Litwa | Instytut Europy Środkowej

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1668

22 lipca 2026

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Zielona tarcza – naturalna infrastruktura dla bezpieczeństwa. Część 2 – Polska i państwa bałtyckie

W ostatnich latach państwa wschodniej flanki NATO coraz częściej postrzegają środowisko naturalne nie tylko jako zasób ekologiczny, lecz także jako element infrastruktury bezpieczeństwa. Szczególnie istotną rolę w Polsce i państwach bałtyckich odgrywają torfowiska, mokradła i kompleksy leśne, które mogą wspierać zdolności obronne poprzez ograniczanie...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1600

24 kwietnia 2026

Aleksandra Kuczyńska-Zonik | Jędrzej Piekara - Zespół Bałtycki, Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Rosyjska dezinformacja w państwach bałtyckich nadal aktualna – casus republik separatystycznych

Historyczne doświadczenia państw bałtyckich związane z ruchami autonomicznymi mniejszości narodowych po rozpadzie ZSRR tworzą podatny grunt dla obecnych operacji informacyjnych. Współczesna propaganda rosyjska próbuje rekonstruować i aktualizować dawne napięcia, nadając im pozór ciągłości. W ten sposób odległe historycznie wydarzenia wykorzystywane są jako...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1597

22 kwietnia 2026

Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki

Dwie prędkości. Adopcja AI w transporcie Polski i Litwy na tle Europy Środkowej

Sektor transportu należy do tych, w których argumenty za wdrożeniem sztucznej inteligencji są wyjątkowo przekonujące: ogromne ilości danych operacyjnych, niskie marże i silna presja konkurencyjna sprawiają, że nawet niewielka poprawa efektywności przekłada się bezpośrednio na wyniki przedsiębiorstw. Tymczasem zdecydowana większość firm transportowych w Europie...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze Brief IEŚ 1570

25 marca 2026

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Trójkąt zależności: Litwa–Białoruś–USA

Decyzje prezydenta Alaksandra Łukaszenki dotyczące zgody na wyjazd litewskich ciężarówek zatrzymanych na Białorusi oraz zwolnienia więźniów politycznych były bezpośrednim efektem negocjacji amerykańsko-białoruskich, a nie działań rządu Litwy. Sytuacja ta ujawniła ograniczone możliwości Litwy w zarządzaniu kryzysami w relacjach z Mińskiem oraz rosnącą rolę...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze Brief IEŚ 1567

20 marca 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Wizyta Johna Coale’a w Mińsku. Główne wnioski

Tekst powstał we współpracy z iSANS 19 marca w Mińsku odbyły się rozmowy z amerykańską delegacją pod przewodnictwem specjalnego wysłannika USA Johna Coale’a. Wizyta trwała jeden dzień. Coale przybył do stolicy Białorusi bezpośrednio z Litwy. Najważniejszym rezultatem dla strony białoruskiej jest uzgodnienie zniesienia sankcji wobec sektora potasowego (tj....

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1540

1 marca 2026

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Dylematy polityki zagranicznej Litwy: stosunki z Chinami

Obecne dylematy polityki zagranicznej Litwy koncentrują się na pogodzeniu dotychczasowego podejścia opartego na wartościach z rosnącą potrzebą pragmatyzmu w relacjach nie tylko z Białorusią, ale również z Chińską Republiką Ludową. W odniesieniu do ChRL przedmiotem sporu pozostaje kwestia zmiany nazwy lub – w dłuższej perspektywie – formuły funkcjonowania...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1536

26 lutego 2026

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Dylematy polityki zagranicznej Litwy: stosunki z Białorusią

Zmieniające się uwarunkowania geopolityczne, polityka sankcyjna UE oraz rekalkulacja polityczna mają istotny wpływ na kształt przyszłych relacji Litwy z Białorusią. W obliczu przedłużającego się kryzysu na granicy litewsko-białoruskiej część socjaldemokratów proponuje podniesienie rangi rozmów z reżimem Alaksandra Łukaszenki, co może sygnalizować możliwą...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1522

10 lutego 2026

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

„Wojskowa strefa Schengen” na obszarze państw bałtyckich

30 stycznia 2026 r. ministrowie obrony Litwy, Łotwy i Estonii podpisali deklarację intencyjną o utworzeniu Bałtyckiego Obszaru Mobilności Wojskowej (BOMW), którego celem jest złagodzenie procedur i umożliwienie szybkiego przemieszczenia wojsk oraz sprzętu przez trzy państwa, zwłaszcza w sytuacjach kryzysowych. Inicjatywa ma zwiększyć interoperacyjność jednostek...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1516

30 stycznia 2026

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Gdzie znajduje się dziś centrum białoruskiej opozycji? Decyzja o relokacji biura Swiatłany Cichanouskiej

Białoruska liderka opozycji Swiatłana Cichanouska od wyborów prezydenckich w 2020 r. – ze względu na obawy przed represjami politycznymi w państwie – przebywała na Litwie. W połowie stycznia 2026 r. poinformowała, że wraz z biurem przenosi się do Warszawy. Głównym powodem tej decyzji było postanowienie władz litewskich o obniżeniu statusu ochronnego...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1509

26 stycznia 2026

Marlena Gołębiowska | Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Małe języki, wielkie modele. Strategie państw bałtyckich w walce o cyfrową suwerenność w erze AI

Rozwój generatywnej sztucznej inteligencji zależy od jakości i objętości korpusów, na których trenowane są modele. W przypadku państw z mniejszymi zasobami danych językowych w przestrzeni cyfrowej niska reprezentacja w globalnych zbiorach grozi technologiczną marginalizacją. Aby temu zapobiec, państwa bałtyckie wdrażają różnego rodzaju strategie w walce o...

Więcej →