacji Peter Pellegrini oraz były minister spraw zagranicznych Ivan Korczok. Dotychczasowa prezydent Zuzana Czaputowa ogłosiła, że nie będzie się ubiegać o kolejną kadencję. Co różni i co łączy obu głównych kandydatów, wyjaśnia Łukasz Lewkowicz z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ.

29 lutego 2024

Dynamiczny rozwój polsko-litewskich stosunków gospodarczych

Rozmowa nr 376

Polska i Litwa dynamicznie rozwijają swoje kontakty gospodarcze. Obecnie Polska zajmuje pierwsze miejsce jako kierunek litewskiego importu towarów i drugie miejsce jako kierunek eksportu.  W tym roku oba państwa obchodzą 30-lecie podpisania traktatu o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy. O perspektywach dalszych relacji gospodarczych mówi Marlena Gołębiowska z Zespołu Bałtyckiego IEŚ.

22 lutego 2024

Finlandia ma nowego prezydenta

Rozmowa nr 375

Alexander Stubb został nowym prezydentem Finlandii. W drugiej turze wyborów pokonał Pekkę Haavisto. Stubb od wielu lat zajmuje się polityką międzynarodową, był m.in. członkiem Parlamentu Europejskiego, szefem MSZ i premierem. Co oznacza jego wybór – wyjaśnia Damian Szacawa z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [zdj. Alexander Stubb / X]

22 lutego 2024

Refleksje po śmierci rosyjskiego opozycjonisty Aleksieja Nawalnego

Rozmowa nr 374

W kolonii karnej zmarł rosyjski opozycjonista Aleksiej Nawalny. Miał stracić przytomność po spacerze i – pomimo reanimacji – jego życia nie udało się uratować. Mało kto jednak wierzy w taki scenariusz. Aleksiej Nawalny był uważany za osobistego wroga Władimira Putina, m.in. szeroko opisywał korupcję na szczytach rosyjskiej władzy. Śmierć Nawalnego komentują zastępca dyrektora IEŚ Tomasz Stępniewski oraz Andrzej Szabaciuk z Zespołu Wschodniego. [Zdj. CC BY-SA 4.0]

16 lutego 2024

Konserwatywni Czesi powoli przekonują się do cyfryzacji

Rozmowa nr 373

Coraz więcej mieszkańców Czech przekonuje się do cyfryzacji. Na początku roku wprowadzono w tym państwie aplikację eDoklady – czyli Dokumenty – umożliwiającą przechowywanie cyfrowych dokumentów tożsamości. Dodatkowo uruchomiono system ułatwiający rekrutację uczniów do szkół ponadgimnazjalnych. Czeskie władze rozwijają i wspierają rozwój infrastruktury cyfrowej poprzez specjalne programy i dotacje. O czeskich innowacjach cyfrowych opowiada Agata Tatarenko z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ. [Zdj. Linkedin]

15 lutego 2024

Ukraina w defensywie – niepokojące wypowiedzi Trumpa i kontrowersyjny wywiad z Putinem

Rozmowa nr 372

Położenie Ukrainy staje się coraz trudniejsze. W sytuacji, gdy jej wojska bronią się przed ofensywnymi działaniami rosyjskiego agresora, pojawiają się niepokojące sygnały ze Stanów Zjednoczonych, w tym ostatnie wypowiedzi Donalda Trumpa. Dodatkowo fatalne skutki może spowodować zaprezentowanie telewizyjnego wystąpienia Władimira Putina w amerykańskich mediach. Więcej na ten temat w analizie Jakuba Olchowskiego. [Zdj. SAM WOLFE / Reuters / Forum]

15 lutego 2024

Naddniestrze musi płacić cła do mołdawskiego budżetu – oburzenie w Tyraspolu

Rozmowa nr 371

Firmy z Naddniestrza muszą odprowadzać opłaty celne do budżetu Mołdawii. Obowiązujące od niedawna nowe prawo spowodowało bardzo duże protesty w Tyraspolu. Decyzja mołdawskich władz pokazuje, że traktują one poważnie swoją jurysdykcję nad Naddniestrzem i jednocześnie uderzają w tamtejsze elity polityczno-biznesowe. Dlaczego właśnie teraz władze w Kiszyniowie zdecydowały się na takie rozwiązanie i jakie przyniesie ono skutki – wyjaśnia Piotr Oleksy. [Zdj. domena publiczna]

