W dniach 19–20 maja w Lubelskim Centrum Konferencyjnym odbędzie się Lublin Forum 2026. Tegoroczna edycja, organizowana pod hasłem „Russian Aggression: Roots and Forms”, obejmie m.in. panel zatytułowany „Historia jako narzędzie władzy i przemocy (epistemicznej)”.
Panel poświęcony analizie rosyjskiej i sowieckiej polityki wobec Europy Środkowo-Wschodniej z perspektywy historii oraz przemocy epistemicznej — od średniowiecznego zawłaszczania dziedzictwa Rusi Kijowskiej po współczesną rosyjską politykę historyczną. Skupia się na tym, jak wiedza imperialna, dyskursy polityczne i narracje historyczne były wykorzystywane do legitymizowania rosyjskiej (i sowieckiej) dominacji, podważania odrębności Ukrainy i innych narodów oraz oswajania odbiorców z roszczeniami Moskwy do politycznej i kulturowej zwierzchności nad podporządkowanymi jej terytoriami.
Na szczególną uwagę zasługuje relacja między interpretacją historii a władzą — czyli to, w jaki sposób oficjalna historiografia, mity wspólnego pochodzenia, roszczenia cywilizacyjne oraz doktryny bezpieczeństwa kształtowały rosyjską praktykę rządzenia w różnych epokach. Panel ujmuje te narracje nie tylko jako odzwierciedlenie przeszłości, lecz także jako narzędzia polityki imperialnej i kolonialnej, wykorzystywane do uzasadniania zarówno przemocy symbolicznej, jak i materialnej.
Łącząc perspektywy z Ukrainy, Białorusi, państw bałtyckich oraz innych części Europy Środkowej i Wschodniej, dyskusja ma na celu pokazanie, w jaki sposób rosyjskie narracje historyczne były w regionie doświadczane, kwestionowane i podważane. Tym samym łączy politykę historyczną z szerszymi zagadnieniami imperium, ładu regionalnego oraz sporów o polityczne i epistemiczne granice Europy.
Lublin Forum 2026: Historia jako narzędzie władzy i przemocy (epistemicznej)