Podcasty

6 czerwca 2024

Co dalej z delegalizacją Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego?

Rozmowa nr 399

Powraca dyskusja o przyszłości Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Moskiewskiego. W poprzednim roku do parlamentu Ukrainy trafił projekt ustawy, którego istotą była delegalizacja Kościoła posiadającego kierownictwo na terenie państwa agresora. Jest tylko jedna taka struktura kościelna. Teraz dyskusja na ten temat powraca. W ostatnich miesiącach Cerkiew moskiewska jeszcze bardziej zradykalizowała swoje stanowisko względem Ukrainy. Jednak zdelegalizowanie tego Kościoła jest bardzo trudne i to z wielu powodów – wyjaśnia Andrzej Szabaciuk z Zespołu Wschodniego IEŚ.

29 maja 2024

Rosyjskie prowokacje na Morzu Bałtyckim

Rozmowa nr 398

Rosja ogłosiła chęć zmiany granic morskich na Bałtyku. Miałoby to dotyczyć m.in. wschodniej części Zatoki Fińskiej i obszarów przy obwodzie królewieckim. Projekt zmian pojawił się na internetowym portalu rządowym, jednak po pewnym czasie został usunięty. Jak ocenić działanie Rosji w kontekście obrony wschodniej flanki NATO – odpowiada Jakub Bornio z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ. [Zdj. Jagiellonia.org]

24 maja 2024

Rezolucja ONZ w sprawie ludobójstwa w Srebrenicy

Rozmowa nr 397

Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję w sprawie ludobójstwa w Srebrenicy, do którego doszło w 1995 roku, w czasie wojny w Bośni i Hercegowinie. Siły serbskie zamordowały wówczas ponad 8 tysięcy bośniackich muzułmanów. Prawie 30 lat później, w celu upamiętnienia tamtych tragicznych wydarzeń, podjęto decyzję, że 11 lipca będzie Międzynarodowym Dniem Pamięci o Ludobójstwie. Zdecydowanymi przeciwnikami rezolucji są Serbia i Republika Serbska – współtworząca Bośnię i Hercegowinę. Lider republiki Milorad Dodik zapowiada, że przyjęcie rezolucji będzie oznaczało rozpad dotychczasowej Bośni i Hercegowiny. Czy ta groźba jest realna? Na te i inne pytania odpowiada Konrad Pawłowski z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

23 maja 2024

Zamach na premiera Słowacji – nowe wątki śledztwa

Rozmowa nr 396

Niewykluczone, że zamachowiec, który postrzelił premiera Słowacji, miał wspólników. Śledczy prowadzący postępowanie w tej sprawie poinformowali o nowych wątkach. Stan zdrowia Roberta Fico nadal jest poważny i nie wiadomo, czy będzie on mógł wrócić do poprzedniej aktywności politycznej. O sytuacji na Słowacji po zamachu na premiera mówi Łukasz Lewkowicz.

23 maja 2024

Istotne zmiany w Ministerstwie Obrony Rosji

Rozmowa nr 395

Siergiej Szojgu nie jest już ministrem obrony Federacji Rosyjskiej. Na tym stanowisku zastąpił go były wicepremier Andriej Biełousow. Zmiana ta ma na celu skuteczniejsze powiązanie rosyjskiej gospodarki z resortem obrony. Jakich konkretnych działań należy się spodziewać w rosyjskim ministerstwie pod nowym kierownictwem i jak będzie się kształtować polityka Rosji w najbliższym czasie – wyjaśnia Krzysztof Fedorowicz.[zdj. kremlin.ru]

9 maja 2024

Prorosyjscy politycy w nowym rządzie Serbii

Rozmowa nr 394

Serbia ma nowy rząd. Na jego czele stanął Miloš Vučević, który zapowiedział, że strategicznym celem dla jego państwa pozostaje członkostwo w Unii Europejskiej. Jednocześnie podkreślił utrzymanie przyjaznych stosunków z Chinami, Stanami Zjednoczonymi i Rosją. W skład nowego rządu weszli także prorosyjscy politycy. Sytuację na serbskiej scenie politycznej wyjaśnia Konrad Pawłowski z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