15 lutego 2024

Polska zagrożeniem dla Białorusi – władze w Mińsku zmieniają doktrynę wojenną

Rozmowa nr 370

Polska stanowi jedno z największych zagrożeń dla Białorusi. Takie wnioski wypływają po analizie najnowszej doktryny wojennej tego państwa. Jej projekt został niedawno zaprezentowany i ma zostać zatwierdzony przez Ogólnobiałoruskie Zgromadzenie Ludowe wiosną tego roku. W dokumencie zwraca się uwagę m.in. na bezprecedensową militaryzację oraz roszczenia Polski do przywództwa regionalnego. O nowej doktrynie oraz o koncepcji bezpieczeństwa narodowego Białorusi, w kontekście ostatnich wystąpień medialnych prezydenta Rosji Władimira Putina, mówi Krzysztof Fedorowicz.

7 lutego 2024

Szwecja cierpliwie czeka na decyzję Węgier w sprawie członkostwa w NATO

Rozmowa nr 369

Turcja wyraziła zgodę na członkostwo Szwecji w NATO. Wciąż jednak nie ma zgody Węgier. Podczas nadzwyczajnego posiedzenia węgierskiego parlamentu, 5 lutego, na sali obrad zabrakło polityków z rządzącej koalicji. W związku z tym decyzja w sprawie Szwecji w NATO nie zapadła. O szwedzkiej drodze do NATO i obecności w tej organizacji Finlandii opowiada Damian Szacawa z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [Zdj. NATO]

29 stycznia 2024

Sytuacja demograficzna Ukrainy się pogarsza

Rozmowa nr 368

Przedłużająca się wojna dramatycznie wpływa na sytuację demograficzną Ukrainy. Według różnych szacunków na terenie tego państwa ma przebywać poniżej 30 milionów osób. Wskaźniki na przyszłość nie są optymistyczne bez względu na końcowy wynik wojny z Rosją. O szczegółach mówi Andrzej Szabaciuk z Zespołu Wschodniego IEŚ.

24 stycznia 2024

Koncepcja „serbskiego świata” budzi niepokój na Bałkanach

Rozmowa nr 367

Koncepcją „serbskiego świata” zaniepokojone są przede wszystkim państwa, gdzie Serbowie stanowią duży odsetek mieszkańców. Jednak bardzo krytycznie do tej idei odnoszą się także państwa, w których liczba ludności serbskiej jest znacznie mniejsza, a które w przeszłości musiały walczyć o swoją niepodległość z Serbią. Obawy te nie są bezpodstawne, ponieważ koncepcja „serbskiego świata” jest wzorowana na tzw. „ruskim mirze”. Jak zatem serbscy politycy ją interpretują, na czym polega i jakie może rodzić skutki w przyszłości – wyjaśnia Anna Jagiełło-Szostak z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

18 stycznia 2024

Skomplikowana sytuacja wewnętrzna w Bułgarii i Macedonii Północnej

Rozmowa nr 366

Bułgaria i Macedonia Północna znajdują się w skomplikowanej sytuacji politycznej. Wydaje się, że Bułgaria powoli wychodzi z kryzysu, jednak finału nie można przewidzieć. Na ile dwa główne, zwalczające się obozy polityczne będą w stanie ustabilizować sytuację wewnętrzną? Na to i inne pytania odpowiada Spasimir Domaradzki. [Zdj. Skopje / domena publiczna]

