Wydawca: Instytut Europy Środkowej
ISSN: 2657-6996
  • Grzegorz Gil
  • Anton Saifullayeu
  • Agnieszka Zajdel
  • Spasimir Domaradzki
  • Aleksandra Kuczyńska-Zonik
  • Damian Szacawa
  • Agata Tatarenko

Komentarze IEŚ

Komentarze IEŚ 1710
1 października 2026

Państwa Europy Południowo-Wschodniej na debacie generalnej 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ

Debata generalna 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ stała się dla państw Europy Południowo-Wschodniej przestrzenią do zasygnalizowania najważniejszych wyzwań i problemów we współczesnych stosunkach międzynarodowych. Szeroki wachlarz kwestii podnoszonych przez przywódców państw pokazuje, jak odmiennie postrzegają one dynamikę międzynarodową. Jednocześnie...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1707
29 września 2026

Republika Czeska wobec transformacji porządku międzynarodowego. Stanowisko prezydenta Petra Pavla na 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ

Występując 23 września 2026 r. podczas sesji Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych, prezydent Petr Pavel odniósł się do przemian zachodzących we współczesnym porządku międzynarodowym. Prezydent Republiki Czeskiej podkreślił, że zmiany w globalnym układzie sił są nieuniknione, przy czym powinny one przebiegać w ramach zasad prawa...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1702
17 września 2026

Zwiększenie obecności gospodarczej Republiki Czeskiej w Ukrainie

Minister przemysłu i handlu Republiki Czeskiej Karel Havlíček (ANO) zapowiedział organizację dużej misji gospodarczej na Ukrainę. Inicjatywa ta jest odpowiedzią na rosnące zainteresowanie czeskich przedsiębiorstw ukraińskim rynkiem oraz postulaty środowisk gospodarczych dotyczące większego wsparcia państwa dla czesko-ukraińskiej współpracy gospodarczej....

Więcej →
Komentarze IEŚ 1700
15 września 2026

Polityczne echa pogrzebu Ratka Mladicia

27 sierpnia 2026 r. w Hadze zmarł Ratko Mladić, dowódca Armii Republiki Serbskiej, skazany na karę dożywocia za ludobójstwo przez Międzynarodowy Trybunał Karny dla byłej Jugosławii. Jego ciało sprowadzono do Serbii, a w pogrzebie wzięły udział tysiące zwolenników, dla których Mladić nie jest zbrodniarzem wojennym, lecz bohaterem. Pogrzeb Mladicia, w którym...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1694
4 września 2026

Wprowadzenie euro i inflacja w Bułgarii

Po dziewięciu miesiącach od wprowadzenia waluty euro w Bułgarii utrzymuje się trend wzrostowy inflacji. Zaproponowane przez rząd rozwiązania prawne i instytucjonalne jak dotąd nie przynoszą rezultatów. Źródeł wzrostu cen należy szukać zarówno w niestabilnej sytuacji na arenie międzynarodowej, jak i w nieskutecznych działaniach bułgarskich instytucji podczas...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1692
2 września 2026

25 lat od porozumienia z Ochrydy: konflikt między Macedończykami a Albańczykami zakończony, podziały nie

25 lat temu podpisano Porozumienie Ramowe z Ochrydy, kończące konflikt zbrojny między Albańczykami a Macedończykami w Macedonii. Dokument, wypracowany przy wsparciu partnerów zagranicznych, stworzył podstawy funkcjonowania państwa wieloetnicznego. Jego dziedzictwo jest dziś jednak odmiennie interpretowane przez macedońskie i albańskie partie polityczne. Okrągły...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1687
27 sierpnia 2026

Zmiana paradygmatu w węgierskiej polityce

Zwrot w polityce zagranicznej, nowelizacje Ustawy zasadniczej, reformy instytucjonalne oraz wzrost znaczenia partycypacji społecznej to najistotniejsze elementy zmiany paradygmatu węgierskiej polityki. Efekty stu dni funkcjonowania rządu większości parlamentarnej partii Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság, TISZA) wskazują na trwałość kierunku realizowanych...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1682
14 sierpnia 2026

