Współczesny rosyjski imperializm opiera się nie tylko na instrumentach militarnych i ekonomicznych, lecz w dużej mierze także na uwarunkowaniach kulturowych, które sytuują go w opozycji wobec progresywizmu i liberalnej nowoczesności. Jego fundamentem jest konserwatywna kontrrewolucja oraz antymodernizm, które przyczyniają się do destabilizacji ładu liberalno-demokratycznego i stanowią jeden z czynników wyjaśniających niepowodzenia Zachodu w Europie Środkowo-Wschodniej i na Bałkanach — m.in. w Białorusi, Gruzji, Serbii czy na Węgrzech.
Pauperyzacja, rosnące nierówności społeczne, podziały klasowe oraz trwałe wykluczenie tworzą podatny grunt dla narracji prorosyjskich, wzmacnianych przez antyelitaryzm, regres demokracji oraz postępującą autokratyzację życia politycznego. Istotną rolę odgrywa również komponent religijny, silnie powiązany z ideą „cywilizacyjnego” i duchowego przywództwa Moskwy.
Skuteczność tych oddziaływań zależy zarówno od stopnia ich zakorzenienia społecznego w poszczególnych krajach regionu, jak i od zdolności Rosji do wykorzystywania miękkiej siły jako narzędzia długofalowej ingerencji politycznej i symbolicznej.
Panel „Geopolityczne porażki Europy”