18 stycznia 2024

Albania, Bośnia i Hercegowina oraz Czarnogóra – wyzwania na rok 2024

Rozmowa nr 365

W najnowszym podcaście wnikliwie przyglądamy się sytuacji politycznej w kolejnych państwach bałkańskich. Między innymi rozmawiamy o skomplikowanej sytuacji wewnętrznej w Bośni i Hercegowinie, poważnych oskarżeniach o korupcję w Albanii i o przyszłych relacjach pomiędzy prezydentem i premierem w Czarnogórze. Okazuje się, że politycy wywodzący się z jednego obozu politycznego mogą mieć problemy z porozumieniem. O szczegółach mówią Anna Jagiełło-Szostak i Agata Domachowska. [Zdj. Tirana / domena publiczna]

18 stycznia 2024

Relacje pomiędzy Serbią a Kosowem. Ocena minionego roku i spodziewane wydarzenia w roku obecnym

Rozmowa nr 364

W najbliższych trzech podcastach IEŚ podsumowujemy szczegółowo wydarzenia, do jakich dochodziło w roku 2023 na Bałkanach, i zastanawiamy się nad ich konsekwencjami w roku obecnym. Przegląd wydarzeń w tym regionie rozpoczynamy od analizy relacji pomiędzy Serbią a Kosowem. Szczegóły prezentuje Konrad Pawłowski. [Zdj. Prisztina / domena publiczna]

18 stycznia 2024

Podsumowanie 2023 roku i scenariusze na obecny rok w ocenie Zespołu Bałtyckiego

Rozmowa nr 363

Wzmacnianie obronności, w tym wejście Finlandii do NATO i bezpieczeństwo energetyczne – to główne zagadnienia, z jakimi mieliśmy do czynienia w regionie Morza Bałtyckiego w minionym roku. W najnowszym podcaście eksperci Zespołu Bałtyckiego IEŚ analizują miniony rok i oceniają wydarzenia spodziewane w roku 2024.

21 grudnia 2023

Nieprawidłowości podczas wyborów w Serbii: prezydent triumfuje, opozycja protestuje

Rozmowa nr 361

Serbska Partia Postępowa ponownie wygrywa wybory – z prawie 47-procentowym poparciem. Jednak obserwatorzy wyborów i przedstawiciele partii opozycyjnych wskazują na szereg nieprawidłowości, jakie pojawiły się w czasie kampanii wyborczej i podczas samego głosowania. W Belgradzie odbywają się protesty ugrupowań opozycyjnych. Wybory w Serbii ocenia Konrad Pawłowski, kierownik Zespołu Bałkańskiego IEŚ. [domena publiczna]

20 grudnia 2023

Szczyt Unia Europejska – Bałkany Zachodnie bez przełomowych decyzji

Rozmowa nr 359

Niedawny szczyt Unii Europejskiej z państwami Bałkanów Zachodnich nie zakończył się przełomowymi decyzjami. Pojawiły się obietnice członkostwa tych państw w Unii, ale pod warunkiem przeprowadzenia konkretnych zmian wewnętrznych. Najbardziej zaawansowana na drodze do Wspólnoty jest Czarnogóra. Serbia i Kosowo muszą, w pierwszej kolejności, uregulować relacje między sobą. Macedonia Północna i Albania także mają problemy w relacjach z sąsiadami, a Bośnia i Hercegowina kłopoty wewnętrzne. O szczegółach opowiadają analitycy Zespołu Bałkańskiego IEŚ. [zdj. domena publiczna]

14 grudnia 2023

Antypolskie działania władz Białorusi: kolejne represje wobec Kościoła katolickiego

Rozmowa nr 358

Białoruskie władze wprowadzają kolejne działania wymierzone w Polskę i społeczeństwo Białorusi. Pomimo tego, że w ostatnim czasie odnotowuje się mniejszą liczbę prób nielegalnego przekraczania granicy, to jednocześnie rozwijana jest antypolska propaganda. Polsce zarzuca się m.in. przygotowywanie zamachów terrorystycznych na Białorusi. Reżim Łukaszenki represjonuje osoby posiadające Kartę Polaka czy katolickich księży. O obecnej sytuacji na Białorusi opowiada Krzysztof Fedorowicz z Zespołu Wschodniego. [Zdj. christianvision / Telegram]