András Baka nowym prezydentem Węgier

11 sierpnia 2026 r. Zgromadzenie Narodowe Węgier wybrało ósmego prezydenta od 1990 r. András Baka obejmie urząd osiem dni po ogłoszeniu wyników wyborów – 19 sierpnia, w przeddzień Święta Narodowego Węgier – Dnia św. Stefana (Szent István napja). Kadencja nowo wybranego prezydenta, zgodnie z postanowieniami 17. nowelizacji Ustawy Zasadniczej Węgier...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1681
13 sierpnia 2026

Serbia–Stany Zjednoczone: zacieśnianie dwustronnych relacji

Inauguracja Dialogu Strategicznego USA–Serbia w lipcu 2026 r. stanowi ważny krok w rozwoju relacji dwustronnych od czasu objęcia władzy przez Aleksandara Vučicia. Powołanie stałego mechanizmu konsultacji wskazuje na gotowość obu stron do wzmacniania współpracy w obszarach energetyki, bezpieczeństwa, nowych technologii oraz nauki. Jednocześnie charakter podpisanych...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1680
12 sierpnia 2026

Pierwsza oficjalna wizyta prezydenta Ukrainy w Serbii: sygnał zbliżenia bez przełomowych decyzji

Wizyta Wołodymyra Zełenskiego w Belgradzie nie oznacza zmiany strategii polityki zagranicznej Serbii, lecz pokazuje ewolucję polityki balansowania Aleksandra Vučicia w zmieniających się warunkach geopolitycznych. Serbia rozwija współpracę z Ukrainą i wysyła tym samym sygnał Brukseli i Waszyngtonowi, jednocześnie nie przekraczając zasadniczych czerwonych linii wobec...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1676
5 sierpnia 2026

Czechy wzmacniają obecność gospodarczą w Serbii

Pod koniec lipca 2026 r. oficjalną wizytę w Serbii złożyła delegacja złożona z przedstawicieli czeskich władz i biznesu, której przewodniczył premier Republiki Czeskiej Andrej Babiš. W podróży do Belgradu premierowi Czech towarzyszyli m.in. wicepremier i minister przemysłu i handlu Karel Havlíček oraz przedstawiciele czeskich przedsiębiorstw. Babiš spotkał się...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1675
4 sierpnia 2026

Bułgaria: nowelizacja Kodeksu wyborczego

Wybory pozostają piętą achillesową bułgarskiej demokracji, a Kodeks wyborczy należy do najczęściej nowelizowanych aktów prawnych.  Uchwalone obecnie zmiany, obejmujące m.in. przywrócenie głosowania z wykorzystaniem urządzeń elektronicznych, ograniczenie liczby głosów oddawanych do mobilnej urny wyborczej oraz zniesienie ograniczeń dotyczących tworzenia...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1671
27 lipca 2026

Koniec stagnacji węgierskiej gospodarki?

Wzrost PKB w pierwszym kwartale 2026 r. (do 1,7%), niska inflacja oraz napływ 10 mld EUR z funduszy UE pozwalają szacować tegoroczny wzrost gospodarczy na Węgrzech na 1,3-2,0%. Oznacza to, że po trzech latach gospodarka może wyjść ze stagnacji, przede wszystkim dzięki wyższej konsumpcji wewnętrznej oraz ożywieniu w przemyśle. Zagrożenie stanowią jednak rosnące ceny...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1663
15 lipca 2026

Rekonstrukcja rządu w Macedonii Północnej

13 lipca parlament Macedonii Północnej zatwierdził rekonstrukcję rządu premiera Hristijana Mickoskiego, powołując ośmiu nowych ministrów. Zmiany objęły kluczowe resorty, m.in. sprawiedliwości, zdrowia i stosunków między wspólnotami. Rekonstrukcja ma przede wszystkim wzmocnić pozycję premiera, poprawić wizerunek rządu oraz przygotować gabinet do realizacji...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1661
14 lipca 2026

Razem, ale osobno. Szczyt NATO w Ankarze a wyzwania w polityce bezpieczeństwa Republiki Czeskiej

