W drugiej części z cyklu „Korzenie intelektualne” w rozmowie z dr. Bartłomiejem Krzysztanem Irena Lasota opowiada o swojej działalności w Azerbejdżanie. Dowiedz się, jak wyglądały ruchy dysydenckie, demokratyczny optymizm lat 90. XX w. i proces konsolidacji systemu zamkniętego. Historia Azerbejdżanu widziana oczami eksperta i działaczki demokratycznej –...
Więcej →
W ramach cyklu „Korzenie intelektualne” dr Bartłomiej Krzysztan rozmawia z Ireną Lasotą o źródłach intelektualnych i praktycznych formach sprzeciwu wobec imperium sowieckiego. To pogłębiona opowieść o tym, dlaczego i w jaki sposób wspierano ruchy dysydenckie oraz idee niepodległościowe narodów nierosyjskich w Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich....
Więcej →
Czy w 2026 roku Węgry zakończą 16-letnie rządy Viktora Orbána? Na trzy miesiące przed wyborami parlamentarnymi kampania wchodzi w najbardziej napiętą fazę od lat. W centrum debaty publicznej są m.in.: zarzuty o osłabianie kontroli parlamentarnej, kryzys finansów Budapesztu i groźba bankructwa stolicy, kontrowersje wokół ochrony dzieci i młodzieży, emocjonalna...
Więcej →
Po dziewięciu latach urzędowania prezydent Bułgarii Rumen Radew ogłasza rezygnację, mówiąc wprost o państwie, które „z zewnątrz wygląda jak demokracja, ale działa jak oligarchia”. Osiem wyborów parlamentarnych od 2021 roku, brak stabilnego rządu i narastająca frustracja społeczna rodzą pytania o przyszłość bułgarskiej polityki i kondycję demokracji w...
Więcej →
W kolejnej części rozmowy, dr Sławomir Łukasiewicz i prof. Daniel Beauvois porównują francuską i polską perspektywę historyczną, analizując m.in. podobieństwa między francuską nostalgią za Algierią (Nost-Algérie) a polską nostalgią za Kresami. Ponadto poruszają takie tematy jak kolonializm w Europie Środkowo-Wschodniej, koncepcja podwójnego poddaństwa...
Więcej →
Czarnogóra obchodzi 20 lat niepodległości. Jak zmienił się ten kraj od referendum w 2006 roku? Czy projekt niepodległego państwa spełnił oczekiwania obywateli, a Czarnogóra rzeczywiście zbliżyła się do Europy? W kolejnym odcinku cyklu „Eksperckim głosem. Rozmowy IEŚ” rozmawiamy z dr hab. Agatą Domachowską, analityczką Instytutu Europy Środkowej, o bilansie...
Więcej →
Czarnogóra miała zamknąć pięć rozdziałów negocjacyjnych z Unią Europejską, a skończyło się na trzech. Co stoi za tą decyzją UE i jakie są realne perspektywy akcesji Czarnogóry? W rozmowie z dr hab. Agatą Domachowską analizujemy kulisy decyzji, rolę państw członkowskich i możliwe konsekwencje dla całego procesu rozszerzenia UE.
Więcej →
Grenlandia znalazła się w centrum globalnej rywalizacji geopolitycznej. Prezydent USA Donald Trump coraz częściej i coraz ostrzej podnosi kwestię przejęcia kontroli nad tym autonomicznym terytorium Królestwa Danii, wskazując na jego kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych. W rozmowie z dr Moniką Pietraszkiewicz dr Damian Szacawa, kierownik Zespołu...
Więcej →
W Czechach powstaje nowy rząd, ale towarzyszą temu poważne kontrowersje. Spór o standardy, rola prezydenta i reakcje społeczne pokazują, że większość parlamentarna nie zamyka politycznych napięć. O sytuacji w Czechach dr Monika Pietraszkiewicz rozmawia ze Szczepanem Czarneckim, analitykiem Instytutu Europy Środkowej.
Więcej →
W kolejnym odcinku cyklu „Korzenie intelektualne” prof. Daniel Beauvois opowiada o intelektualnych inspiracjach swojej drogi badawczej – od studiów rusycystycznych, przez kontakty ze środowiskiem emigracyjnym i lekturę paryskiej Kultury, po badania nad historią Europy Wschodniej. W rozmowie przywołuje m.in. wpływ prof. Wacława Jana Godlewskiego, wizytę w Polsce w...
Więcej →
W kolejnej rozmowie z cyklu „Korzenie intelektualne” Jędrzej Jander – starszy analityk Zespołu Studiów Obywatelskich i rzecznik prasowy Instytutu Europy Środkowej – rozmawia z amerykańskim analitykiem Louisem Wierengą o strategicznych konsekwencjach rozszerzenia NATO w regionie Morza Bałtyckiego. Punktem wyjścia do dyskusji jest rozdział autorstwa Louisa Wierengi...
Więcej →
W ostatniej, trzeciej części rozmowy dr hab. Sławomir Łukasiewicz rozmawia z Basilem Kerskim – dyrektorem Europejskiego Centrum Solidarności, eseistą i redaktorem ,o kluczowych procesach, które ukształtowały współczesną Europę po upadku żelaznej kurtyny. To opowieść o zjednoczeniu Niemiec, pierwszych latach transformacji ustrojowej oraz dynamicznej...
Więcej →
W najnowszej rozmowie z cyklu „Eksperckim głosem. Rozmowy IEŚ” dr Piotr Oleksy, analityk IEŚ, podsumowuje rok polityczny w Mołdawii i Rumunii oraz analizuje aktualny stan polityki rozszerzenia Unii Europejskiej na wschód. Punktem wyjścia do rozmowy jest pozytywna ocena postępów Mołdawii przedstawiona w raporcie Komisji Europejskiej, która rekomenduje otwarcie...
