Transfery socjalne drenują węgierski budżet przed wyborami parlamentarnymi

Rosnące wydatki społeczne spowodowały osiągnięcie blisko połowy tegorocznego deficytu budżetowego już po dwóch miesiącach 2026 r. Według danych Ministerstwa Gospodarki Narodowej (Nemzetgazdasági Minisztérium, NGM) deficyt finansów publicznych (bez uwzględnienia samorządów) na koniec lutego wyniósł 2,1 bln forintów z 4,2 bln forintów zaplanowanych w ustawie budżetowej, która była dotychczas nowelizowana 18 razy, w tym ośmiokrotnie przed rozpoczęciem roku budżetowego. Koalicja Fidesz-KDNP pozycjonuje się jako gwarant utrzymania dotychczasowego poziomu wydatków na politykę społeczną w warunkach skomplikowanej sytuacji międzynarodowej, wskazując, że mogą one zostać zagrożone w przypadku alternacji władzy. Z kolei lider cieszącej się stałą sondażową przewagą partii Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság, TISZA) Péter Magyar proponuje zniwelowanie podziałów społecznych.

Wydatki w pierwszym kwartale. Od stycznia 2026 r. ulgi podatkowe dla rodzin wzrosły o połowę, a matki poniżej 40. roku życia z dwójką dzieci objęto – co do zasady – dożywotnim, pełnym zwolnieniem z podatku dochodowego. Równocześnie rozszerzono ulgę podatkową dla matek poniżej 30. roku życia do poziomu pełnego zwolnienia podatkowego. Wzrosła także o 11% płaca minimalna oraz wynagrodzenia w sektorze budżetowym. Wypłacono ponadto 13. świadczenie emerytalne, część 14. emerytury, a także dodatki mieszkaniowe dla pracowników sfery budżetowej^[1]. Do 12 kwietnia 2026 r. mają także trafić do nauczycieli jednorazowe świadczenia wyrównawcze. Jednocześnie dochody sektora finansów publicznych, z wyłączeniem samorządów, były o 8,8% wyższe w porównaniu do analogicznego okresu roku poprzedniego. Osiągnięcie blisko połowy (49%) rocznego limitu deficytu najprawdopodobniej pociągnie za sobą znaczącą korektę ustawy budżetowej w 2026 r.^[2] Z kolei partia TISZA zapowiada, że w przypadku zwycięstwa w wyborach parlamentarnych zarządzonych na 12 kwietnia wprowadzi ulgę w podatku dochodowym od osób fizycznych dla zarabiających poniżej średniej płacy krajowej, podwyższy najniższe emerytury oraz będzie stopniowo redukować deficyt budżetowy.

Retoryka kampanii wyborczej. W przemówieniu wygłoszonym z okazji Święta Narodowego Węgier 15 marca, Viktor Orbán wskazywał na siebie i koalicję rządzącą Fidesz-KDNP jako gwarantów bezpieczeństwa narodowego i socjalnego w warunkach niestabilnej sytuacji międzynarodowej. Radykalna antyukraińska narracja stanowi jeden z głównych motywów retoryki węgierskiego premiera w kampanii wyborczej („Komentarze IEŚ”, nr 1545; „Komentarze IEŚ”, nr 1551). Z kolei lider opozycyjnej partii TISZA Péter Magyar, przemawiając do swoich zwolenników, pozycjonował się jako polityk, który zniweluje podziały społeczne wynikające z wysokiego poziomu polaryzacji politycznej. 

