Wydawca: Instytut Europy Środkowej
ISSN: 2657-6996
  • Beata Surmacz
  • Tomasz Stępniewski
  • Agnieszka Zajdel
  • Aleksandra Kuczyńska-Zonik
  • Jakub Olchowski
  • Konrad Pawłowski
  • Agata Tatarenko
Resetuj

Komentarze IEŚ

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 477
- Zespół Europy Wschodniej

Mołdawia: między rewolucją moralną a Gazpromem

Prezydentka Maia Sandu oraz kontrolowana przez nią Partia Działania i Solidarności (PAS) dążą do przebudowy państwa, która ma się opierać na walce z korupcją, rewolucji moralnej w życiu publicznym oraz trwałym związaniu Republiki Mołdawii z Unią Europejską. W wymiarze wewnętrznym powodzenie tych działań zależy w dużej mierze od skutecznej reformy wymiaru...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 472
- Zespół Europy Wschodniej

Kryzys wokół granic Ukrainy

W tle wydarzeń na pograniczu polsko-białoruskim pozostaje narastające napięcie, związane z potencjalnym przeniesieniem kryzysu na granicę białorusko-ukraińską. W połączeniu ze wzmożoną aktywnością rosyjskich wojsk na granicy z Ukrainą powoduje to rosnące zaniepokojenie nie tylko Ukrainy, ale i zachodnich państw oraz instytucji. Wielowymiarowe działania Rosji...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 471
- Zespół Europy Wschodniej

Kryzys na granicy polsko-białoruskiej w kontekście rosnących napięć w Europie Wschodniej (część 2)

Na granicy polsko-białoruskiej w dalszym ciągu utrzymuje się napięta sytuacja wywołana presją reżimu Łukaszenki, który wypychając ze swojego terytorium uchodźców i imigrantów, dąży do eskalacji napięć z Polską i Unią Europejską w celu wymuszenia decyzji o zniesieniu sankcji nałożonych na reżim za represje wymierzone w społeczeństwo obywatelskie na...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 470
- Zespół Europy Wschodniej

Kryzys na granicy polsko-białoruskiej w kontekście rosnących napięć w Europie Wschodniej (część 1)

Na granicy polsko-białoruskiej w dalszym ciągu utrzymuje się napięta sytuacja wywołana presją reżimu Łukaszenki, który wypychając ze swojego terytorium uchodźców i imigrantów, dąży do eskalacji napięć z Polską i Unią Europejską w celu wymuszenia decyzji o zniesieniu sankcji nałożonych na reżim za represje wymierzone w społeczeństwo obywatelskie na...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 468
- Zespół Europy Wschodniej

Nowy etap integracji Białorusi i Rosji: podpisanie 4 listopada dekretu integracyjnego

4 listopada 2021 r., w symbolicznym Dniu Jedności Narodowej w Federacji Rosyjskiej, w trakcie posiedzenia Rady Najwyższej Państwa Związkowego, które miało charakter wideokonferencji, odbyło się podpisanie przez Alaksandra Łukaszenkę dekretu „O głównych kierunkach realizacji założeń traktatu o powołaniu Państwa Związkowego w latach 2021-2023”. Wcielenie w...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 463
- Zespół Europy Wschodniej

Szczyt UE – Ukraina: pogłębianie współpracy w ramach układu o stowarzyszeniu

12 października 2021 r. w Kijowie odbył się 23. szczyt UE – Ukraina. Ukrainę reprezentował prezydent Wołodymyr Zełenski, UE – najwyżsi przywódcy jej struktur – przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel, przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen i wysoki komisarz ds. polityki zagranicznej i obrony Josep Borrell. Po stronie ukraińskiej...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 459
- Zespół Europy Wschodniej

Władze Ukrainy wypowiedziały wojnę oligarchom

23 września 2021 r. Rada Najwyższa Ukrainy uchwaliła w drugim czytaniu prezydencki projekt ustawy „O zapobieganiu zagrożeniom dla bezpieczeństwa narodowego związanym z nadmiernym wpływem osób o istotnym znaczeniu gospodarczym albo politycznym na życie publiczne (oligarchów)”. Zasadniczym celem ustawy jest nadanie Radzie Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy na...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 457
- Zespół Europy Wschodniej

Niepasujący element układanki politycznej. Odwołanie przewodniczącego Rady Najwyższej Ukrainy

7 października 2021 r. deputowani parlamentu Ukrainy podjęli decyzję o dymisji przewodniczącego Dmytra Razumkowa, który pełnił tę funkcję od 29 sierpnia 2019 r. (zastąpił Andrija Parubija). Obecni na sali plenarnej przedstawiciele partii rządzącej Sługa Narodu (215 osób) poparli odwołanie, którego powodem było m.in. niezadowolenie Wołodymyra Zełenskiego z...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 447
- Zespół Europy Wschodniej

Kryzys na granicy polsko-białoruskiej w percepcji władz Federacji Rosyjskiej i Białorusi

Wieloaspektowy kryzys na granicy polsko-białoruskiej oraz granicach Białorusi z Litwą i Łotwą jest od kilku miesięcy sztucznie stymulowany przez reżim Łukaszenki. Zaplanowana akcja przerzutu imigrantów i uchodźców do Unii Europejskiej stanowi próbę odpowiedzi na czwarty pakiet sankcji nałożonych na Białoruś przez Unię Europejską i jej sojuszników. Celem...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 439
- Zespół Europy Wschodniej

Współpraca Ukrainy z MFW: w drodze do stabilności czy stabilnej zależności

Kondycja gospodarki ukraińskiej wymaga zaangażowania kapitału ze źródeł zewnętrznych. Wieloletnim kredytodawcą Ukrainy pozostaje MFW, który w latach 1994-2020, w ramach 9 planów wsparcia makroekonomicznego, przekazał Ukrainie 23,9 mld SDR[1] (ekwiwalent 35 mld USD). Warunki współpracy stawiane przez MFW są coraz bardziej krytykowane przez rząd oraz społeczeństwo...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 437
- Zespół Europy Wschodniej

Powrót Krymu do międzynarodowej przestrzeni informacyjnej

23 sierpnia 2021 r. w Kijowie odbył się inauguracyjny szczyt Międzynarodowej Platformy Krymskiej, w którym wzięli udział przedstawiciele 46 państw i organizacji międzynarodowych. Szczyt miał na celu ponowne skupienie uwagi opinii publicznej na kwestii Krymu oraz skonsolidowanie wysiłków państw, ekspertów i społeczności międzynarodowej na rzecz reintegracji Krymu z...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 427
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś rok po wyborach prezydenckich: próba bilansu

9 sierpnia minął rok od sfałszowanych wyborów prezydenckich na Białorusi, które rozpoczęły falę masowych protestów antyprezydenckich. Dzięki wsparciu Federacji Rosyjskiej i masowym represjom władzom udało się stłumić opór ludności. Niespotykana do tej pory brutalność reżimu, skala prześladowań, łamanie elementarnych praw człowieka oraz nieracjonalne...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 421
i - Zespół Bałtycki, Zespół Europy Wschodniej

Nowa szansa i nowe problemy: wielka prywatyzacja na Ukrainie

Od kilku miesięcy na Ukrainie trwa ożywiona debata na temat prywatyzacji dużych przedsiębiorstw państwowych. Proces ten wspierany jest przez prezydenta, który dostrzega w nim możliwość zarówno zwiększenia efektywności zarządzania spółkami o znaczeniu strategicznym, jak i ograniczenia korupcji. Z punktu widzenia interesów państwa kluczowe jest uzupełnienie braków...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 420
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś: w kierunku pełnego uzależnienia od Federacji Rosyjskiej

Ostra rozprawa z opozycją demokratyczną po sfałszowanych wyborach prezydenckich na Białorusi spowodowała stanowczą reakcję Zachodu. Sankcje przyspieszyły proces izolacji politycznej oraz gospodarczej reżimu Łukaszenki. Pogarszające się nastroje społeczne oraz kryzys gospodarczy potęgowany przez pandemię COVID-19 przyniosły wzrost aktywności białoruskiej...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 416
- Zespół Europy Wschodniej

Otwarcie rynku ziemi rolnej na Ukrainie

Reforma rolna na Ukrainie trwa od 1991 r. Jej punktem zwrotnym było uchwalenie 31 marca 2020 r. ustawy o zniesieniu moratorium na sprzedaż gruntów rolnych, a także szeregu innych ustaw potrzebnych do wdrożenia reformy. Otwarcie rynku ziemi rolnej 1 lipca 2021 r. pozwoli na zwiększenie atrakcyjności inwestycyjnej rolnictwa, ustalenie obiektywnej wartości rynkowej działek...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 414
i - Zespół Europy Wschodniej

USA, Rosja i NATO: o Ukrainie bez Ukrainy

Joe Biden podczas pierwszej zagranicznej podróży odwiedził wiele państw europejskich i spotkał się z wieloma liderami, w tym z Władimirem Putinem. Temat Ukrainy pojawiał się na wszystkich spotkaniach, a w szczególności 14 czerwca 2021 r. na szczycie NATO w Brukseli. Ukrainie, podkreślającej swoje aspiracje do członkostwa w NATO i rozczarowanej brakiem zaproszenia na...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 405
- Zespół Europy Wschodniej

Konferencja prasowa Wołodymyra Zełenskiego „Prezydent 2.0”

20 maja 2021 r. prezydent Wołodymyr Zełenski po dwóch latach sprawowania urzędu głowy państwa przeprowadził konferencję prasową. Podczas spotkania przedstawił swoje sukcesy i niedociągnięcia oraz działania podjęte w ramach walki z pandemią COVID-19. Do priorytetów swojej polityki zaliczył informatyzację kraju, budowanie państwa prawa „bez oligarchów” i...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 395
- Zespół Europy Wschodniej

„Turecka karta” w ukraińsko-rosyjskim politycznym pasjansie

Zmiana kursu politycznego Turcji spowodowała znaczny wzrost aktywności państwa na arenie międzynarodowej. Gotowość Turcji do użycia siły militarnej dla osiągnięcia celów politycznych wzbudziła zainteresowanie światowych graczy. W ostatnim czasie państwo to coraz bardziej angażuje się w sprawy ukraińskie. Dlatego ważna jest próba dokonania analizy dotyczącej...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 392
- Zespół Europy Wschodniej

„Zabić Łukaszenkę”: ofensywa propagandowa władz Białorusi

Od marca bieżącego roku na Białorusi obserwujemy intensyfikację działań reżimu zmierzającą do stabilizacji sytuacji politycznej w państwie, czego częścią był atak wymierzony w mniejszość polską. Ważną częścią tych zabiegów jest ofensywa propagandowa władz mająca na celu zdyskredytowanie opozycji w oczach opinii publicznej. Działania te połączone są z...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 387
i - Zespół Bałtycki, Zespół Europy Wschodniej

