Katastrofa w Czarnobylskiej Elektrowni Jądrowej zmieniła bieg historii, ale też na trwałe wpisała się w popkulturę. Funkcjonuje jako książka noblistki Swietłany Aleksijewicz, serial oglądany przez miliony, gry komputerowe i – do niedawna – jako turystyczna atrakcja. Co z tego wynika dla pamięci o tym, co naprawdę się wydarzyło? Dr Marlena Gołębiowska rozmawia...
Więcej →
Spotkanie poświęcone Janowi Józefowi Lipskiemu oraz jego głośnemu esejowi „Dwie ojczyzny, dwa patriotyzmy” odbyło się 24 marca o godz. 19.00 w Teatrze Polskim im. Arnolda Szyfmana w Warszawie. Punktem wyjścia do rozmowy było najnowsze wydanie eseju Lipskiego, które ukazało się nakładem Instytutu Europy Środkowej w serii Biblioteka IEŚ, z obszernym wstępem...
Więcej →
Czy Europa, w tym przede wszystkim Europa Środkowa, ma szansę w globalnym wyścigu o sztuczną inteligencję? Dr Marlena Gołębiowska analizuje, jak jedenaście państw regionu radzi sobie z transformacją AI – od społecznego zaufania, przez gotowość instytucji, po realną adopcję technologii w biznesie. Przed regionem różne scenariusze – ale każdy wymaga decyzji...
Więcej →
W czwartej części rozmowy dr Bartłomiej Krzysztan rozmawia z Ireną Lasotą o jednym z najważniejszych i najbardziej dramatycznych wątków współczesnej historii – Czeczenii i jej starciu z odradzającym się rosyjskim imperializmem. To nie tylko analiza polityczna, ale także osobista opowieść – Irena Lasota wraca do swoich doświadczeń w Czeczenii, ukazując kulisy...
Więcej →
Jak wyglądała droga Gruzji do niepodległości? Jaką rolę odegrali dysydenci i środowiska republikańskie? W trzeciej części rozmowy z cyklu „Korzenie intelektualne” Irena Lasota opowiada o swoich związkach z Gruzją – od współpracy z dysydentami związanymi z Republican Party of Georgia, przez wydarzenia prowadzące do Rewolucji Róż w 2003 roku, aż po...
Więcej →
W drugiej części z cyklu „Korzenie intelektualne” w rozmowie z dr. Bartłomiejem Krzysztanem Irena Lasota opowiada o swojej działalności w Azerbejdżanie. Dowiedz się, jak wyglądały ruchy dysydenckie, demokratyczny optymizm lat 90. XX w. i proces konsolidacji systemu zamkniętego. Historia Azerbejdżanu widziana oczami eksperta i działaczki demokratycznej –...
Więcej →
W ramach cyklu „Korzenie intelektualne” dr Bartłomiej Krzysztan rozmawia z Ireną Lasotą o źródłach intelektualnych i praktycznych formach sprzeciwu wobec imperium sowieckiego. To pogłębiona opowieść o tym, dlaczego i w jaki sposób wspierano ruchy dysydenckie oraz idee niepodległościowe narodów nierosyjskich w Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich....
Więcej →
Czy w 2026 roku Węgry zakończą 16-letnie rządy Viktora Orbána? Na trzy miesiące przed wyborami parlamentarnymi kampania wchodzi w najbardziej napiętą fazę od lat. W centrum debaty publicznej są m.in.: zarzuty o osłabianie kontroli parlamentarnej, kryzys finansów Budapesztu i groźba bankructwa stolicy, kontrowersje wokół ochrony dzieci i młodzieży, emocjonalna...
Więcej →
Po dziewięciu latach urzędowania prezydent Bułgarii Rumen Radew ogłasza rezygnację, mówiąc wprost o państwie, które „z zewnątrz wygląda jak demokracja, ale działa jak oligarchia”. Osiem wyborów parlamentarnych od 2021 roku, brak stabilnego rządu i narastająca frustracja społeczna rodzą pytania o przyszłość bułgarskiej polityki i kondycję demokracji w...
Więcej →
W kolejnej części rozmowy, dr Sławomir Łukasiewicz i prof. Daniel Beauvois porównują francuską i polską perspektywę historyczną, analizując m.in. podobieństwa między francuską nostalgią za Algierią (Nost-Algérie) a polską nostalgią za Kresami. Ponadto poruszają takie tematy jak kolonializm w Europie Środkowo-Wschodniej, koncepcja podwójnego poddaństwa...
Więcej →
Czarnogóra obchodzi 20 lat niepodległości. Jak zmienił się ten kraj od referendum w 2006 roku? Czy projekt niepodległego państwa spełnił oczekiwania obywateli, a Czarnogóra rzeczywiście zbliżyła się do Europy? W kolejnym odcinku cyklu „Eksperckim głosem. Rozmowy IEŚ” rozmawiamy z dr hab. Agatą Domachowską, analityczką Instytutu Europy Środkowej, o bilansie...
Więcej →
Czarnogóra miała zamknąć pięć rozdziałów negocjacyjnych z Unią Europejską, a skończyło się na trzech. Co stoi za tą decyzją UE i jakie są realne perspektywy akcesji Czarnogóry? W rozmowie z dr hab. Agatą Domachowską analizujemy kulisy decyzji, rolę państw członkowskich i możliwe konsekwencje dla całego procesu rozszerzenia UE.
Więcej →
Grenlandia znalazła się w centrum globalnej rywalizacji geopolitycznej. Prezydent USA Donald Trump coraz częściej i coraz ostrzej podnosi kwestię przejęcia kontroli nad tym autonomicznym terytorium Królestwa Danii, wskazując na jego kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa Stanów Zjednoczonych. W rozmowie z dr Moniką Pietraszkiewicz dr Damian Szacawa, kierownik Zespołu...