Więcej →
Na kanale YouTube Instytutu Europy Środkowej ukazała się kolejna część rozmowy dr hab. Sławomira Łukasiewicza z Basilem Kerskim. Dyskusja poświęcona jest podziałowi świata i Europy w XX wieku, który ukształtowały totalitaryzmy – nazizm i komunizm – oraz utrwaliła zimna wojna. W rozmowie z dr. hab. Sławomirem Łukasiewiczem Basil Kerski – dyrektor...
Więcej →
Na Litwie i Łotwie obserwujemy bezprecedensową mobilizację społeczną, która przyciąga uwagę całej Europy. Punktem zapalnym stała się sytuacja wokół nominacji ministra kultury w Wilnie oraz miesięczne protesty środowisk twórczych pod hasłem „Jesteśmy kulturą”. Z kolei w Rydze dyskusję publiczną zdominował spór dotyczący Konwencji Stambulskiej. W obu...
Więcej →
W najnowszej rozmowie z cyklu Eksperckim Głosem: Rozmowy IEŚ dr Monika Pietraszkiewicz rozmawia z dr. Michałem Paszkowskim, analitykiem IEŚ, o znaczeniu i skuteczności sankcji nakładanych przez Stany Zjednoczone. Ekspert wyjaśnia, jak sankcje wpływają na gospodarkę i politykę międzynarodową, kogo dotykają najmocniej oraz jak wpisują się w szerszą strategię USA...
Więcej →
W najnowszej rozmowie Instytutu Europy Środkowej dr Spasimir Domaradzki analizuje sprawę mera Warny, Błagomira Kotsewa, którego wielomiesięczne aresztowanie bez wyroku wywołało masowe protesty w Bułgarii. Ekspert wyjaśnia tło zarzutów, polityczny kontekst sprawy oraz znaczenie rosnących napięć społecznych. Omawia także rolę oligarchy Delyana Peevskiego oraz...
Więcej →
W najnowszym odcinku cyklu „Eksperckim głosem. Rozmowy IEŚ” dr Monika Pietraszkiewicz rozmawia z dr Bartłomiejem Krzysztanem, kierownikiem Zespołu Wschodniego IEŚ, o dynamicznie zmieniającej się sytuacji na Kaukazie Południowym. Region ten, położony między Rosją, Turcją i Unią Europejską, ponownie znalazł się w centrum geopolitycznej rywalizacji. W rozmowie...
Więcej →
Jak historia, wojna i zagłada kształtują nasze myślenie o świecie i Europie? W pierwszym odcinku serii „Korzenie intelektualne” gościem jest Basil Kerski – dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności, eseista i redaktor, który opowiada o wpływie historii, rodzinnych doświadczeń i pamięci pokoleń na współczesne rozumienie Europy, wolności i odpowiedzialności....
Więcej →
Uzbrojeni, nieoznakowani żołnierze pojawili się po rosyjskiej stronie granicy w tzw. „bucie Saatse”. Estonia zamknęła przejście graniczne i ostrzegła mieszkańców przed prowokacją. Co naprawdę wydarzyło się w tym newralgicznym miejscu? O sytuacji na granicy estońsko-rosyjskiej, napięciach we wschodniej flance NATO i strategii Rosji w regionie opowiada dr hab....
Więcej →
Rosja zaostrza politykę wobec migrantów z Azji Środkowej po zamachu w Crocus City Hall. Deportacje, masowe kontrole i restrykcje wobec cudzoziemców stają się narzędziem wewnętrznej polityki Kremla. Jakie są prawdziwe cele tej kampanii i jakie konsekwencje może mieć dla gospodarki, społeczeństwa i relacji z Azją Centralną? Na te pytania odpowiada, w rozmowie z dr...
Więcej →
W cyklu „Spotkania z Klio” gościem był Basil Kerski, który opowiadał o swojej książce Europejczycy z kantonu Polska. Rozmowę prowadził Paweł Krysiak. Książka Kerskiego podejmuje refleksję nad europejskością i tożsamością, wpisując polskie doświadczenia w szerszy kontekst historyczny i kulturowy. Spotkanie stanowiło okazję do dyskusji o tym, czym dziś jest...
Więcej →
Po upadku Imperium Rosyjskiego i wskutek rewolucji bolszewickiej Gruzja bardzo krótko, bo jedynie przez trzy lata (1918–1921) cieszyła się niepodległym państwem. Na następne siedemdziesiąt lat znalazła się pod dominacją sowiecką. Dopiero czasy pierostrojki pozwoliły na realne myślenie o odzyskaniu pełnej niepodległości. Jesienią 1990 r. opozycja wygrała...
Więcej →
Na Kaukazie Południowym splata się historia trzech państw: Gruzji, Armenii i Azerbejdżanu. W XIX w. obszar ten stał się obiektem ekspansji Imperium Rosyjskiego, a od 1920 r. Rosji Radzieckiej. Początki sporu o Górski Krabach między Armenią a Azerbejdżanem sięgają pierwszej połowy XIX w., kiedy Imperium Rosyjskie podporządkowało sobie Kaukaz Południowy. Moment...
Więcej →
Partia Pracy premiera Jonasa Gahra Størego utrzymała władzę, zdobywając większość w norweskim parlamencie. Sukces centrolewicy nie oznacza jednak pełnej stabilności – rząd będzie zależny od poparcia mniejszych ugrupowań. Jednocześnie wybory przyniosły rekordowy wynik Partii Postępu, która znacząco wzmocniła swoją pozycję polityczną. O konsekwencjach...
Więcej →