Odległość nie gra roli: ukraińsko-azerska współpraca gospodarczo-energetyczna

Mimo odległości Ukrainę i Azerbejdżan łączy wieloletnia współpraca gospodarczo-energetyczna. Bezpieczeństwo w basenie Morza Czarnego oraz na granicy Europy i Azji, a także naruszenie integralności terytorialnej obu państw to główne wyzwania stanowiące podstawę wspólnych interesów. Najbardziej istotna pozostaje kwestia dostaw ropy naftowej, a w przyszłości...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 386
- Zespół Europy Wschodniej

„Stabilizacja” sytuacji na Białorusi

Minął rok od pierwszych wystąpień przeciw reżimowi – obecnie protesty niemal ustały, zdławione brutalnymi represjami. Alaksandr Łukaszenka ugruntowuje, z pomocą Rosji, autorytarny model rządów, a jednocześnie kryzys społeczny i ekonomiczny w państwie się pogłębia. W relacjach międzynarodowych Białoruś oddala się konsekwentnie od Zachodu, czemu towarzyszy...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 385
- Zespół Europy Wschodniej

Mołdawia: wybory z widokiem na stabilność

11 lipca 2021 r. w Republice Mołdawii odbędą się przyśpieszone wybory parlamentarne. Rozwiązanie parlamentu jest sukcesem prezydentki Mai Sandu i wspierającej ją partii PAS, jednak fakt, że doszło do niego dopiero pod koniec kwietnia 2021 r., należy uznać również za częściowy sukces sił oligarchicznych i prorosyjskich, czyli Partii Socjalistów (PSRM) i frakcji...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 384
- Zespół Europy Wschodniej

Dylematy energetyczne Ukrainy

Jednym z kluczowych, a przy tym najbardziej czytelnym elementem strategii energetycznej Rosji jest planowana rezygnacja z tranzytu gazu ziemnego do Europy przez terytorium Ukrainy. Głównymi narzędziami są gazociągi Nord Stream, TurkStream oraz Nord Stream 2 (na ukończeniu). W pełni zrealizowane inwestycje doprowadzą do zwiększenia dostępności rosyjskiego gazu ziemnego...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 382
- Zespół Europy Wschodniej

35 lat po katastrofie w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej

Po 35 latach awaria w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej wciąż wywiera wpływ na świadomość społeczną – nie tylko mieszkańców Ukrainy. Katastrofa czarnobylska pozostaje symbolem przemian politycznych, towarzyszących upadkowi ZSRR, przypomina też o zagrożeniach generowanych przez rozwój naszej cywilizacji. Wciąż otaczają ją legendy i atmosfera tajemniczości,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 379
- Zespół Europy Wschodniej

Wpływ napięć ukraińsko-rosyjskich na sytuację społeczno-polityczną na Ukrainie

Zaostrzenie konfliktu na Donbasie w 2021 r. stanowi jedno z największych wyzwań, jakie stoi przed Ukrainą od czasu podpisania porozumienia Mińsk-2. Po raz pierwszy po wyborach prezydenckich 2019 r. eskalacja napięcia doprowadziła do zmobilizowania i skonsolidowania społeczeństwa ukraińskiego, co m.in. pozytywnie wpłynęło na notowania Wołodymyra Zełenskiego i jego...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 374
i - Zespół Bałtycki, Zespół Europy Wschodniej

Wspólna wizyta ministrów spraw zagranicznych Litwy, Łotwy i Estonii na Ukrainie

Piętnastego kwietnia 2021 r. ministrowie spraw zagranicznych Litwy – Gabrielius Landsbergis, Łotwy – Edgars Rinkēvičs i Estonii – Eva-Maria Liimets na zaproszenie ministra spraw zagranicznych Ukrainy Dmytra Kułeby złożyli wizytę roboczą na Ukrainie. Był to kolejny dowód ich poparcia dla suwerenności i niepodzielności terytorialnej tego państwa w kontekście...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 373
| i - Zespół Europy Wschodniej

Sytuacja pandemiczna w Europie Wschodniej

Trzy państwa wschodnioeuropejskie, z różnych powodów, także politycznych, znalazły się w kontekście COVID-19 w odmiennej sytuacji i w inny sposób stawiają czoła pandemii. Różnice dotyczą także specyfiki i tempa programów szczepień. Najtrudniejsza sytuacja epidemiczna panuje na Ukrainie, natomiast w przypadku Białorusi i Mołdawii wyraźnie widoczny jest...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 369
- Zespół Europy Wschodniej

Powrót Stanów Zjednoczonych do gry o Ukrainę

Władze Ukrainy pokładają duże nadzieje w Stanach Zjednoczonych, licząc na ich pomoc w konflikcie z Rosją. Prezydent Biden nie zamierza jednak bezwarunkowo wspierać Ukrainy, uzależniając swoje poparcie od przyspieszenia reform wewnętrznych, a zwłaszcza demontażu systemu oligarchicznego. Dodatkowo sytuację będzie komplikować pogłębiająca się amerykańsko-rosyjska...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 368
- Zespół Europy Wschodniej

Eskalacja napięcia na wschodzie Ukrainy i jej potencjalne skutki (część 2)

Rosnąca liczba przypadków naruszenia zawieszenia broni na Donbasie oraz mobilizacja rosyjskich sił zbrojnych przy granicy z Ukrainą i na Krymie coraz bardziej niepokoją zarówno władze Ukrainy, jak i społeczność międzynarodową. Federacja Rosyjska eskaluje poziom napięcia, czego kluczowym celem jest najprawdopodobniej wymuszenie na Ukrainie określonych ustępstw w...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 367
- Zespół Europy Wschodniej

Eskalacja napięcia na wschodzie Ukrainy i jej potencjalne skutki (część 1)

Rosnąca liczba przypadków naruszenia zawieszenia broni na Donbasie oraz mobilizacja rosyjskich sił zbrojnych przy granicy z Ukrainą i na Krymie coraz bardziej niepokoją zarówno władze Ukrainy, jak i społeczność międzynarodową. Federacja Rosyjska eskaluje poziom napięcia, czego kluczowym celem jest najprawdopodobniej wymuszenie na Ukrainie określonych ustępstw w...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 359
- Zespół Europy Wschodniej

Cyfryzacja Ukrainy

Wołodymyr Zełenski wskazywał transformację cyfrową Ukrainy jako jeden z celów swojej prezydentury. Wizja takiej transformacji została przedstawiona w projekcie „Państwo w smartfonie”, który zakłada, że do 2024 r. 75% mieszkańców Ukrainy będzie miało dostęp do narzędzi cyfrowych i umiejętność posługiwania się nimi, a 90% usług publicznych będzie...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 353
- Zespół Europy Wschodniej

Antypolska ofensywa propagandowa Białorusi: wydalenie członków polskiego personelu dyplomatycznego

Od czasu sfałszowanych wyborów prezydenckich na Białorusi Alaksandr Łukaszenka niejednokrotnie oskarżał Polskę o ingerowanie w wewnętrzne sprawy Białorusi poprzez podsycanie protestów antyrządowych oraz finansowanie opozycji. W ostatnich tygodniach obserwujemy intensyfikację wrogich działań reżimu Łukaszenki wymierzonych w państwa bałtyckie, Ukrainę i Polskę,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 350
- Zespół Europy Wschodniej

Wizyta przewodniczącego Rady Europejskiej Charles’a Michela na Ukrainie

W dniach 2-3 marca 2021 r. przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel odbył dwudniową wizytę na Ukrainie. Najpierw udał się do wschodniej części kraju, gdzie spotkał się z prezydentem Wołodymyrem Zełenskim oraz z przedstawicielami Specjalnej Misji Obserwacyjnej OBWE. Dalsze rozmowy z W. Zełenskim odbywały się w Kijowie. W ich trakcie poruszono m.in. kwestie...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 349
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś: konsolidacja reżimu pod parasolem Kremla

Wydarzenia ostatnich tygodni na Białorusi potwierdzają, że Alaksandr Łukaszenka i stworzony przez niego reżim dobrowolnie nie ustąpią pod naciskiem społecznym. Obserwowane zacieśnienie więzi politycznych i gospodarczych z Federacją Rosyjską, zaostrzenie represji wobec protestujących oraz propagandowa ofensywa reżimu dowodzą zarówno determinacji prezydenta...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 346
- Zespół Europy Wschodniej

Perspektywy ponownego przeglądu Układu o stowarzyszeniu z UE po wizycie ukraińskiej delegacji rządowej w Brukseli

W dniach 9-12 lutego 2021 r. ukraińska delegacja na czele z premierem Denysem Szmyhalem złożyła roboczą wizytę w Brukseli. Odbyła tam szereg spotkań z kierownictwem Unii Europejskiej i wzięła udział w 7 posiedzeniu Rady Stowarzyszenia UE-Ukraina. Podczas spotkania omówiono postępy w implementacji Układu o stowarzyszeniu między UE a Ukrainą, dalszą integrację...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 344
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś – wyzwania i dylematy w 2021 roku

Białoruś weszła w rok 2021 z problemami, które przyniósł rok 2020: pogarszającym się, w cieniu rozgrywek Alaksandra Łukaszenki z Władimirem Putinem, stanem gospodarki, pandemią COVID-19, niestabilną sytuacją społeczno-polityczną i ogólnonarodowymi protestami przeciw autorytarnej władzy. Te problemy będą też dominować w 2021, determinując tak relacje...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 332
- Zespół Europy Wschodniej

Ułatwienia w podejmowaniu pracy w Polsce dla ukraińskich medyków

W ostatnich latach w polskim systemie ochrony zdrowia występuje coraz większy deficyt pracowników. Z uwagi na emigrację personelu medycznego oraz pandemię COVID-19 braki kadrowe w szpitalach i przychodniach stały się jeszcze bardziej dotkliwe. 28 grudnia 2020 r. prezydent Andrzej Duda podpisał „Ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia w okresie ogłoszenia...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 331
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina blokuje prorosyjskie kanały telewizyjne

2 lutego 2021 r. decyzją Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy kanały telewizyjne 112 Ukraina, ZIK i NewsOne zostały zablokowane z powodu sankcji nałożonych na ich formalnego właściciela, Tarasa Kozaka. Ich przyczyną jest powiązanie aktywów Kozaka, pochodzących ze źródeł przestępczych związanych z dostawami węgla z okupowanego Donbasu, z finansowaniem...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 326
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina – wyzwania i dylematy w 2021 roku

Pandemia koronawirusa stanowić będzie w 2021 r. decydujący czynnik w życiu gospodarczym i politycznym Ukrainy. Kontynuacja walki z COVID-19, przeciwdziałanie jego skutkom ekonomicznym, zapewnienie szczepionek dla ludności, trudna sytuacja finansowa państwa, konieczność obsługi długu publicznego oraz pokrycia wysokiego deficytu budżetowego, osłabienie instytucji...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 322
- Zespół Europy Wschodniej

