Podcasty

Jednostronny przekaz medialny dotyczący sytuacji na granicy z Białorusią umacnia pozycję Alaksandra Łukaszenki. Do takich wniosków dochodzą eksperci analizujący ostatnie publikacje na temat kryzysu migracyjnego, ukazujące się na Zachodzie. Łukaszenka zgodził się, by po białoruskiej stronie granicy pracowali dziennikarze z wiodących koncernów medialnych. I to daje mu spore możliwości manipulacji – ocenia kierownik Zespołu Europy Wschodniej IEŚ dr Jakub Olchowski.

Siłowe próby przekroczenia przez migrantów granicy białorusko-polskiej grożą poważnymi konsekwencjami. W ostatnim czasie setki osób próbowały nielegalnie wkroczyć na terytorium Polski. Kryzys niestety się pogłębia i wszystko wskazuje na to, że ten stan szybko się nie zmieni. Alaksandr Łukaszenka wciąż sprowadza osoby z państw Bliskiego Wschodu i Afryki na terytorium Białorusi, aby destabilizować sytuację w regionie. Czego możemy się spodziewać w najbliższym czasie i jakie cele chce osiągnąć Łukaszenka – wyjaśnia dr Andrzej Szabaciuk z Zespołu Europy Wschodniej IEŚ.

Estonia będzie musiała zrezygnować z energii uzyskiwanej z łupków bitumicznych. To konsekwencja Europejskiego Zielonego Ładu, który ma przekształcić UE – do 2050 roku – w obszar neutralny klimatycznie. Problem polega na tym, że z łupków Estonia pokrywa 76 procent swojego zapotrzebowania na energię. W najbliższych latach państwo to będzie musiało zwiększyć import gazu oraz rozbudować odnawialne źródła energii. Niewątpliwie koszty rezygnacji z łupków i budowa nowych systemów energetycznych będą sporo kosztować – ocenia dr Michał Paszkowski z Zespołu Bałtyckiego IEŚ.

Ugrupowanie Chorwaccy Suwereniści sprzeciwia się pomysłom wprowadzenia euro w Chorwacji. Jego członkowie wystąpili z inicjatywą przeprowadzenia referendum, w którym to mieszkańcy państwa mieliby się wypowiedzieć, czy chcą europejskiej waluty, czy też są za zachowaniem waluty narodowej. Wprowadzenia euro chce rząd premiera Andreja Plenkovicia i prezes Chorwackiego Banku Narodowego Borys Vujčić. Jakie są szanse nowej inicjatywy, kto na niej może zyskać politycznie, a kto stracić i co na ten temat sądzą sami Chorwaci – wyjaśnia dr Jan Muś z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

W ciągu ostatnich 10 lat zauważalny jest dynamiczny rozwój polsko-estońskich stosunków gospodarczych. Obroty towarowe pomiędzy tymi państwami wynoszą 1,5 miliarda euro i w ciągu minionej dekady wzrosły dwukrotnie. Z ubiegłorocznych danych dotyczących importu wynika, że Polska była 5 partnerem Estonii, wyprzedzając m.in. Litwę, Łotwę i Szwecję. Dalszemu rozwojowi wspólnych działań ma służyć powołana niedawno Polsko-Estońska Izba Gospodarcza. O przyszłości i przeszłości wspólnych działań opowiada analityk Zespołu Bałtyckiego IEŚ – Marlena Gołębiowska.

Ugrupowania tworzące koalicję rządową w Czarnogórze nie mogą dojść do porozumienia. Kryzys trwa od wielu miesięcy, a wywołało go odwołanie ministra sprawiedliwości, wywodzącego się z koalicyjnego Frontu Demokratycznego. Ugrupowanie bojkotuje obrady parlamentu, co uniemożliwia efektywną działalność koalicji. Niewykluczone zatem, że w Czarnogórze dojdzie do przedterminowych wyborów, jednak nie musi to oznaczać radykalnych zmian poparcia dla koalicji rządzącej i opozycji – wyjaśnia dr hab. Agata Domachowska z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

Władze Ukrainy postanowiły ograniczyć wpływy oligarchów w państwie. Uchwalono odpowiednią ustawę, w ramach której m.in. powstanie rejestr oligarchów, natomiast funkcjonariusze publiczni będą musieli składać deklaracje dotyczące kontaktów z tymi osobami. Ma to przede wszystkim ograniczyć korupcję i wpływy wielkiego ukraińskiego biznesu na politykę państwa. Istnieje jednak zagrożenie, że nowa ustawa może stać się narzędziem walki politycznej – zauważa dr Hanna Bazhenova z Zespołu Europy Wschodniej IEŚ.

17 października w Kosowie odbyły się wybory samorządowe. Wyniki głosowania wskazują na spadek poparcia dla rządzącej partii Vetëvendosje. Przedwyborcze sondaże wskazywały, że ugrupowanie premiera Albina Kurtiego cieszy się 40-procentowym poparciem. Przypomnijmy, że we wcześniejszych wyborach parlamentarnych, w tym roku, na to ugrupowanie głosowało 50% wyborców. W północnym Kosowie tradycyjnie Serbowie głosowali na serbskie ugrupowanie. Przed samymi wyborami doszło natomiast do działań kosowskiej policji przeciwko przemytnikom. Skupiły się one w dużej mierze na terytorium zamieszkiwanym przez Serbów, co wywołało zamieszki. Obecną sytuację w Kosowie wyjaśnia kierownik Zespołu Bałkańskiego IEŚ dr hab. Konrad Pawłowski.

Podczas niedawnego szczytu UE–Ukraina nie doszło do przełomowych decyzji. Nie pojawiły się konkretne daty ewentualnego członkostwa Ukrainy we Wspólnocie, pozytywnie oceniono jednak podjęte w tym państwie reformy i działania antykorupcyjne. Podpisano też umowę o wspólnej przestrzeni powietrznej, a także porozumienia o finansowaniu badań, kultury i innowacji. O efektach szczytu informuje dr Marta Drabczuk z Zespołu Europy Wschodniej IEŚ.

Kłopoty z dostawami gazu i wzrost cen tego surowca wpływają na preferencje wyborcze na Słowacji. Ceny gazu są tam już tak wysokie, że duże firmy ograniczają produkcję, a gospodarstwa domowe i małe firmy muszą się przygotować na przyszłoroczne podwyżki. Szacuje się, że Słowacy za gaz ziemny i energię elektryczną zapłacą o 10 procent więcej niż w bieżącym roku. Tematyka rosnących cen jest intensywnie wykorzystywana w debacie politycznej – wyjaśniają analitycy IEŚ: dr Łukasz Lewkowicz i dr Michał Paszkowski.