Więcej →
W Czechach powstaje nowy rząd, ale towarzyszą temu poważne kontrowersje. Spór o standardy, rola prezydenta i reakcje społeczne pokazują, że większość parlamentarna nie zamyka politycznych napięć. O sytuacji w Czechach dr Monika Pietraszkiewicz rozmawia ze Szczepanem Czarneckim, analitykiem Instytutu Europy Środkowej.
Więcej →
W kolejnym odcinku cyklu „Korzenie intelektualne” prof. Daniel Beauvois opowiada o intelektualnych inspiracjach swojej drogi badawczej – od studiów rusycystycznych, przez kontakty ze środowiskiem emigracyjnym i lekturę paryskiej Kultury, po badania nad historią Europy Wschodniej. W rozmowie przywołuje m.in. wpływ prof. Wacława Jana Godlewskiego, wizytę w Polsce w...
Więcej →
W kolejnej rozmowie z cyklu „Korzenie intelektualne” Jędrzej Jander – starszy analityk Zespołu Studiów Obywatelskich i rzecznik prasowy Instytutu Europy Środkowej – rozmawia z amerykańskim analitykiem Louisem Wierengą o strategicznych konsekwencjach rozszerzenia NATO w regionie Morza Bałtyckiego. Punktem wyjścia do dyskusji jest rozdział autorstwa Louisa Wierengi...
Więcej →
W ostatniej, trzeciej części rozmowy dr hab. Sławomir Łukasiewicz rozmawia z Basilem Kerskim – dyrektorem Europejskiego Centrum Solidarności, eseistą i redaktorem ,o kluczowych procesach, które ukształtowały współczesną Europę po upadku żelaznej kurtyny. To opowieść o zjednoczeniu Niemiec, pierwszych latach transformacji ustrojowej oraz dynamicznej...
Więcej →
W najnowszej rozmowie z cyklu „Eksperckim głosem. Rozmowy IEŚ” dr Piotr Oleksy, analityk IEŚ, podsumowuje rok polityczny w Mołdawii i Rumunii oraz analizuje aktualny stan polityki rozszerzenia Unii Europejskiej na wschód. Punktem wyjścia do rozmowy jest pozytywna ocena postępów Mołdawii przedstawiona w raporcie Komisji Europejskiej, która rekomenduje otwarcie...
Więcej →
Na kanale YouTube Instytutu Europy Środkowej ukazała się kolejna część rozmowy dr hab. Sławomira Łukasiewicza z Basilem Kerskim. Dyskusja poświęcona jest podziałowi świata i Europy w XX wieku, który ukształtowały totalitaryzmy – nazizm i komunizm – oraz utrwaliła zimna wojna. W rozmowie z dr. hab. Sławomirem Łukasiewiczem Basil Kerski – dyrektor...
Więcej →
Na Litwie i Łotwie obserwujemy bezprecedensową mobilizację społeczną, która przyciąga uwagę całej Europy. Punktem zapalnym stała się sytuacja wokół nominacji ministra kultury w Wilnie oraz miesięczne protesty środowisk twórczych pod hasłem „Jesteśmy kulturą”. Z kolei w Rydze dyskusję publiczną zdominował spór dotyczący Konwencji Stambulskiej. W obu...
Więcej →
W najnowszej rozmowie z cyklu Eksperckim Głosem: Rozmowy IEŚ dr Monika Pietraszkiewicz rozmawia z dr. Michałem Paszkowskim, analitykiem IEŚ, o znaczeniu i skuteczności sankcji nakładanych przez Stany Zjednoczone. Ekspert wyjaśnia, jak sankcje wpływają na gospodarkę i politykę międzynarodową, kogo dotykają najmocniej oraz jak wpisują się w szerszą strategię USA...
Więcej →
W najnowszej rozmowie Instytutu Europy Środkowej dr Spasimir Domaradzki analizuje sprawę mera Warny, Błagomira Kotsewa, którego wielomiesięczne aresztowanie bez wyroku wywołało masowe protesty w Bułgarii. Ekspert wyjaśnia tło zarzutów, polityczny kontekst sprawy oraz znaczenie rosnących napięć społecznych. Omawia także rolę oligarchy Delyana Peevskiego oraz...
Więcej →
W najnowszym odcinku cyklu „Eksperckim głosem. Rozmowy IEŚ” dr Monika Pietraszkiewicz rozmawia z dr Bartłomiejem Krzysztanem, kierownikiem Zespołu Wschodniego IEŚ, o dynamicznie zmieniającej się sytuacji na Kaukazie Południowym. Region ten, położony między Rosją, Turcją i Unią Europejską, ponownie znalazł się w centrum geopolitycznej rywalizacji. W rozmowie...
Więcej →
Jak historia, wojna i zagłada kształtują nasze myślenie o świecie i Europie? W pierwszym odcinku serii „Korzenie intelektualne” gościem jest Basil Kerski – dyrektor Europejskiego Centrum Solidarności, eseista i redaktor, który opowiada o wpływie historii, rodzinnych doświadczeń i pamięci pokoleń na współczesne rozumienie Europy, wolności i odpowiedzialności....
Więcej →
Uzbrojeni, nieoznakowani żołnierze pojawili się po rosyjskiej stronie granicy w tzw. „bucie Saatse”. Estonia zamknęła przejście graniczne i ostrzegła mieszkańców przed prowokacją. Co naprawdę wydarzyło się w tym newralgicznym miejscu? O sytuacji na granicy estońsko-rosyjskiej, napięciach we wschodniej flance NATO i strategii Rosji w regionie opowiada dr hab....
Więcej →