Mołdawia – wyzwania i dylematy w 2021 roku

W 2021 rok Mołdawia wkroczyła z nowym prezydentem i ze starymi problemami. W centrum uwagi pozostają konflikt naddniestrzański, brak zaufania do rządu, pandemia koronawirusa i kwestia szczepień, walka z klanami oligarchicznymi, fatalny stan finansów publicznych i całkowita zależność od dostaw surowców energetycznych. Po planowanych wyborach parlamentarnych wiosną 2021...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 317
- Zespół Europy Wschodniej

Federacja Rosyjska – wyzwania i dylematy w 2021 roku

Sytuacja wewnętrzna i polityka zagraniczna Federacji Rosyjskiej w 2021 r. w znacznej mierze będą zależały od tego, w jaki sposób władze poradzą sobie z pandemią COVID-19 oraz jak przezwyciężą problemy związane ze znaczącym spadkiem dochodów z tytułu sprzedaży surowców węglowodorowych. Ważnym czynnikiem warunkującym politykę wewnętrzną będą również...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 315
- Zespół Europy Wschodniej

Joe Biden 46. prezydentem USA – nadzieje Ukrainy

Zwycięstwo wyborcze Joe Bidena przyjęto na Ukrainie z zadowoleniem. Donald Trump traktowany był z nieufnością, wynikającą z przekonania o jego interesowności i braku rozeznania w problemach Europy Wschodniej. Zarzucano mu też instrumentalne traktowanie Ukrainy. Biden zna Ukrainę, jego administracja będzie wspierać ukraińskie reformy i zapewne wywierać większą...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 310
- Zespół Europy Wschodniej

Wizyta prezydent Mołdawii Mai Sandu w Kijowie: nowe otwarcie w relacjach mołdawsko-ukraińskich

12 stycznia 2021 r. nowo wybrana prezydent Mołdawii Maia Sandu przebywała w Kijowie w ramach pierwszej wizyty zagranicznej. Spotkała się z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, przewodniczącym Rady Najwyższej Dmytrem Razumkowem oraz premierem Denysem Szmyhalem. Było to pierwsze spotkanie prezydentów Ukrainy i Mołdawii po kilku latach przerwy w dialogu na szczeblu...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 309
- Zespół Europy Wschodniej

„Powoli zaciskająca się pętla”. Rosyjsko-białoruskie porozumienie w sprawie cen dostaw gazu i ropy naftowej

24 grudnia 2020 r. władze Białorusi i przedstawiciele Gazpromu podpisali porozumienie w sprawie sprzedaży gazu ziemnego. Ministerstwo Energetyki Białorusi nie podało jednak precyzyjnej ceny za dostawy w 2021 r., podkreślając jedynie, że będzie ona zbliżona do ceny z 2020 r. oraz znacznie niższa od przewidzianej w rosyjsko-białoruskim porozumieniu z 2011 r. Dopiero 10...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 306
- Zespół Europy Wschodniej

Budżet Ukrainy na 2021 rok

Rada Najwyższa Ukrainy na posiedzeniu w dniu 15 grudnia 2020 r. przyjęła w całości w drugim czytaniu ustawę budżetową na 2021 r. Dokument poparło 289 deputowanych. To dużo powyżej niezbędnych 226 głosów. Pomiędzy pierwszym a drugim czytaniem rząd zwiększył przewidywane dochody do 1,084 bln UAH (37,25 mld USD). Wydatki ustalono na poziomie 1,32 bln UAH (45,37 mld...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 305
- Zespół Europy Wschodniej

Razem z „bratnim narodem”. Szczepienia przeciwko wirusowi SARS-CoV-2 na Białorusi

29 grudnia 2020 r. na Białorusi rozpoczęła się pierwsza faza masowych szczepień przeciwko COVID-19. Władze zdecydowały się na masowe szczepienia wyprodukowanym przez Rosję preparatem Sputnik V, którego skuteczność budzi poważne obawy niezależnych ekspertów, ale także m.in. przeważającej części społeczeństwa rosyjskiego. Szczepienia mają charakter dobrowolny...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 304
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina – bitwa o szczepienia przeciwko COVID-19

Według statystyk Ministerstwa Ochrony Zdrowia Ukrainy liczba zachorowań na COVID-19, zgodnie ze stanem na 30 grudnia 2020 r., przekroczyła milion, a liczba przypadków śmiertelnych zbliża się do 20 tys. od początku pandemii. Ukraina znajduje się na końcu zestawienia państw Europy Środkowej i Wschodniej pod względem liczby wykonanych testów w przeliczeniu na milion...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 291
- Zespół Europy Wschodniej

Kryzys konstytucyjny na Ukrainie i jego implikacje wewnętrzne i międzynarodowe

27 października 2020 r. sędziowie Sądu Konstytucyjnego Ukrainy (SK) uznali odpowiedzialność za nieprawidłowe zeznania podatkowe za niezgodną z ustawą zasadniczą, blokując tym samym elektroniczny system zeznań podatkowych i pozbawiając Narodową Agencję ds. Zapobiegania Korupcji (NAZK) możliwości kontrolowania, przechowywania i udostępniania deklaracji. Orzeczenie...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 288
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina z nową strategią bezpieczeństwa i starymi problemami

Przyjęta we wrześniu 2020 r. strategia bezpieczeństwa narodowego Ukrainy odnosi się do wielu płaszczyzn oraz zagrożeń i wyzwań, wskazuje też Polskę jako jednego z partnerów strategicznych. W wymiarze militarnym implementacja strategii może być jednak trudna – tak Siły Zbrojne Ukrainy, jak i sektor zbrojeniowy, mimo szybkiego tempa rozwoju i modernizacji, borykają...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 287
- Zespół Europy Wschodniej

Otwarcie elektrowni jądrowej w Ostrowcu na Białorusi – uwarunkowania i znaczenie inwestycji

7 listopada 2020 r., w rocznicę wybuchu rewolucji październikowej, miało miejsce uroczyste otwarcie pierwszego bloku elektrowni jądrowej w Ostrowcu na Białorusi. Inwestycja ma kluczowe znaczenie z punktu widzenia białoruskiego sektora energetycznego, pogłębia jednak uzależnienie gospodarcze i polityczne Białorusi od Rosji, przyczynia się do pogorszenia stosunków z...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 284
- Zespół Europy Wschodniej

Wyniki wyborów samorządowych na Ukrainie

Wybory samorządowe na Ukrainie odbyły się 25 października 2020 r. Po raz pierwszy zostały przeprowadzone zgodnie z nową ordynacją wyborczą w warunkach trwającej decentralizacji państwa. Ponad 28 mln obywateli mogło wziąć udział w wyborach deputowanych do rad samorządowych, a także przewodniczących wsi i osiedli oraz merów miast. Jednak do lokali wyborczych...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 277
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś i Ukraina: nowy rynek zbytu dla amerykańskiej ropy naftowej?

W 2020 r. zarówno Białoruś, jak i Ukraina zakupiły ładunki ropy naftowej ze Stanów Zjednoczonych Ameryki, chociaż z innych powodów. Skala dostaw jest niewielka, ale uwarunkowania rynkowe oraz międzynarodowe mogłyby to zmienić. W szczególności Białoruś, w przypadku zdecydowania się na stworzenie bardziej zróżnicowanej struktury importu, mogłaby liczyć na...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 274
- Zespół Europy Wschodniej

Znaczenie wyborów samorządowych w życiu politycznym Ukrainy

Wybory samorządowe na Ukrainie zostaną przeprowadzone 25 października 2020 r. Wzrost liczby kandydatów do organów władz lokalnych, przesunięcie polityków ze szczebla centralnego na terenowy, aktywizacja elit lokalnych i ich samoorganizacja w partie polityczne do walki o władzę, angażowanie zawodowych strategów politycznych do procesu wyborczego, wydawanie znacznych...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 272
- Zespół Europy Wschodniej

Wizyta prezydenta RP Andrzeja Dudy na Ukrainie w dniach 11-13 października 2020

W dniach 11-13 października 2020 r. odbyła się wizyta prezydenta RP Andrzeja Dudy na Ukrainie. Spotkał się on m.in. z prezydentem Ukrainy Wołodymyrem Zełenskim, premierem Denysem Szmyhalem oraz przewodniczącym Rady Najwyższej Dmytrem Razumkowem. Spotkanie prezydentów przebiegało w pozytywnej atmosferze, a jego zwieńczeniem była wspólna deklaracja dotycząca...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 269
- Zespół Europy Wschodniej

Polska wobec sytuacji na Białorusi

Poważny kryzys polityczny na Białorusi zapoczątkowany sfałszowaniem wyników wyborów prezydenckich w sierpniu 2020 r. przyczynił się do zdecydowanej reakcji strony polskiej. Brutalne metody pacyfikacji powyborczych protestów spowodowały zasadnicze przewartościowanie polityki Polski wobec Białorusi. Dotychczasowe relacje dyplomatyczne, nie zawsze łatwe i bezproblemowe,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 268
- Zespół Europy Wschodniej

Postanowienia nadzwyczajnego szczytu Rady Europejskiej z 1-2 października 2020 w sprawie Białorusi i ich znaczenie

2 października 2020 r. zakończył się nadzwyczajny szczyt Rady Europejskiej, którego rezultatem było potępienie władz Białorusi za represje skierowane przeciwko pokojowym manifestantom oraz za fałszerstwa wyborcze, a także nałożenie sankcji personalnych na 44 przedstawicieli reżimu. Zaaprobowano również plan pomocy gospodarczej dla Białorusi. Władze Białorusi...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 262
- Zespół Europy Wschodniej

Sprawa otrucia Aleksieja Nawalnego

Zastosowanie środka bojowego z grupy nowiczoków wpisuje się w schemat neutralizowania zagrożeń dla trwałości władzy w Rosji. Metoda ta jest wygodna, ponieważ przestępstwo w praktyce jest nie do udowodnienia, z kolei sukces – poza nielicznymi przypadkami – gwarantowany. Procedura postępowania „po” jest przy tym dość schematyczna i sprowadza się do trzech...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 261
- Zespół Europy Wschodniej

Wybory samorządowe na Ukrainie: stress test dla władzy

Wybory samorządowe na Ukrainie odbędą się 25 października 2020 r. Po raz pierwszy zostaną przeprowadzone zgodnie z nowym ustawodawstwem – z otwartymi listami wyborczymi, kwotami wyborczymi, przestrzeganiem parytetu płci i ograniczeniami dotyczącymi samodzielnego zgłaszania kandydatów. Partia Sługa Narodu potrzebuje dobrego wyniku, żeby zaprzeczyć opinii o niskich...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 260
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina wobec sytuacji na Białorusi

