Autor: Andrzej Szabaciuk
ISBN: 978-83-67678-96-4
Liczba stron: 413
Wydanie: Lublin 2025
Opis:
Książka Andrzeja Szabaciuka pt. „Między russkim mirom a duchową niezależnością. Cerkwie prawosławne w Ukrainie wobec konfliktu rosyjsko-ukraińskiego po 2014 roku” to wnikliwe studium ukazujące, jak religia stała się jednym z kluczowych czynników w konflikcie rosyjsko-ukraińskim. Autor stawia tezę, że wojna Rosji z Ukrainą stanowi nie tylko starcie militarne, ale przede wszystkim głęboką konfrontację cywilizacyjną, w której imperialna ideologia russkogo mira ściera się z ukraińskim dążeniem do duchowej suwerenności. Publikacja demaskuje mechanizmy wykorzystywania prawosławia w wojnie hybrydowej, przedstawiając, jak Cerkiew przestała być jedynie elementem soft power, a stała się instrumentem hard power i agresji.
Autor przeprowadza czytelnika przez skomplikowany proces przemian instytucjonalnych ukraińskiego prawosławia, wyznaczony przez dwa punkty zwrotne: aneksję Krymu w 2014 r. oraz pełnoskalową inwazję w 2022 r. Szabaciuk szczegółowo analizuje drogę do uzyskania Tomosu o autokefalii oraz powstania niezależnej Cerkwi Prawosławnej Ukrainy, zestawiając jej postawę z działaniami struktur cerkiewnych lojalnych wobec Patriarchatu Moskiewskiego. Książka porusza także niezwykle aktualne kwestie lojalności duchowieństwa, kolaboracji oraz działań państwa ukraińskiego, zmierzających do prawnego ograniczenia wpływów Rosji w sferze religijnej.
Opublikowana nakładem Instytutu Europy Środkowej pozycja stanowi pionierską próbę zastosowania instytucjonalizmu historycznego do zbadania religijnego wymiaru agresji Rosji na Ukrainę. To lektura obowiązkowa dla wszystkich, którzy chcą zrozumieć geopolityczne znaczenie podziałów cerkiewnych oraz rolę religii w kształtowaniu bezpieczeństwa narodowego i tożsamości współczesnej Ukrainy, próbującej za wszelką cenę wyrwać się z cienia russkogo mira.
