Wspólnie z Ośrodkiem Brama Grodzka – Teatr NN w Lublinie oraz Rumuńskim Instytutem Kultury ICR Warszawa zapraszamy 5 lutego (czwartek) 2026 roku o godz. 18:00 na spotkanie z historykiem i reżyserem filmów dokumentalnych Adrianem Cioflâncă (Rumunia) poświęcone ciemnej karcie historii 1941 roku – buntowi legionistów Żelaznej Gwardii i pogromowi w Bukareszcie.
Wydarzenie obejmuje premierę 30-minutowego filmu dokumentalnego „Rebelia legionistów i pogrom w Bukareszcie” zawierającego archiwalne nagrania z 1941 roku.
Autorzy: Adrian Cioflâncă, Teodora Drăgoi.
Produkcja: Boris Velimirovici, Telewizja Rumuńska
Spotkanie stanowi okazję do pogłębienia wiedzy o europejskim wymiarze antyżydowskiej przemocy podczas II wojny światowej. Szerszy kontekst działań eksterminacyjnych i przemocy antysemickiej w państwach sojuszniczych III Rzeszy pozostaje stosunkowo mało znany opinii publicznej. Obecność Adriana Cioflâncă w Lublinie pozwoli nie tylko zaprezentować wyniki rumuńskich badań, lecz także przeprowadzić dyskusję porównawczą na temat archiwów, świadectw, przedstawień wizualnych i odpowiedzialności historycznej.
Spotkanie poprowadzi Łukasz Krzyżanowski.
Adrian Cioflâncă – jest historykiem, specjalizującym się w historii antysemityzmu i Holokaustu. Obecnie pełni funkcję dyrektora Centrum Badań Historii Żydów w Rumunii im. Wilhelma Fildermana. Członek Kolegium Narodowej Rady do Badania Archiwów Służb Bezpieczeństwa. Jest zaznajomiony z archiwami w Rumunii, Izraelu i Stanach Zjednoczonych, dotyczącymi antysemityzmu w XIX–XX wieku oraz Holokaustu w Europie. Wykorzystuje materiały dokumentalne i fotograficzne do badań naukowych, artykułów popularyzatorskich (na stronach www.scena9.ro i www.revista22.ro) oraz filmów dokumentalnych. Zrealizował kilka krótkometrażowych filmów o Holokauście dla Telewizji Rumuńskiej i wyreżyserował, wraz z Radu Jude, dwa filmy dokumentalne – Wyjazd pociągów ze stacji (Ieșirea trenurilor din gară), 2020, oraz Wspomnienia z Frontu Wschodniego (Amintiri de pe Frontul de Est), 2022.
Adrian Cioflâncă prowadził również prace terenowe, przyczyniając się do identyfikacji kilku masowych grobów i miejsc pamięci Zagłady. W 2004 roku był członkiem Międzynarodowej Komisji do Badania Holokaustu w Rumunii (2003–2004), przyczyniając się do napisania Raportu końcowego Komisji, na podstawie którego państwo rumuńskie wzięło odpowiedzialność za udział w Holokauście. Od 2005 roku jest członkiem delegacji Rumunii w International Holocaust Remembrance Alliance. Był stypendystą Tziporah Wiesel w United States Holocaust Memorial Museum w Waszyngtonie (2009). Współredagował osiem tomów; ostatni z nich: Mowa i przemoc antysemicka w nowoczesnej Rumunii, numer tematyczny „Revue d’Histoire des Juifs de Roumanie”, nr 4-5 (20-21), 2019–2020, Hasefer, Bukareszt, 2020. Publikował liczne artykuły naukowe w dziedzinach takich jak historia Holokaustu, historia komunizmu, przemoc polityczna, historia kultury oraz teoria historii.
Projekcja filmu dokumentalnego „Rebelia legionistów i pogrom w Bukareszcie” oraz spotkanie z reżyserem