Od 9 sierpnia 2020 nieustannie trwają protesty społeczeństwa białoruskiego przeciwko sfałszowanym wyborom prezydenckim, które są brutalnie tłumione przez OMON. Kryzys po wyborach na Białorusi zmienił oblicze stosunków tego państwa z Ukrainą. Sytuacja powyborcza przyczyniła się do impasu w dotychczas poprawnych dobrosąsiedzkich stosunkach nawiązanych po uzyskaniu...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 256
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś i Rosja – żelazny braterski uścisk

14 września 2020 r. doszło w Soczi do spotkania Władimira Putina z Alaksandrem Łukaszenką. Zgodnie z przewidywaniami spotkanie nie przyniosło istotnych, przełomowych zmian – miało być symboliczną manifestacją i komunikatem. Rosja potwierdziła, że Białoruś pozostanie w strefie jej wpływów i w „ruskim świecie”, w sprawy którego Zachód nie powinien się...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 251
- Zespół Europy Wschodniej

Gazprom w opałach. Trudny okres dla rosyjskiego giganta

Rosyjska spółka Gazprom w ostatnich miesiącach znalazła się w trudnej sytuacji, wywołanej wieloma czynnikami. Problemy przy budowie gazociągu Nord Stream 2, przegrany arbitraż z PGNiG, mniejsze zapotrzebowanie na surowiec w Europie z uwagi na pandemię COVID-19 oraz ciepłą zimę, wzrost dostaw surowca na kontynent drogą morską (LNG) – to tylko kilka elementów,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 249
- Zespół Europy Wschodniej

Na Zachodzie bez zmian: Francja wobec protestów na Białorusi

Władze Francji, w tym prezydent Emmanuel Macron, wyraziły zaniepokojenie protestami społecznymi na Białorusi i wezwały Białorusinów do pokojowego rozwiązania konfliktu, w czym ewentualnie mogłaby pomóc mediacja ze strony Unii Europejskiej. Zdaniem prezydenta Macrona, dalsze zaostrzenie sporu pomiędzy Alaksandrem Łukaszenką i opozycją może nie tylko doprowadzić do...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 248
- Zespół Europy Wschodniej

Serbia i Kosowo: porozumienie o normalizacji relacji ekonomicznych

W Waszyngtonie doszło do długo oczekiwanego spotkania przywódców Serbii i Kosowa z prezydentem Stanów Zjednoczonych i podpisania w dniu 4 września 2020 r. porozumienia o „Normalizacji ekonomicznej” między Serbią i Kosowem. Do ostatniej chwili nie było jednak wiadomo, czego dokładnie będą dotyczyły rozmowy. Ostatecznie doszło do uzgodnienia spraw związanych...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 246
- Zespół Europy Wschodniej

Kościół rzymskokatolicki na Białorusi wobec wyborów prezydenckich w 2020 r. i powyborczych manifestacji

Fałszerstwa w czasie wyborów prezydenckich na Białorusi wywołały masowe akcje protestacyjne, w których uczestniczą setki tysięcy osób. Skala zjawiska, ale także brutalne pacyfikacje sił porządkowych sprawiły, że w tej sprawie głos zabrały największe wspólnoty wyznaniowe. Najaktywniejszą postawę przyjął Kościół rzymskokatolicki. W zdecydowanej większości...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 243
- Zespół Europy Wschodniej

Prognoza 2100. Europa Środkowa i Wschodnia najszybciej wyludniającym się regionem świata

Do końca wieku liczba ludności Europy Środkowej i Wschodniej może zmniejszyć się o połowę. Najnowsza prognoza dotycząca populacji w 2100 r., opublikowana przez czasopismo naukowe „The Lancet”, jest kolejną, która stawia ten region w pozycji najszybciej wyludniającego się na świecie. Spowoduje to poważne zakłócenia na rynku pracy, trudności z finansowaniem...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 240
- Zespół Europy Wschodniej

Masowe protesty na Białorusi. Społeczeństwo oczekuje zmian

Na Białorusi nie ustają protesty po sfałszowanych wyborach prezydenckich. Uczestnicy wielotysięcznych pokojowych manifestacji domagają się ustąpienia prezydenta Alaksandra Łukaszenki. Do protestujących dołączyli pracownicy różnych zakładów i przedsiębiorstw, służby zdrowia, przedstawiciele mediów publicznych oraz część byłych funkcjonariuszy resortów...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 235
- Zespół Europy Wschodniej

Litwa: przygotowania na falę emigracji politycznej z Białorusi

Litwa przygotowuje się na wzrost liczby obywateli białoruskich ubiegających się o azyl na jej terytorium. Mimo że do tej pory nie było wielu przypadków osób starających się o uzyskanie tego statusu, Litwa ma już doświadczenie w kwestii przyjmowania emigrantów politycznych z Rosji i Ukrainy. Dotychczasowe działania tego państwa potwierdzają jego głębokie...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 236
i - Zespół Europy Wschodniej

Trójkąt Lubelski – perspektywy współpracy polsko-litewsko-ukraińskiej

W dniu 28 lipca 2020 r. w Lublinie został powołany Trójkąt Lubelski – nowa platforma współpracy między Polską, Litwą i Ukrainą. Deklarację o utworzeniu takiego formatu podpisali ministrowie spraw zagranicznych Polski (Jacek Czaputowicz), Litwy (Linas Linkevičius) i Ukrainy (Dmytro Kułeba). Ma on na celu promowanie i intensyfikowanie współpracy w zakresie...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 234
- Zespół Europy Wschodniej

Wybory prezydenckie z 9 sierpnia 2020 r. na Białorusi: przebieg i konsekwencje

9 sierpnia 2020 r. odbyły się wybory prezydenckie na Białorusi. Zgodnie z przewidywaniami przebiegły one pod pełną kontrolą administracji państwowej i resortów siłowych. Spływające z Białorusi dane świadczą o masowych fałszerstwach wyborczych, jakich dopuszczały się osoby zaangażowane w przebieg głosowania. Metody i skala fałszerstw nie są znane, ponieważ...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 231
- Zespół Europy Wschodniej

Wybory prezydenckie 9 sierpnia 2020 r. na Białorusi: kampania i możliwe scenariusze

Na ostatniej prostej kampanii przed wyborami prezydenckimi na Białorusi, zaplanowanymi na 9 sierpnia 2020 r., obserwujemy bezprecedensową mobilizację sił opozycyjnych, która przejawia się w wielotysięcznych pokojowych manifestacjach odbywających się w największych miastach Białorusi. Władze nie utrudniały organizowania opozycyjnych mityngów politycznych,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 230
- Zespół Europy Wschodniej

Rada Najwyższa Ukrainy: bilans pierwszego roku

21 lipca 2019 r. obywatele Ukrainy wybrali nową Radę Najwyższą. Proprezydencka partia Sługa Narodu otrzymała duży kredyt zaufania, uzyskując większość w parlamencie, co umożliwiło jej samodzielne rządy. Mimo przyjęcia szeregu ważnych ustaw, nie wszystkie obietnice wyborcze Wołodymyra Zełenskiego zostały spełnione w ciągu roku. W efekcie notowania Sługi Narodu...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 226
- Zespół Europy Wschodniej

Narodowy Bank Ukrainy: nowy prezes, stare wyzwania

16 lipca 2020 r. Rada Najwyższa na wniosek prezydenta Zełenskiego powołała na stanowisko prezesa Narodowego Banku Ukrainy (NBU) Kyryła Szewczenkę. Zastąpił on Jakiwa Smolija, który złożył wniosek o dymisję, podając jako powód presję polityczną tak na NBU, jak i na decyzje przez niego podejmowane. Rezygnacja jest niepokojącym sygnałem dla instytucji i inwestorów...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 225
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina – NATO: burzliwy związek

W czerwcu 2020 r. Ukraina weszła do wąskiego grona sześciu państw, którym NATO przyznało status członka programu Rozszerzonych Możliwości (Enhanced Opportunities Partners). Status ten posiadają też Gruzja, Finlandia, Szwecja, Australia i Jordania. Oznacza to zacieśnienie współpracy i jest istotnym sygnałem politycznym adresowanym zarówno do Ukrainy, jak i do Rosji...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 224
- Zespół Europy Wschodniej

Propaganda Rosji w kontekście Strategii Bezpieczeństwa Narodowego RP (2020)

12 maja 2020 r. prezydent Andrzej Duda zatwierdził Strategię Bezpieczeństwa Narodowego RP. Agresywne i destabilizujące działania Rosji w najbliższym otoczeniu Polski w latach 2014-2020 nie mogły nie wzbudzić zainteresowania autorów dokumentu. W nowej strategii do najpoważniejszych zagrożeń zaliczono neoimperialną politykę władz Federacji Rosyjskiej, realizowaną...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 220
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina: nieuchwalony program rządu

Rada Najwyższa 18 czerwca 2020 r. po raz drugi nie zatwierdziła Programu działalności Gabinetu Ministrów Ukrainy. Za jego przyjęciem zagłosowało jedynie 207 parlamentarzystów przy wymaganych 226. Dokument poparło 176 deputowanych frakcji Sługa Narodu, 17 – grupy Zaufanie, 6 – grupy Za Przyszłość i 8 deputowanych pozafrakcyjnych. Uzyskany rezultat świadczy przede...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 219
- Zespół Europy Wschodniej

Bałtycki hub transportowy

Państwa bałtyckie, położone między Europą Wschodnią a Zachodnią oraz między północną częścią kontynentu a państwami Europy Środkowej i Południowej, mają duży potencjał logistyczny i tranzytowy. Obecnie transport i logistyka należą do ważnych obszarów bilateralnej współpracy gospodarczej między państwami bałtyckimi a Europą Wschodnią (Rosją,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 218

Rosyjska dezinformacja w Europie Wschodniej i państwach bałtyckich w czasie pandemii COVID-19

Rosja dąży do wykorzystania każdej możliwości zwiększenia swoich wpływów na obszarze poradzieckim. Efektywnie i na dużą skalę prowadzi przy tym działania w infosferze – ma w tym zakresie doświadczenie i know-how. Rozprzestrzenianie przez Rosję fałszywych informacji stało się łatwiejsze w czasie pandemii. Podejmowane przez nią działania są szeroko zakrojone i...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 213
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś na rozdrożu

Tegoroczne wybory prezydenckie na Białorusi to najpoważniejsze, jak dotąd, wyzwanie dla Alaksandra Łukaszenki. Niezadowolenie i frustracja, powodowane zarówno sytuacją gospodarczą, jak i brakiem reakcji władz na pandemię, doprowadziły do bezprecedensowej mobilizacji i aktywizacji politycznej społeczeństwa, przy braku zainteresowania sąsiadów (z wyjątkiem Rosji) oraz...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 210
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraińscy migranci zarobkowi na polskim (nie)pewnym rynku pracy