25 kwietnia 2024

Armenia pod ścianą. Proces delimitacji granicy z Azerbejdżanem

Rozmowa nr 393

Rosja ogłosiła, że przedwcześnie wycofuje swoje wojska z Górskiego Karabachu. Tym samym Azerbejdżan ma coraz większą swobodę w prowadzeniu działań przeciwko Armenii. Wydaje się, że władze w Erywaniu zdają sobie z tego sprawę i idą na kolejne ustępstwa wobec swojego sąsiada. Niedawno zdecydowały o oddaniu Azerbejdżanowi kilku spornych wiosek, a to jeszcze nie wszystko. Wciąż nierozwiązana jest kwestia połączenia drogowego z Nachiczewaniem przez terytorium Armenii. O skomplikowanej sytuacji na Kaukazie mówi Krzysztof Fedorowicz z Zespołu Wschodniego IEŚ. [zdj.kierunekkaukaz.pl]

15 kwietnia 2024

Tematyka bezpieczeństwa w regionie zdominowała obrady Szczytu Państw Trójmorza

Rozmowa nr 392

Sprawy bezpieczeństwa zdominowały niedawny szczyt państw Inicjatywy Trójmorza w Wilnie. Rozmawiano między innymi o kontynuowaniu dużych projektów infrastrukturalnych, które mogą być ewentualnie wykorzystane w sytuacji eskalacji konfliktu na Ukrainie. W obradach wziął udział prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski, który apelował o dalsze wsparcie dla jego kraju. Obradom przyglądał się Łukasz Lewkowicz z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ. [Zdj. KPRP]

15 kwietnia 2024

Konsekwencje irańskiego ataku na Izrael dla Ukrainy

Rozmowa nr 391

Niedawny zmasowany atak Iranu na Izrael może spowodować negatywne konsekwencje dla Ukrainy. Większe zaangażowanie Stanów Zjednoczonych na Bliskim Wschodzie naturalnie osłabi aktywność tego państwa w obszarze konfliktu ukraińsko-rosyjskiego. Przypomnijmy, że spór polityczny w USA nadal uniemożliwia przekazanie wielomiliardowej pomocy Ukrainie. Zagadnienia te wyjaśnia Jakub Olchowski z Zespołu Wschodniego IEŚ. [Zdj. Icana News Agency / Zuma Press / Forum / 14 kwietnia 2024, Teheran]

8 kwietnia 2024

Zużycie gazu w Europie spada, ale wzrasta import tego surowca z Rosji

Rozmowa nr 390

Podczas zakończonego niedawno sezonu grzewczego w Europie zużyto znacznie mniej gazu niż w sezonie poprzednim. W magazynach jest też więcej tego surowca niż we wcześniejszym sezonie grzewczym. Jednocześnie wzrasta import gazu z Rosji, zwłaszcza do Belgii, Hiszpanii i Francji. O sytuacji rynku gazowego w Europie mówi Michał Paszkowski z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [Zdj. polskifm.com]

8 kwietnia 2024

Kontrowersje wokół włoskiego ośrodka dla imigrantów w Albanii

Rozmowa nr 389

Niewykluczone, że już w maju w Albanii zostaną otwarte dwa obozy dla imigrantów. Wybudują je Włosi i to oni będą zarządzać tymi obiektami. To efekt porozumienia pomiędzy Włochami a Albanią, zawartego w 2023 roku. Do obozów mają trafiać osoby, które będzie przejmowała na Morzu Śródziemnym włoska marynarka wojenna i straż przybrzeżna. Kwestie kontrowersji i sporów dotyczących uruchomienia obozów w Albanii wyjaśnia Agata Domachowska z Zespołu Bałkańskiego IEŚ. [zdj. Akcja ratunkowa Sea Watch 4 / materiały prasowe]

8 kwietnia 2024

Spór dotyczący wyboru nowego sekretarza generalnego NATO

Rozmowa nr 388

Państwa członkowskie NATO nie mogą się porozumieć w sprawie wyboru nowego sekretarza generalnego. Obecnie kierujący Sojuszem Jens Stoltenberg będzie sprawował swój urząd do października tego roku. Największe szanse na objęcie po nim stanowiska ma były premier Holandii Mark Rutte, jednak jego kandydatura nie jest dobrze postrzegana przez Turcję i Węgry. Jego najpoważniejszym kontrkandydatem jest prezydent Rumunii Klaus Iohannis. O sporach wewnątrz NATO opowiadają Jakub Olchowski i Piotr Oleksy z Zespołu Wschodniego IEŚ. [Zdj. Jens Stoltenberg / X]

