„Za co tak naprawdę Pawło Szandruk dostał Virtuti Militari?” Wątpliwości wokół czynu bohaterskiego, za który Pawło Szandruk został odznaczony Srebrnym Krzyżem V klasy Orderu Wojennego Virtuti Militari

“What did Pavlo Shandruk actually receive the Virtuti Militari for?” Doubts about the heroic act for which Pavlo Shandruk was awarded the Silver Cross 5th class of the War Order of Virtuti Militari

Piotr Greszta

ORCID: Piotr Greszta: 0000-0002-9210-4549

Afiliacja: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II

Strony: 39-60

Wydanie: Lublin 2025

DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2025.1.2

Sposób cytowania: P. Greszta, „Za co tak naprawdę Pawło Szandruk dostał Virtuti Militari?” Wątpliwości wokół czynu bohaterskiego, za który Pawło Szandruk został odznaczony Srebrnym Krzyżem V klasy Orderu Wojennego Virtuti Militari, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 23 (2025), z. 1, s. 39–60, DOI: https://doi.org/10.36874 /RIESW.2025.1.2

Słowa kluczowe: 29. Brygada Piechoty, August Zaleski, bitwy pod Tomaszowem Lubelskim, Jan Bratro, Jerzy Giedroyc, kampania polska 1939 r., Krasnobród, Pawło Szandruk, Stabrów, Ukraińska Armia Narodowa, Virtuti Militari, Władysław Anders, Włodzimierz Wisłocki, Wojsko Polskie

Abstrakt: Pawło Szandruk to niewątpliwie kontrowersyjna postać. Jego działalność w końcowej fazie II wojny światowej do dziś budzi emocje, zwłaszcza przejęcie dowództwa nad Ukraińską Armią Narodową wiosną 1945 r. We wrześniu 1939 r. walczył on jako oficer kontraktowy Wojska Polskiego w stopniu podpułkownika dyplomowanego, za co został po wojnie odznaczony najwyższym polskim orderem wojennym. Celem niniejszego artykułu jest rozstrzygnięcie, za jaki konkretnie czyn podczas kampanii 1939 r. Pawło Szandruk otrzymał Srebrny Krzyż V klasy Orderu Wojennego Virtuti Militari z rąk Prezydenta Rzeczypospolitej na Uchodźstwie. Ponadto w artykule omówiono przebieg służby opisywanego oficera we wrześniu 1939 r., zwłaszcza w kontekście tzw. drugiej bitwy pod Tomaszowem Lubelskim, a także wyjaśniono niektóre nieścisłości z tym związane.

„Za co tak naprawdę Pawło Szandruk dostał Virtuti Militari?” Wątpliwości wokół czynu bohaterskiego, za który Pawło Szandruk został odznaczony Srebrnym Krzyżem V klasy Orderu Wojennego Virtuti Militari

PDF: Pobierz