Zamrożenie gospodarek polskiej i ukraińskiej na skutek COVID-19, wzrost zatrudnienia cudzoziemców w Czechach, otwarcie niemieckiego rynku pracy dla Ukraińców to tendencje, które rzutują m.in. na polski rynek pracy. Skala migracji zarobkowych wymaga wdrożenia dedykowanych narzędzi integracyjnych, ułatwiających migrantom adaptację w warunkach życia...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 208
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś-Rosja-Polska – rurociągowa układanka

Od początku 2020 r. Białoruś prowadzi intensywne działania majce na celu dywersyfikację źródeł i kierunków dostaw ropy naftowej. Podejmowane starania są bezpośrednim efektem wstrzymania przez Rosję na okres trzech miesięcy (styczeń-marzec 2020 r.) eksportu surowca do białoruskich rafinerii. Pomimo wznowienia już dostaw ropy naftowej przez Rosję, władze w Mińsku...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 206
- Zespół Europy Wschodniej

Nord Stream 2… „niedokończone” zagrożenie dla bezpieczeństwa energetycznego państw Europy Środkowej i Wschodniej

Rosja usilnie dąży do zakończenia budowy gazociągu Nord Stream 2 (NS2), który docelowo miałby znacząco zwiększyć dostawy gazu ziemnego do Europy. Jednak projekt napotyka kolejne trudności. Po sankcjach USA i uznaniu przez niemiecką Federalną Agencję ds. Sieci (Bundesnetzagentur, BNetzA), że brak jest przesłanek do wyłączenia gazociągu NS2 spod dyrektywy gazowej...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 207
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruska kampania wyborcza w cieniu pandemii COVID-19

Zbliżające się wybory prezydenckie na Białorusi będą jednymi z najważniejszych w historii tego państwa po 1991 r. Towarzyszyć im będą również szczególne okoliczności, m.in. wyjątkowa pod względem skali i skutków pandemia COVID-19, przeciągający się spór z Federacją Rosyjską o plan integracji w ramach Państwa Związkowego i zasady sprzedaży ropy naftowej,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 197
- Zespół Europy Wschodniej

Rosja i Chiny w polityce bezpieczeństwa Łotwy

Państwa bałtyckie ze względu na uwarunkowania historyczne i geopolityczne (członkostwo w NATO i UE oraz bezpośrednie sąsiedztwo Rosji) leżą w centrum zainteresowania Rosji, która nadal demonstruje chęć odzyskania utraconych wpływów. Z punktu widzenia Łotwy tradycyjnie pojmowane bezpieczeństwo w wymiarze militarnym nie traci na aktualności, wzrasta jednak rola...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 196
- Zespół Europy Wschodniej

Białorusko-rosyjska rozgrywka geostrategiczna z importem ropy naftowej w tle

Od końca 2019 r. Białoruś i Federacja Rosyjska prowadzą intensywne rozmowy na temat przedłużenia kontraktu naftowego. Nie udało się, jak dotąd, osiągnąć pomyślnego rezultatu, gdyż władze Rosji kwestię tę łączą z postępem negocjacji nad pogłębioną integracją w ramach Państwa Związkowego. Władimir Putin wyraził zgodę na sprzedaż ropy naftowej w oparciu...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 194
- Zespół Europy Wschodniej

Przedsiębiorstwa państwowe w Europie Środkowej i Wschodniej w dobie pandemii COVID-19

Kryzysy gospodarcze wiążą się zwykle ze zwrotem w kierunku interwencjonizmu państwowego, a także z aktywniejszą rolą państwa-właściciela. Nie inaczej jest obecnie. Pandemia COVID-19 na nowo otwiera debatę o przedsiębiorstwach państwowych. Z uwagi na historię własności gospodarczej wybrzmiewa ona szczególnie w państwach Europy Środkowej i Wschodniej. Tym...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 193
- Zespół Europy Wschodniej

Stolica Apostolska w polityce zagranicznej Białorusi – realia i perspektywy

W polityce zagranicznej Białorusi od kilkunastu lat istotną pozycję zajmują relacje ze Stolicą Apostolską. Mimo delikatnej materii różnic konfesyjnych i istniejących nadal problemów Kościoła katolickiego na Białorusi, polityka Watykanu wobec Mińska, w przeciwieństwie do Unii Europejskiej, była i jest dość prosta, realistyczna i zrozumiała dla białoruskich...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 189
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina vs Rosja – kolejna odsłona „wojny i pokoju”

W lutym 2020 r. minęła 6. rocznica agresji Rosji na Ukrainę. Agresja ta zapoczątkowała międzynarodowy konflikt zbrojny, określany również mianem wojny hybrydowej. Analiza politologiczna konfliktu pozwala na pokazanie Ukrainy jako pola rywalizacji między Rosją a Zachodem, a także wskazanie na jego hybrydowe formy w wymiarze ekonomicznym, informacyjnym, kulturowym i...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 187
- Zespół Europy Wschodniej

Mołdawia: zablokowanie rosyjskiego kredytu i topnienie koalicji

Sąd Konstytucyjny Republiki Mołdawii stwierdził, że umowa kredytowa z Federacją Rosyjską, zakładająca pożyczkę w wysokości 200 mln EUR, jest niezgodna z ustawą zasadniczą. Decyzja ta uderza w prezydenta Igora Dodona oraz koalicję rządzącą na wielu płaszczyznach. Ponadto grupa posłów Partii Demokratycznej (PDM), która jest częścią koalicji, opuściła to...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 186
| i - Zespół Europy Wschodniej

9 maja w Europie Wschodniej – święto w cieniu pandemii

Tradycja paradnego świętowania w dniu 9 maja rocznicy zwycięstwa nad Niemcami obecna jest już właściwie wyłącznie na obszarze byłego Związku Radzieckiego. Jest to, po części, uzasadnione doświadczeniami historycznymi, w dużej też mierze ukształtowane odgórnie decyzjami politycznymi. Niemniej wyraźny jest także znaczny ładunek emocjonalny, wpływający na...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 183
- Zespół Europy Wschodniej

Rynek paliw w państwach Europy Środkowej i Wschodniej w okresie pandemii COVID-19

Rozprzestrzenianie się koronawirusa SARS-CoV-2, a w konsekwencji wprowadzone przez poszczególne rządy ograniczenia transportowe (zamknięcie granic, wstrzymanie ruchu lotniczego etc.) wpłynęły na spadek poziomu zapotrzebowania na paliwa na całym świecie. Także w państwach Europy Środkowej i Wschodniej zastosowane obostrzenia spowodowały zmniejszenie natężenia ruchu...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 181
- Zespół Europy Wschodniej

Rosja – Dzień Zwycięstwa w czasach zarazy

Pandemia koronawirusa pokrzyżowała prezydentowi Putinowi plany świętowania 75. rocznicy zakończenia drugiej wojny światowej. Zamysł zorganizowania hucznej parady na placu Czerwonym, z udziałem prominentnych gości z kraju i z zagranicy, legł w gruzach. Jednakże cel, który stał za świętowaniem Dnia Zwycięstwa (konsolidacja społeczeństwa wokół rządzących,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 180
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś wobec COVID-19 – bezradność i bezczynność

Mimo kilkunastu tysięcy zakażonych koronawirusem władze Białorusi utrzymują, że nie ma konieczności podejmowania żadnych środków zaradczych. Ta konsekwencja w bezczynności wynika przede wszystkim ze świadomości, że spowolnienie gospodarki, która od dłuższego czasu jest słaba i niestabilna, spowoduje jej upadek. Mogłoby to pociągnąć za sobą upadek władzy,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 177
- Zespół Europy Wschodniej

Dyplomacja „maseczkowa”. Chiny i Europa Środkowo-Wschodnia w dobie pandemii

Ofensywa wizerunkowa Państwa Środka jako niosącego pomoc w dobie pandemii COVID-19 – słabnie. Mowa tu o dostawie środków ochrony osobistej i sprzętu medycznego do innych państw, która ma przedstawiać Chiny jako hojnego oraz odpowiedzialnego partnera, określanej jako dyplomacja „maseczkowa”. Przebija się natomiast nieufność do chińskiego zaangażowania...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 176
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraińskie sacrum i profanum

Nic nie wskazuje na to, by na Ukrainie epidemia wygasała. Dezorganizacja codziennej rutyny staje się nową normalnością. W społeczeństwie ukraińskim, po fazie odrzucenia i konfrontacji z sytuacją kryzysową, przyszła faza mobilizacji i tworzenia nowych konwencji ładu społecznego. Sytuacja epidemiologiczna nie ominęła także Cerkwi. Walka z epidemią toczy się...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 175
- Zespół Europy Wschodniej

Déjà vu po ukraińsku

Według stanu na 24 kwietnia 2020 r. (rano) na Ukrainie odnotowano 7647 przypadków zachorowań na COVID-19: 193 z nich były śmiertelne, 601 pacjentów wyzdrowiało. W lutym władze poinformowały, że są w pełni przygotowane do przeciwdziałania rozprzestrzenianiu się koronawirusa. Wkrótce stało się jednak jasne, że bez wsparcia wolontariuszy, mecenasów i biznesu...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 171
- Zespół Europy Wschodniej

Izrael, Rosja, Ukraina – mozaika współzależności

Za sprawą społeczności rosyjskojęzycznej, czyli największej grupy imigrantów w Izraelu, a także diaspory żydowskiej w Rosji i na Ukrainie tworzy się specyficzna mozaika współzależności między tymi państwami. Komplikują je interesy bezpieczeństwa oraz powiązania polityczne. Natomiast kontekst tworzą aneksja Krymu w 2014 r., interwencja Rosji w Syrii w 2015 r....