27 marca 2024

Bośnia i Hercegowina rozpoczyna negocjacje akcesyjne z Unią Europejską

Rozmowa nr 387

Bośnia i Hercegowina rozpoczyna negocjacje akcesyjne z Unią Europejską. Taką decyzję podjęła 21 marca Rada Europejska. Do członkostwa w Unii jeszcze daleka droga, jednak bośniackie władze wykazują dużą determinację w dążeniu do osiągnięcia tego celu. Z pewnością na postępy negocjacyjne będzie wpływać skomplikowana sytuacja wewnętrzna tego państwa – wyjaśnia Anna Jagiełło-Szostak z Zespołu Bałkańskiego IEŚ. [Zdj. Premier BiH Borjana Krišto i szef Rady Europejskiej Charles Michel / twitter]

27 marca 2024

Zaskakujące wyniki pierwszej tury wyborów prezydenckich na Słowacji

Rozmowa nr 386

Ivan Korčok wygrał pierwszą turę wyborów prezydenckich na Słowacji, zdobywając 42,51% poparcia. Na drugim miejscu znalazł się Peter Pellegrini, na którego zagłosowało 37,02% wyborców. Przedwyborcze sondaże wskazywały, że większe szanse na zwycięstwo miał Pellegrini, jednak wyborcy zdecydowali inaczej. O tym, na kogo mogą liczyć w drugiej turze obaj kandydaci i jakie środowiska szczególnie będą chcieli przekonać, mówi Łukasz Lewkowicz z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ. [Zdj. Ivan Korčok / materiały prasowe]

22 marca 2024

Bułgaria ponownie pogrąża się w kryzysie politycznym

Rozmowa nr 385

Bułgaria ponownie pogrąża się w kryzysie politycznym. Szeroka koalicja ugrupowań, Kontynuujemy Zmiany – Demokratyczna Bułgaria i GERB-SDS, nie może dojść do porozumienia w sprawie rekonstrukcji rządu. Czy zatem w Bułgarii trzeba będzie przeprowadzić kolejne, szóste już wybory parlamentarne w ciągu ostatnich trzech lat? Na to pytanie odpowiada Spasimir Domaradzki z Zespołu Bałkańskiego IEŚ. [Zdj. Stoyan Nenov / Reuters / Forum]

21 marca 2024

Szeroki wymiar rosyjskiej dezinformacji

Rozmowa nr 384

W najnowszym odcinku Rozmów IEŚ rozmawiamy o rosyjskiej dezinformacji. Przybliżamy system szerokich i wielokierunkowych działań, które mają na celu destabilizację w państwach uznawanych przez Rosję za wrogie. O przykładach takich działań mówi Jakub Olchowski z Zespołu Wschodniego IEŚ. [Zdj. AA/ABACA / Abaca Press / Forum]

18 marca 2024

Konsekwencje ponownego wyboru Władimira Putina na prezydenta Federacji Rosyjskiej

Rozmowa nr 383

Zaskoczenia nie było. Władimir Putin dalej będzie prezydentem Federacji Rosyjskiej. W czasie ostatnich pseudowyborów miał uzyskać prawie 88 procent poparcia głosujących. Zapowiedział już kontynuację dotychczasowej polityki państwa, w tym umacnianie sił zbrojnych. Co to oznacza, zwłaszcza dla Europy Środkowej, wyjaśnia zastępca dyrektora IEŚ Tomasz Stępniewski. [Zdj. Kremlin.ru]

14 marca 2024

Pierwszy rok prezydentury Petra Pavla

Rozmowa nr 382

Minął pierwszy rok urzędowania prezydenta Republiki Czeskiej – Petra Pavla. Na ogół jest on oceniany pozytywnie, zwłaszcza jeśli chodzi o jego postawę wobec rosyjskiej agresji na Ukrainę i wzmacnianie bezpieczeństwa Czech na arenie międzynarodowej. Pewne wyzwania prezydentura Pavla napotkała w obszarze polityki wewnętrznej i w tych aspektach jego działania były oceniane mniej entuzjastycznie. O pierwszych dwunastu miesiącach urzędowania prezydenta Petra Pavla mówi Agata Tatarenko, kierująca Zespołem Wyszehradzkim IEŚ. [Zdj.  Petr Pavel / FB]