7 grudnia 2023

Republika Czeska liderem w dziedzinie cyberbezpieczeństwa

Rozmowa nr 357

Czechy podejmują szereg działań, aby skuteczniej bronić się przed zagrożeniami pojawiającymi się w przestrzeni teleinformatycznej. Liczba ataków hakerskich skierowanych przeciwko czeskim instytucjom publicznym gwałtownie wzrosła po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę. Jednak pierwsze tego typu ataki odnotowano już w 2011 roku. Od tego czasu powstały wyspecjalizowane instytucje zapobiegające zagrożeniom, prowadzone są także szerokie działania edukacyjne, skierowane m.in. do młodzieży, do urzędników państwowych i in. O szczegółach opowiada Agata Tatarenko z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ. [Zdj. gov.pl]

5 grudnia 2023

Finlandia zamknęła wszystkie przejścia graniczne z Rosją

Rozmowa nr 356

Finlandia zamknęła wszystkie przejścia graniczne z Rosją. To efekt rosyjskich działań, polegających na wysyłaniu do Finlandii osób, które chcą się dostać do tego państwa w sposób nielegalny. Przejścia mają pozostać zamknięte do 13 grudnia, jednak nie można wykluczyć, że będą zamknięte dłużej. Z badań opinii publicznej wynika, że około 75 procent mieszkańców Finlandii popiera działanie tamtejszych władz. Przyczyny obecnego kryzysu wyjaśnia Damian Szacawa z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [zdj. Rajavartiolaitos]

30 listopada 2023

Rozwój sektora zbrojeniowego państw Grupy Wyszehradzkiej

Rozmowa nr 355

W najnowszym podcaście rozmawiamy o rozwoju sektora zbrojeniowego, szczególnie w państwach Grupy Wyszehradzkiej. Po rozpoczęciu pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę państwa naszego regionu podjęły szereg inicjatyw mających na celu wzmocnienie własnego potencjału zbrojeniowego. Wiele działań zainicjowały m.in. Czechy, które eksportują około 90% swojej produkcji, a także Węgry, które w porozumieniu z partnerami z Niemiec rozpoczęły produkcję bojowych wozów piechoty. O szczegółach opowiada Jakub Bornio z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ. [Fot. Ministerstwo Obrony Węgier]

22 listopada 2023

Spór o elektroniczny system głosowania w Bułgarii

Rozmowa nr 354

Tuż przed niedawnymi wyborami samorządowymi w Bułgarii tamtejsza Agencja Bezpieczeństwa Wewnętrznego przekazała raport, sugerujący ryzyko manipulacji w głosowaniu z użyciem elektronicznych urządzeń wyborczych. Na podstawie tego raportu Centralna Komisja Wyborcza podjęła decyzję o głosowaniu wyłącznie za pomocą kart wyborczych, bez możliwości używania urządzeń. Głosowanie za ich pośrednictwem jest powodem ostrej walki politycznej. Nowy system wyklucza bowiem uznawanie głosów za nieważne, a podczas wcześniejszych wyborów samorządowych za takie uznawano około 15% wszystkich głosów. O sporze dotyczącym systemu do głosowania i wynikach wyborów samorządowych opowiada Spasimir Domaradzki z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

20 listopada 2023

Estonia nawiązuje bliższe relacje z Tajwanem

Rozmowa nr 353

Przedstawicielstwo Tajwanu – pod nazwą Tajpej – ma zostać otwarte w Estonii. Według estońskiego MSZ wynika to z potrzeby zacieśnienia stosunków w dziedzinie gospodarki, edukacji i kultury oraz wzmocnienia relacji pomiędzy organizacjami społeczeństwa obywatelskiego. Estonia była jednym z ostatnich państw UE, gdzie takiego przedstawicielstwa nie było. Ostro na nową inicjatywę zareagowały Chiny, które wezwały władze w Tallinie do przestrzegania zasady „jednych Chin” oraz ostrzegły przed konsekwencjami dyplomatycznymi. Wydarzenia te komentuje Aleksandra Kuczyńska-Zonik, kierująca Zespołem Bałtyckim IEŚ. [Zdj. ERR]