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 169
- Zespół Europy Wschodniej

Samozwańcze republiki na Donbasie w obliczu pandemii COVID-19

Sytuację związaną z rozprzestrzenianiem się pandemii koronawirusa na niekontrolowanej przez Kijów części Donbasu trudno ocenić, ponieważ docierające stamtąd informacje mają charakter fragmentaryczny. Wątpliwości mogą dotyczyć statystyk, które trudno zweryfikować. Biorąc pod uwagę trwającą od 2014 r. wojnę, która tylko pogłębiła występującą już...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 168
- Zespół Europy Wschodniej

Kwarantanna gospodarki ukraińskiej

Widmo kryzysu zawisło nad gospodarką Ukrainy jeszcze przez epidemią koronawirusa. Kwarantanna oraz stan nadzwyczajny wprowadzone przez rząd nasiliły negatywne tendencje, uderzając m.in. w ukraiński biznes. Recesja gospodarcza, oczekiwany spadek PKB, dewaluacja hrywny, wzrost inflacji i bezrobocia to tylko wierzchołek góry lodowej. Z negatywnymi skutkami makroekonomicznymi...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 165
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruś wobec manewrów wojskowych Defender-Europe 20 w Polsce

30 marca 2020 r. w Mińsku miało miejsce spotkanie prezydenta Białorusi Alaksandra Łukaszenki z sekretarzem Rady Bezpieczeństwa Andriejem Rawkowem, szefem wywiadu i zastępcą szefa Sztabu Generalnego Sił Zbrojnych Pawłem Tichonowem oraz z ministrem obrony Wiktorem Chreninem. Celem narady było wypracowanie odpowiedniej reakcji na odbywające się w Polsce ćwiczenia...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 161
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina wybrała europejski model rynku ziemi

31 marca 2020 r. Rada Najwyższa Ukrainy przyjęła w drugim czytaniu Ustawę „O wprowadzeniu zmian do niektórych aktów ustawodawczych Ukrainy dotyczących obrotu gruntami rolnymi”. Poparło ją 259 deputowanych. Ostateczny tekst ustawy, która zniosła prawie 20-letnie moratorium na handel gruntami rolnymi, stanowi kompromis między władzą i opozycją, a także między...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 158
- Zespół Europy Wschodniej

Krym i Sewastopol w walce z COVID-19

Na zaanektowanym przez Rosję Krymie, w związku z pandemią COVID-19, miejscowe władze stosują się do zaleceń centralnych, a jednocześnie wzorem innych rosyjskich regionów wprowadzają własne ograniczenia. 2 kwietnia prezydent Federacji Rosyjskiej Władimir Putin przedłużył „nieroboczy okres” do końca kwietnia. Oznacza to problemy ekonomiczne dla półwyspu....

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 155
- Zespół Europy Wschodniej

Znaczenie powołania Rady Konsultacyjnej dla procesu uregulowania konfliktu na wschodzie Ukrainy

11 marca 2020 r. Trójstronna Grupa Kontaktowa ds. uregulowania konfliktu na Donbasie podpisała w Mińsku porozumienie m.in. o powołaniu Rady Konsultacyjnej, będącej ciałem doradczym, do którego zaproszono z prawem głosu przedstawicieli samozwańczych władz republik separatystycznych. Informacja o porozumieniu wywołała oburzenie społeczeństwa ukraińskiego i ostrą...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 150
- Zespół Europy Wschodniej

Rosyjska kampania dezinformacyjna wobec globalnej pandemii COVID-19

Obecna pandemia koronawirusa, która odcisnęła swoje piętno na życiu milionów ludzi na całym świecie, została wykorzystana przez część kontrolowanych przez władze na Kremlu mediów do szerzenia paniki i dezinformacji na temat przyczyn i skutków pandemii. Działania te podejmowano przede wszystkim od połowy stycznia do połowy marca 2020 r., kiedy oficjalna liczba...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 151
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraina: półśrodki w walce z COVID-19

Według stanu na wieczór 25 marca 2020 r. na Ukrainie odnotowano 145 przypadków zachorowań na COVID-19: pięć z nich było śmiertelnych, jeden pacjent wyzdrowiał. Władze nie wprowadziły jeszcze stanu wyjątkowego, jednak podjęte do tej pory środki są bardzo restrykcyjne. W obecnych warunkach scenariusz zakładający ogłoszenie stanu wyjątkowego wygląda dość...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 147
- Zespół Europy Wschodniej

Mołdawia wobec pandemii COVID-19

W obliczu pandemii koronawirusa Mołdawia wprowadziła stan nadzwyczajny, kwarantannę i szereg środków ostrożności. Wydaje się jednak, że były to działania opóźnione, a władze, skupione na wewnętrznych rozgrywkach politycznych, nie są w stanie zapanować nad sytuacją. Szczególnie jeśli weźmie się pod uwagę, że instytucje państwa są mało efektywne, a znaczna...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 145
- Zespół Europy Wschodniej

Nowa koalicja w Mołdawii: próba balansu geopolitycznego

16 marca 2020 r. w Republice Mołdawii powstała nowa koalicja rządząca. Utworzyły ją proprezydencka Partia Socjalistów (PSRM) oraz Partia Demokratyczna (PDM), która do niedawna była w pełni kontrolowana przez oligarchę Vlada Plahotniuca. Demokraci dostali pięć ważnych ministerstw w nowym rządzie, którego pracami nadal będzie kierował dotychczasowy premier Ion...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 136
- Zespół Europy Wschodniej

Zełenski: Ukraińcy potrzebują rządu, który dokona niemożliwego

4 marca 2020 r. Rada Najwyższa Ukrainy na nadzwyczajnym posiedzeniu odwołała Gabinet Ministrów Ołeksija Honczaruka i powołała nowy rząd, na czele którego stanął Denys Szmyhal. W skład odnowionego gabinetu wchodzi 15 osób, w tym sześciu przedstawicieli poprzedniego rządu. Cztery stanowiska pozostają nieobsadzone: ministra rozwoju gospodarczego, handlu i rolnictwa,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 132
- Zespół Europy Wschodniej

Sprawozdanie z działalności rządu Ukrainy w dymie płonących opon

21 lutego 2020 r. premier Ołeksij Honczaruk przedstawił Radzie Najwyższej sprawozdanie z pracy Gabinetu Ministrów Ukrainy w 2019 r. Wśród głównych osiągnięć rządu wymienił obniżenie opłat za energię cieplną, uruchomienie programu tanich kredytów dla biznesu, wyeliminowanie wrogich przejęć przedsiębiorstw, sukcesy w zwalczaniu korupcji na najwyższych...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 128
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraińsko-turecka rozgrywka z Rosją i Tatarami w tle

Prezydent Turcji odwiedził Ukrainę, gdzie został ciepło przyjęty. Podczas wizyty po raz kolejny podkreślił, że Turcja wspiera integralność terytorialną Ukrainy i krytycznie odnosi się do polityki Rosji. Jednak w rzeczywistości eksponowanie rozdźwięków turecko-rosyjskich miało służyć realizacji interesów Turcji w kontekście konfliktu syryjskiego. Turcja nie...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 126
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraiński kontekst Monachijskiej Konferencji Bezpieczeństwa

Cykliczna Monachijska Konferencja Bezpieczeństwa stanowi forum wymiany poglądów na temat kluczowych wyzwań bezpieczeństwa międzynarodowego. Z tego powodu była dobrym miejscem do podsumowania procesu implementacji ustaleń zorganizowanego w Paryżu szczytu w formacie normandzkim. Tegoroczna edycja konferencji przebiegała w cieniu kontrowersyjnego planu „12 kroków na...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 120
- Zespół Europy Wschodniej

Problemy Ukrainy – impuls do poszukiwania porozumienia z Polską

27 stycznia prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski po raz drugi odwiedził Polskę, gdzie wziął udział w uroczystościach 75. rocznicy wyzwolenia obozu Auschwitz-Birkenau. Przebieg wizyty, spotkanie Zełenskiego z prezydentem Andrzejem Dudą, a także wcześniejsze gesty strony ukraińskiej mogą wskazywać na dążenie władz Ukrainy do poprawy relacji z Polską. Wpływ na to...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 119
- Zespół Europy Wschodniej

Spotkanie Alaksandra Łukaszenki z Władimirem Putinem w Soczi

7 lutego 2020 r. w Soczi miało miejsce kolejne na przestrzeni ostatnich kilku tygodni spotkanie prezydentów Rosji i Białorusi, dotyczące negocjacji kontraktów gazowych i naftowych oraz planu pogłębionej integracji w ramach Państwa Związkowego. Rozmowy zakończyły się połowicznym sukcesem Alaksandra Łukaszenki. W ich trakcie udało się określić warunki zakupu przez...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 114
- Zespół Europy Wschodniej

Spotkanie Zełenskiego i Łukaszenki – nowe możliwości dla prezydenta Białorusi

Inicjatywa pierwszego spotkania prezydentów Białorusi i Ukrainy, które odbyło się podczas II Forum Regionów Białorusi i Ukrainy w Żytomierzu, wyszła od Alaksandra Łukaszenki. Prezydenci omówili stan i perspektywy stosunków między oboma państwami, a także poruszyli kwestię rozwiązania konfliktu zbrojnego na Donbasie. Biorąc pod uwagę obecny stan stosunków...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 115
- Zespół Europy Wschodniej

Wizyta sekretarza stanu USA Michaela Pompeo na Ukrainie i Białorusi

31 stycznia i 1 lutego 2020 r. miała miejsce wizyta sekretarza stanu USA Michaela Pompeo na Ukrainie i Białorusi. W trakcie spotkań w Kijowie i Mińsku Pompeo zadeklarował, że Stany Zjednoczone będą wspierały Ukrainę i Białoruś w staraniach o zachowanie „suwerenności” i „niepodległości”, mogą także zabezpieczyć całość białoruskiego zapotrzebowania na...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 112
- Zespół Europy Wschodniej

Niedoszła dymisja rządu na Ukrainie z konfliktem interesów w tle

15 stycznia w Internecie pojawiły się nagrania z kilku spotkań premiera Ukrainy Ołeksija Honczaruka z wysokiej rangi urzędnikami. Premier prosił o pomoc w wyjaśnieniu prezydentowi tego, co się ostatnio dzieje w ukraińskiej gospodarce. Najwięcej kontrowersji wzbudziły jednak słowa premiera o prymitywnym rozumieniu przez Wołodymyra Zełenskiego procesów gospodarczych...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 111
- Zespół Europy Wschodniej

Rząd Ukrainy między Scyllą a Charybdą: walka o przetrwanie gospodarcze kraju

Ołeksij Honczaruk stoi na czele rządu Ukrainy od końca sierpnia 2019 r. Jednak już 17 stycznia 2020 r. złożył wniosek o dymisję. Prezydent Wołodymyr Zełenski postanowił nie kierować rezygnacji do Rady Najwyższej i dał premierowi drugą szansę pod warunkiem, że rozwiąże problemy, które dotykają społeczeństwo. Tylko skuteczne przeprowadzenie reform...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 109
i - Zespół Europy Wschodniej

Dyskusja o roli Związku Radzieckiego w II wojnie światowej na Litwie, Łotwie i w Estonii

W odpowiedzi na oskarżenia, w których Władimir Putin zarzuca Polsce współpracę z nazistowskimi Niemcami i udział w Holokauście, parlamentarzyści Łotwy i Estonii potępili rosyjskie próby reinterpretacji historii II wojny światowej. Solidarność z Polską wykazał także prezydent Litwy Gitanas Nausėda, który zrezygnował z uczestnictwa w Światowym Forum Holokaustu...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 104
- Zespół Europy Wschodniej

Integracja Białorusi z Rosją: próba sił

Prowadzone przez Rosję i Białoruś negocjacje dotyczące pogłębienia integracji w ramach Państwa Związkowego utknęły w martwym punkcie. Władze na Kremlu naciskają na akceptację wynegocjowanych map drogowych, których implementacja oznacza istotne ograniczenie niezależności gospodarczej i politycznej Białorusi. Rozmowy w sprawie pogłębionej integracji powiązane są...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 102
- Zespół Europy Wschodniej