7 marca 2024

Czechy i Słowacja dwa lata od pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę

Rozmowa nr 381

Dwa lata od rozpoczęcia pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę rozmawiamy o polityce Czech i Słowacji wobec tego konfliktu. Razem z naszymi ekspertami – Agatą Tatarenko i Łukaszem Lewkowiczem z Zespołu Wyszehradzkiego – analizujemy kwestię wsparcia tych państw na rzecz Ukrainy oraz o zmian, z jakimi mamy do czynienia w ostatnich miesiącach. [Fot. Twitter]

7 marca 2024

Polityka zagraniczna Serbii: trudna sztuka balansowania

Rozmowa nr 380

O serbskiej polityce wielowektorowości w czasie rosyjskiej agresji na Ukrainę opowiadamy w kolejnym odcinku Rozmów IEŚ. Niedawno obszerną analizę na ten temat przygotował Konrad Pawłowski z Zespołu Bałkańskiego. Porozmawiamy między innymi o tym, kogo Serbowie darzą największą sympatią, kto jest głównym partnerem gospodarczym Serbii i w jaki sposób wojna na wschodzie Europy może wpływać na sytuację w tym państwie. [Zdj. X]

6 marca 2024

Rytuał polityczny i test lojalności elit – wybory parlamentarne na Białorusi

Rozmowa nr 379

Na Białorusi odbyły się wybory parlamentarne. Zaskoczeń specjalnie nie było, ponieważ głosowanie przebiegło według planu narzuconego przez Alaksandra Łukaszenkę. Można zatem postawić pytanie – jaką rolę pełni ten parlament i do czego jest potrzebny, skoro i tak niepodważalną oraz wiodącą rolę odgrywa Łukaszenka? Wybory oceniają Krzysztof Fedorowicz i Andrzej Szabaciuk z Zespołu Wschodniego IEŚ. [Zdjęcie ilustracyjne / Sputnik / Wiktar Tałoczka]

6 marca 2024

Zmiany na rynku paliw dwa lata od pełnoskalowej rosyjskiej agresji na Ukrainę

Rozmowa nr 378

Dwa lata od pełnoskalowej rosyjskiej inwazji na Ukrainę zastanawiamy się, jak to wydarzenie wpłynęło na rynek paliw w Europie Środkowej. O cenach, nowych dostawcach i efektach sankcji nałożonych na Rosję mówi Michał Paszkowski z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [Zdj. materiały prasowe]

29 lutego 2024

Słowacja przed wyborami prezydenckimi

Rozmowa nr 377

23 marca odbędą się na Słowacji wybory prezydenckie. W przedwyborczych sondażach najlepiej wypadają przewodniczący parlamentu Słowacji Peter Pellegrini oraz były minister spraw zagranicznych Ivan Korczok. Dotychczasowa prezydent Zuzana Czaputowa ogłosiła, że nie będzie się ubiegać o kolejną kadencję. Co różni i co łączy obu głównych kandydatów, wyjaśnia Łukasz Lewkowicz z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ.

29 lutego 2024

Dynamiczny rozwój polsko-litewskich stosunków gospodarczych

Rozmowa nr 376

Polska i Litwa dynamicznie rozwijają swoje kontakty gospodarcze. Obecnie Polska zajmuje pierwsze miejsce jako kierunek litewskiego importu towarów i drugie miejsce jako kierunek eksportu.  W tym roku oba państwa obchodzą 30-lecie podpisania traktatu o przyjaznych stosunkach i dobrosąsiedzkiej współpracy. O perspektywach dalszych relacji gospodarczych mówi Marlena Gołębiowska z Zespołu Bałtyckiego IEŚ.

22 lutego 2024

Finlandia ma nowego prezydenta

Rozmowa nr 375

Alexander Stubb został nowym prezydentem Finlandii. W drugiej turze wyborów pokonał Pekkę Haavisto. Stubb od wielu lat zajmuje się polityką międzynarodową, był m.in. członkiem Parlamentu Europejskiego, szefem MSZ i premierem. Co oznacza jego wybór – wyjaśnia Damian Szacawa z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. [zdj. Alexander Stubb / X]