Poparcie społeczne. Mobilizacyjna rywalizacja zwolenników koalicji rządzącej i opozycji podczas marszów z okazji Święta Narodowego Węgier 15 marca była próbą zasugerowania wyborcom, które z ugrupowań cieszy się większym poparciem społecznym. Zazwyczaj bowiem 10-15% uprawnionych do głosowania podejmuje ostateczną decyzję wyborczą dopiero w dniu głosowania. Według sondażu 21 Kutatóközpont dla portalu 24.hu, TISZA cieszy się poparciem 38% uprawnionych do głosowania, a Fidesz-KDNP – 30%, co przekłada się na 115 z 199 mandatów w parlamencie dla ugrupowania Pétera Magyara^[3]. Podobne dane prezentuje IDEA Intézet: TISZA – 38%, a Fidesz-KDNP – 29%, natomiast niezdecydowani — zarówno co do udziału w wyborach, jak i tego, na kogo oddać głos – stanowią 21% uprawnionych do głosowania^[4]. Z kolei sondaż prorządowego XXI Század Intézet wskazuje na 5 p.p. przewagi Fidesz-KDNP (46% wskazań) nad TISZA (41% wskazań) wśród wyborców aktywnych politycznie^[5].  Badania Nézöpont Intézet wskazują na 46% poparcia dla Fidesz-KDNP i 40% dla TISZA[6].

Komentarz. Decydująca faza kampanii wyborczej przed zarządzonymi na 12 kwietnia 2026 r. wyborami parlamentarnymi dotyczy przede wszystkim mobilizacji własnej bazy wyborczej i próby pozyskania niezdecydowanych wyborców. Koalicji rządzącej ma w tym pomóc pozycjonowanie się Viktora Orbána jako następcy bohaterów rewolucji 1848-1849 oraz obrońcy suwerenności narodowej przed zagranicznymi wpływami. Niemniej jednak zbyt radykalna retoryka antyukraińska może okazać się przeciwskuteczna. Ideały wolności i państwa prawa, związane z węgierską Wiosną Ludów, są bliskie ideowo także partii TISZA, która skutecznie rywalizuje z Fidesz-KDNP w zakresie wykorzystywania symboli narodowych podczas obchodów świąt państwowych.

Poprawiające się nastroje gospodarcze oraz rosnące wydatki społeczne również mogą pomóc Fidesz-KDNP w pozyskaniu części wyborców niezdecydowanych^[7]. To właśnie oni bowiem wskazują problemy ekonomiczne oraz podniesienie jakości życia jako najważniejsze dla nich obszary wymagające rozwiązania^[8]. TISZA także próbuje pozyskać niezdecydowanych wyborców, włączając postulaty socjalne do programu wyborczego ugrupowania.

^[1] Zob. https://kormany.hu/hirek/a-koltsegvetes-februarban-biztositotta-a-13-es-14-havi-nyugdij-valamint-a-csalad-es-otthonteremtesi-tamogatasok-kifizeteset (17.03.2026).

^[2] Niezależna prasa węgierska informuje, że bez prawnego upoważnienia, deficyt został już arbitralnie zwiększony przez rząd do 5,4 bln forintów, co obniżyło poziom realizacji deficytu do 42%.

^[3] Zob. https://24.hu/belfold/2026/03/11/21-kutatokozpont-felmeres-2026-marcius-partok-tamogatottsaga/ (17.03.2026).

^[4] Zob. https://hvg.hu/itthon/20260312_idea-intezet-nott-a-tisza-part-elonye-negy-part-is-bejuthat-a-parlamentbe (17.03.2026).

^[5] Zob. https://www.xxiszazadintezet.hu/otpontos-fidesz-elony-egy-honappal-a-valasztas-elott/ (17.03.2026).

[6] Zob. https://nezopont.hu/en/what-we-do/political-poll/valtozatlan-fidesz-elony (20.03.2026).

^[7] Opozycyjna TISZA jak dotąd nie próbuje wykorzystać ujawnionego przez serwis hvg.hu kontrowersyjnego planu reformy systemu ochrony zdrowia. Projekt radykalnej redukcji liczby szpitali, restrukturyzacja sieci lekarzy rodzinnych i wsparcia dla prywatnej opieki zdrowotnej, przygotowała w 2020 r. Boston Consulting Group na zlecenie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych. Dokument strategiczny został jednak przez rząd utajniony.

^[8] Republikon Intézet opublikował badania dotyczące struktury i preferencji politycznych niezdecydowanych wyborców – zob. https://republikon.hu/media/174043/Ri_bizonytalanok-elemzes.pdf (17.03.2026).

[Fot. Canva (oprac. własne)]