Partnerstwo strategiczne Serbii i Rosji: uwarunkowania międzynarodowe i wewnętrzne

Ujawnione na nagraniu z udziałem byłego zastępcy attaché wojskowego Federacji Rosyjskiej Gieorgija Klebana działania służb rosyjskich na terytorium Serbii (zob. Komentarze IEŚ, nr 101) podważyły oficjalny obraz stosunków serbsko-rosyjskich. Pokazały również, że ostentacyjnie przyjacielskie relacje na linii Belgrad – Moskwa nie są wcale tak dobre, jak...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 101
- Zespół Europy Wschodniej

Skandal w Serbii z udziałem rosyjskiego dyplomaty

W dniu 17 listopada 2019 r. w serwisie internetowym YouTube opublikowane zostało anonimowo nagranie wideo, na którym widać, jak rosyjski dyplomata Gieorgij Kleban, zastępca attaché wojskowego Federacji Rosyjskiej w Serbii, odbiera torbę od emerytowanego podpułkownika Wojsk Serbii i wręcza mu plastikową torbę, w której znajduje się koperta z pieniędzmi. O nagraniu...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 96
- Zespół Europy Wschodniej

Czy będzie trzecia „wojna gazowa”? Ukraina, Rosja i UE negocjują nowy kontrakt

31 grudnia 2019 r. wygasa dziesięcioletni kontrakt gazowy między Ukrainą a Rosją, obejmujący kwestie przesyłu gazu do państw Unii Europejskiej poprzez ukraińskie gazociągi. Do czasu uruchomienia Nord Stream 2 oraz TurkStream 40% zapotrzebowania UE na gaz dostarczane jest przez Rosję właśnie poprzez ten system. Negocjacje dotyczące nowego kontraktu zbiegły się w...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 95
- Zespół Europy Wschodniej

Konsekwencje szczytu normandzkiego w Paryżu z 9 grudnia 2019 r.

Szczyt paryski jest pierwszym spotkaniem w formacie normandzkim od 2016 r. Zwołano go z inicjatywy prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego, który już w czasie kampanii wyborczej jednoznacznie deklarował chęć zakończenia konfliktu na Donbasie. Duże oczekiwania rozbudzone przez wypowiedzi Zełenskiego nie zostały w pełni zaspokojone. Ukraina i Federacja Rosyjska nie...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 91
- Zespół Europy Wschodniej

Nord Stream 2: budowa w cieniu trójstronnych negocjacji Rosja – Ukraina – UE

30 października Duńska Agencja Energii (DEA) wydała zgodę na budowę gazociągu Nord Stream 2 na wodach i szelfie kontynentalnym należących do Danii. Uczyniła to pomimo powszechnie podzielanego krytycznego stanowiska duńskich polityków wobec tego projektu oraz po znaczącej presji międzynarodowej. Oddanie gazociągu do użytku planowane jest na połowę 2020 r., co...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 92
- Zespół Europy Wschodniej

Białoruski kontekst pogrzebu powstańców styczniowych w Wilnie 22 listopada 2019 r.

22 listopada odbył się uroczysty pogrzeb bohaterów powstania styczniowego, których szczątki odkryto przypadkowo po obsunięciu się zbocza Góry Giedymina w Wilnie w 2017 r. Wśród zidentyfikowanych osób znaleźli się lokalni przywódcy powstania styczniowego: Wincenty Konstanty Kalinowski i generał Zygmunt Sierakowski. Pogrzeb, w którym uczestniczyli prezydenci Polski i...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 86
- Zespół Europy Wschodniej

Wybory parlamentarne na Białorusi – nowy parlament na starych zasadach

W listopadzie 2019 r. odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne na Białorusi. Biorąc pod uwagę charakter białoruskiego systemu politycznego, wynik wyborów nie był dla Białorusinów zaskoczeniem, wybory nie budziły też istotnego zainteresowania w społeczeństwie. Ich rezultat zapewne umożliwi prezydentowi Białorusi Alaksandrowi Łukaszence przeprowadzenie i...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 84
- Zespół Europy Wschodniej

Kolejne komplikacje w kwestii porozumienia dotyczącego traktatu granicznego pomiędzy Estonią a Rosją

Traktat graniczny jest jednym z najbardziej problematycznych aspektów w stosunkach estońsko-rosyjskich. Wypracowany w poprzednich latach w Estonii konsensus polityczny podważa w ostatnim czasie populistyczna Estońska Konserwatywna Partia Ludowa (EKRE), która podnosi kwestię roszczeń terytorialnych wobec Rosji. Kontrowersyjne wypowiedzi polityków EKRE, domagających się...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 85
- Zespół Europy Wschodniej

Ustawa o obrocie ziemią na Ukrainie: szanse i zagrożenia

13 listopada 2019 r. Rada Najwyższa Ukrainy zagłosowała w pierwszym czytaniu za przyjęciem projektu ustawy o obrocie ziemią. Dokument przewiduje zniesienie moratorium na handel gruntami rolnymi od 1 października 2020 r. Oznacza to, że obecni posiadacze ziemi zostaną pełnoprawnymi właścicielami swych udziałów, a sektor rolniczy państwa, w zamierzeniach władz,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 82
- Zespół Europy Wschodniej

Wizyta czeskiej delegacji w Kijowie z gospodarką w tle

Premier Republiki Czeskiej Andrej Babiš wraz z czeskim ministrem przemysłu i handlu Karelem Havlíčkiem oraz ponad osiemdziesięcioma czeskimi przedsiębiorcami przebywali w dniach 18-19 listopada 2019 r. w Kijowie. Głównym celem oficjalnej wizyty czeskiego premiera, pierwszej od 2008 r., było wyrażenie poparcia dla Ukrainy, zarówno w przypadku konfliktu z Rosją, jak i...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 81
- Zespół Europy Wschodniej

Ukraińskie implikacje rozmowy telefonicznej Donalda Trumpa i Wołodymyra Zełenskiego

Skandal wokół ewentualnych nacisków wywieranych przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa oraz jego otoczenie na prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego budzi coraz większe zainteresowanie amerykańskiej opinii publicznej. Przesłuchania świadków, będące jego konsekwencją, mają zbadać zasadność wszczęcia procedury impeachmentu. Prowadzone obecnie...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 78
- Zespół Europy Wschodniej

Va banque po mołdawsku

Nieoczekiwaną koalicję rządową, złożoną z sił prozachodnich i prorosyjskich, sformowaną w czerwcu 2019 r. pod naciskiem USA, Unii Europejskiej i Rosji, traktowano jako sojusz taktyczny, z dużym potencjałem niestabilności. Pierwszy test, jakim były powszechne wybory lokalne, ujawnił rozbieżność interesów strategicznych i uruchomił procesy, które doprowadziły do...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 77
- Zespół Europy Wschodniej

Dialog w cieniu elektrowni: perspektywy nowego otwarcia w stosunkach litewsko-białoruskich

Zarówno w trakcie kampanii przed wyborami prezydenckimi, jak i po objęciu urzędu prezydent Litwy Gitanas Nausėda nie wykluczał możliwości nawiązania dialogu z władzami białoruskimi. Według niego zachowanie przez Białoruś suwerenności (w kontekście jej pogłębiającej się integracji z Rosją) jest priorytetem polityki zagranicznej Litwy. Szanse realizacji tych...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 74
- Zespół Europy Wschodniej

Związek (nie)partnerski: perspektywy integracji Federacji Rosyjskiej i Republiki Białorusi

8 grudnia 2019 r. obchodzona będzie 20. rocznica podpisania przez Białoruś i Federację Rosyjską porozumienia o powołaniu Państwa Związkowego. W kontekście świętowania jubileuszu prowadzone są rozmowy na temat pogłębienia i przyśpieszenia procesu integracji ekonomicznej i politycznej. 6 września 2019 r. premierzy obu państw podpisali umowę określającą...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 73
- Zespół Europy Wschodniej

Program działalności Gabinetu Ministrów Ukrainy

30 września 2019 r. Gabinet Ministrów Ukrainy (GMU) opublikował program działań rządu na kolejne pięć lat. 4 października dokument został zatwierdzony przez Radę Najwyższą 236 głosami. Program GMU to strategiczny plan wzrostu dobrobytu i poziomu życia Ukraińców. Według założeń koncentruje się on na potrzebach ludzi, dlatego cele sformułowane przez rząd...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 69
- Zespół Europy Wschodniej

Pomniki przywódców kozackich we współczesnej polityce historycznej Ukrainy

W ostatnich latach na Ukrainie widoczny jest intensywny proces upamiętniania przywódców kozackich z XVII w. Powstanie nowych pomników wskazuje na wprowadzenie do polityki historycznej tematu walki wyzwoleńczej kozactwa ukraińskiego przeciwko Rosji. Celem takiej polityki jest kształtowanie patriotyzmu i tożsamości narodowej mieszkańców Ukrainy w oparciu o symbole...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 67
- Zespół Europy Wschodniej

W cieniu tzw. formuły Steinmeiera: czy Ukraina ma szansę zakończyć konflikt na Donbasie?

Od kilku tygodniu w ukraińskich mediach pojawia się informacja, że nowy prezydent Ukrainy Wołodymyr Zełenski jest zainteresowany rozpoczęciem rozmów w formacie normandzkim dotyczących zakończenia konfliktu na wschodzie Ukrainy i uregulowania statusu Donbasu. Informacje te wywołały ogromne emocje na Ukrainie, niosąc ze sobą falę krytyki wymierzonej w prezydenta i jego...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 66
- Zespół Europy Wschodniej

Droga do kapitulacji czy sprytny manewr prezydenta Zełenskiego? Formuła Steinmeiera w świetle prawa międzynarodowego

Kapitulacja, a może próba wyjścia z impasu i możliwość realnego zakończenia konfliktu zbrojnego na Donbasie? Trwające od kilku dni w Kijowie kilkutysięczne protesty obywateli, zaniepokojonych decyzją ukraińskich władz, z pewnością mogły nieco zaskoczyć prezydenta Wołodymyra Zełenskiego, przyzwyczajonego już do wysokich słupków społecznego poparcia. Co jednak...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 64
- Zespół Europy Wschodniej

Ustawodawczy maraton: pierwszy miesiąc pracy Rady Najwyższej Ukrainy oraz inicjatywy Biura Prezydenta

Rada Najwyższa dziewiątej kadencji rozpoczęła swoją działalność 29 sierpnia 2019 r. Nowy skład parlamentu uformował się w wyniku przedterminowych wyborów, które odbyły się 21 lipca. Według wyników głosowania proprezydencka partia Sługa Narodu otrzymała 254 z 450 mandatów. W ciągu pierwszego miesiąca działalności parlamentu partia rządząca wykazała się...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 65
- Zespół Europy Wschodniej

Integracja Serbii z Unią Euroazjatycką. Alternatywa i zagrożenie

Integracja Serbii z Euroazjatycką Unią Gospodarczą (EaUG) będzie miała trojakie znaczenie. Przede wszystkim umożliwi Serbii – choć nie zagwarantuje – zwiększenie obrotu handlowego z EaUG oraz napływ inwestycji zagranicznych. Ponadto wzmocni pozycję negocjacyjną Serbii w relacji z Unią Europejską, dotyczącą jej członkostwa we Wspólnocie. W końcu – ewentualne...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 60
- Zespół Europy Wschodniej

100 dni prezydenta Wołodymyra Zełenskiego: polityka międzynarodowa

27 sierpnia minęło 100 dni od objęcia przez Wołodymyra Zełenskiego stanowiska prezydenta Ukrainy. W tym czasie udało mu się przejąć kontrolę zarówno nad władzą wykonawczą, jak i ustawodawczą. Pierwsze wizyty międzynarodowe nowego prezydenta pokazały, że ogólny kierunek polityki zagranicznej Ukrainy nie zmieni się. Największym wyzwaniem pozostaje kwestia...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 58
- Zespół Europy Wschodniej

Kontakty posłanki AWPL-ZChR z rosyjskimi dyplomatami

W Sejmie Litwy omawiana jest kwestia zatajenia przez posłankę Sojuszu Rosyjskiego Irinę Rozową, należącą do frakcji Akcji Wyborczej Polaków na Litwie – Związku Chrześcijańskich Rodzin (AWPL-ZChR), faktu kontaktów z przedstawicielami dyplomatycznymi Federacji Rosyjskiej na Litwie. Do wyjaśnienia szczegółów sprawy konieczne będzie powołanie komisji śledczej....

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 56
- Zespół Europy Wschodniej

Polska – Ukraina: w oczekiwaniu na normalizację

Sygnały, sugerujące, że podczas wizyty w Warszawie prezydent Wołodymyr Zełenski zamierza wystąpić z propozycją odblokowania ekshumacji ofiar rzezi wołyńskiej, wstrzymanej przez władze Ukrainy w 2017 r., przyjmowane są w Polsce z dużymi nadziejami. Na stosunki polsko-ukraińskie istotny wpływ wywierają bowiem napięcia wokół kwestii pamięci historycznej i polityki...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 55
- Zespół Europy Wschodniej

Pułapki dla Zełenskiego

Jesienią 2019 r. Ukraina znajdzie się w nowej dla siebie jakościowo rzeczywistości politycznej – władza będzie faktycznie skoncentrowana w jednych rękach. Nie jest to sytuacja wyjątkowa w regionie Europy Środkowej i Wschodniej, wyróżnia ją jednak cecha szczególna: ukraiński prezydent ma obecnie bardzo małe doświadczenie w działalności politycznej, a stojącej...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 52
- Zespół Europy Wschodniej

Problemy Gazpromu w budowie Nord Stream 2

3 sierpnia spółka Nord Stream 2 AG, odpowiedzialna za projektowanie, budowę i późniejszą eksploatację Nord Stream 2 (Gazociągu Północnego, dalej NS2), poinformowała o ukończeniu jednej nitki gazociągu na terenie wyłącznej strefy ekonomicznej (WSE) Szwecji. Spółka wciąż jednak nie ma pozwolenia na ułożenie NS2 na wodach należących do Danii. Jeppe Kofod,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 48
- Zespół Europy Wschodniej

Wstępne wyniki przedterminowych wyborów parlamentarnych na Ukrainie

21 lipca 2019 r. na Ukrainie odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne. Prawie sześć tysięcy kandydatów walczyło o 424 miejsca w Radzie Najwyższej. Centralna Komisja Wyborcza Ukrainy (CKW) opracowała 100% protokołów elektronicznych z wynikami głosowania w wielomandatowym okręgu ogólnokrajowym. Według obliczeń do parlamentu wchodzi pięć partii politycznych:...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 47
- Zespół Europy Wschodniej

Współpraca gospodarcza Białorusi z Chinami – próba zmniejszenia zależności od Rosji?

Od 2017 r. można zauważyć widoczny rozwój współpracy między Białorusią a Chińską Republiką Ludową. Ostatnia wizyta prezydenta Alaksandra Łukaszenki w Chinach odbyła się w dn. 25-27 kwietnia w ramach II Forum Współpracy Międzynarodowej „Szlak i Droga”. W tym czasie spotkał się z kilkoma politykami, m.in. z przewodniczącym Chińskiej Republiki Ludowej Xi...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 43
- Zespół Europy Wschodniej

Równanie z wieloma niewiadomymi: przebieg parlamentarnej kampanii wyborczej na Ukrainie

Wybory parlamentarne na Ukrainie zostaną przeprowadzone 21 lipca 2019 r. Ukraińcy będą wybierać swoich przedstawicieli do Rady Najwyższej, tak jak poprzednio, na podstawie mieszanego systemu wyborczego. Ogółem Centralna Komisja Wyborcza (CKW) zarejestrowała 5941 kandydatów na deputowanych. Wśród liderów sondaży socjologicznych znajduje się pięć partii...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 42
- Zespół Europy Wschodniej

Mołdawska „wielka szachownica”

Dzięki porozumieniu i zaangażowaniu czynników zewnętrznych – Rosji, Stanów Zjednoczonych i Unii Europejskiej – w czerwcu doszło w Mołdawii do zmiany władzy. Porozumienie to ma istotne implikacje nie tylko dla Mołdawii, ale w szerszej perspektywie także dla architektury porządku międzynarodowego, szczególnie w Europie Wschodniej. Wskazywać bowiem może na nowy,...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 37
- Zespół Europy Wschodniej

Mołdawia – zewnętrzne uwarunkowania wewnętrznego kryzysu

8 czerwca Mołdawia, po długim powyborczym impasie politycznym, wynikającym z braku koalicji rządowej, znalazła się w stanie faktycznej dwuwładzy. Dzięki poparciu Unii Europejskiej, Rosji i Stanów Zjednoczonych powstała koalicja prorosyjskich socjalistów i prozachodniego bloku reformatorów, która utworzyła rząd i ogłosiła odsunięcie od władzy Demokratycznej...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 27
| i - Zespół Europy Wschodniej

Obchody 9 maja – instrument budowania tożsamości na Ukrainie, Białorusi i w Mołdawii

Na całym obszarze byłego Związku Radzieckiego, nie tylko w Rosji, rocznica zakończenia II wojny światowej jest ważnym świętem. Obchody 9 maja wykorzystywane są jako instrument kształtowania tożsamości i pamięci narodowej, budowania mitów politycznych oraz istotny element polityki historycznej. Pogłębia się jednak rozdźwięk między narracją Rosji o Dniu...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 26
- Zespół Europy Wschodniej

Bułgaria i Rosja rozwijają współpracę w obszarze energetyki jądrowej

Podczas wizyty na XI Międzynarodowym Forum Atomexpo 2019 odbywającym się w Rosji w dniach 15-16 kwietnia 2019 r. minister energetyki Bułgarii Temenużka Petkowa ogłosiła, że Federacja Rosyjska jest kluczowym partnerem Bułgarii w energetyce jądrowej. Była to już kolejna wizyta przedstawiciela bułgarskiego rządu w Rosji poświęcona współpracy w dziedzinie energii...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 22
- Zespół Europy Wschodniej

Wizyta Aleksandra Łukaszenki w Turcji – implikacje dla polityki zagranicznej Białorusi

16 kwietnia 2019 r. prezydent Białorusi Aleksander Łukaszenka spotkał się w Ankarze z prezydentem Turcji Recepem Tayyipem Erdoğanem. Podczas spotkania doszło do podpisania dokumentów o rozszerzeniu współpracy między Białorusią a Turcją. W kontekście rosnących napięć w stosunkach Białorusi z Rosją przyjazd Łukaszenki do Ankary wskazuje na próby zmniejszenia...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 21
- Zespół Europy Wschodniej

Wybory prezydenckie na Ukrainie: przyczyny sukcesu Zełenskiego

21 kwietnia 2019 r. na Ukrainie odbyła się druga tura wyborów prezydenckich. Według oficjalnych wyników, ogłoszonych przez Centralną Komisję Wyborczą 30 kwietnia, wygrał Wołodymyr Zełenski. Tegoroczna wyborcza kampania prezydencka różniła się zasadniczo od wszystkich poprzednich. Duża liczba kandydatów (zarejestrowano 44), nieobecność oczywistych pretendentów...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 16
- Zespół Europy Wschodniej

Konfiguracja „Ze”. Ukraina po wyborach prezydenckich

Wynik wyborów prezydenckich na Ukrainie jest w stanie nie tylko zmienić sytuację wewnątrz kraju, ale także, w środowisku międzynarodowym, wpłynąć co najmniej na przestrzeń poradziecką, w której Ukraina pozostaje głównym konkurentem Rosji. Uświadomienie sobie tego faktu przez Kreml i dążenie do odwrócenia sytuacji na własną korzyść będzie determinować...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 6
- Zespół Europy Wschodniej

Tomos dla Ukrainy – konsolidacja czy podział społeczeństwa?

15 grudnia 2018 r. odbył się sobór zjednoczeniowy ukraińskich Kościołów prawosławnych. Do wydarzenia doszło w symbolicznym miejscu – Soborze Mądrości Bożej (Sofia Kijowska) w Kijowie. Na zjeździe powołano Kościół Prawosławny Ukrainy poprzez zjednoczenie Ukraińskiego Kościoła Prawosławnego Patriarchatu Kijowskiego, Ukraińskiego Autokefalicznego Kościoła...

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 5
- Zespół Europy Wschodniej

Chleba i igrzysk: wyniki pierwszej tury wyborów prezydenckich na Ukrainie

31 marca 2019 r. na Ukrainie odbyły się kolejne wybory prezydenckie. Wzięło w nich udział 39 kandydatów. 7 kwietnia Centralna Komisja Wyborcza ogłosiła oficjalne wyniki. Do drugiej tury, wyznaczonej na 21 kwietnia, weszli: Wołodymyr Zełenski (30,24% głosów) oraz urzędujący prezydent Petro Poroszenko (15,95%). Frekwencja wyniosła około 62,8%.

Więcej →

Zespół Europy Wschodniej

Komentarze IEŚ 4
- Zespół Europy Wschodniej

Paradoksy prezydenckiej kampanii wyborczej na Ukrainie

Wybory prezydenckie na Ukrainie odbędą się 31 marca 2019 r. Centralna Komisja Wyborcza (CKW) zarejestrowała 44 kandydatów. Ostatecznie na karcie wyborczej znalazło się 39 nazwisk. Rekordowa liczba kandydatów na prezydenta związana jest z tym, że wiele partii politycznych chce zaznaczyć swoją obecność i wysondować elektorat przed wyborami parlamentarnymi,...

Więcej →