Szczyt NATO w Ankarze, który odbył się w dniach 7-8 lipca br. i był poświęcony wzmacnianiu zdolności obronnych państw Sojuszu, stanowił dla Czech przede wszystkim test gotowości do realizacji zobowiązań sojuszniczych oraz określenia dalszego wsparcia dla Ukrainy. Debatę nad tymi wyzwaniami zdominował jednak konflikt między prezydentem Petrem Pavlem a koalicyjnym...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1658
9 lipca 2026

Czarnogóra: postępy i wyzwania na drodze do członkostwa w Unii Europejskiej

Organizacja szczytu Unia Europejska – Bałkany Zachodnie w czarnogórskim Tivacie i zamknięcie kolejnych rozdziałów negocjacyjnych, a także propozycja specjalnego pakietu finansowego potwierdzają, że Czarnogóra pozostaje liderem procesu akcesyjnego do UE. Choć perspektywa zakończenia negocjacji akcesyjnych jest dziś bardziej realna niż kiedykolwiek wcześniej, droga...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1654
6 lipca 2026

Węgry: kontrowersje wokół politycznego planu przebudowy państwa

Radykalna ofensywa polityczna węgierskiego premiera, która przewiduje instytucjonalną i strukturalną reformę państwa, obejmująca przede wszystkim wymianę elit, kampanię antykorupcyjną, lustrację oraz zmiany w systemie wyborczym i mediach publicznych, a w perspektywie także nową Ustawę zasadniczą, krytykowana jest jako działanie podyktowane doraźnym interesem...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1653
3 lipca 2026

Udział prezydenta Czech w szczycie NATO. Odmowa rządu i zgoda Sądu Konstytucyjnego

Koalicyjny rząd Andreja Babiša ostatecznie zdecydował, że prezydent Petr Pavel nie weźmie udziału w lipcowym szczycie NATO w Ankarze, zrywając z dotychczasową praktyką reprezentowania Czech przez głowę państwa podczas szczytów Sojuszu. Decyzja gabinetu Andreja Babiša doprowadziła do eskalacji sporu z prezydentem. Pavel skierował do Sądu Konstytucyjnego skargę...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1649
25 czerwca 2026

Rumunia: kryzys polityczny wzmacnia prawicę

Parlament Rumunii nie zaakceptował prezydenckiego kandydata na premiera. Kryzys rządowy, który trwa od początku maja, zaowocował pogłębieniem się podziałów między niedawnymi partnerami politycznymi. Wzmacnia to pozycję prawicowego Związku Jedności Rumunów. W głosowaniu, które odbyło się 22 czerwca 2026 r., parlament Rumunii nie udzielił wotum zaufania dla rady...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1648
24 czerwca 2026

Planowane zmiany w finansowaniu mediów publicznych w Republice Czeskiej

Koalicyjny rząd Andreja Babiša podczas posiedzenia 15 czerwca 2026 r. przyjął projekt ustawy zmieniającej model finansowania mediów publicznych w Republice Czeskiej. Zgodnie z założeniami rządu, głównym źródłem finansowania Czeskiej Telewizji i Czeskiego Radia od 2027 r. miałyby stać się środki z budżetu państwa, które zastąpiłby dotychczasowy system...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1644
19 czerwca 2026

Od lokalnych protestów do „rewolucji flamingów”: antyrządowe manifestacje w Albanii (cz. 2)

W Albanii trwają największe manifestacje społeczne od upadku komunizmu. Zaczęło się od lokalnych protestów proekologicznych, które w szybkim tempie przekształciły się w masowe wystąpienia antyrządowe. Są one wyrazem narastającego społecznego niezadowolenia, potęgowanego przez systemową korupcję, spory o własność gruntów, słabość instytucji państwowych,...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1643
18 czerwca 2026

Powyborcze przetasowania na węgierskiej scenie politycznej

Bezprecedensowe zwycięstwo partii Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság, TISZA) w wyborach parlamentarnych 12 kwietnia 2026 r. zapewniło jej dominującą pozycję w węgierskiej polityce. Reakcją na powyborczą sytuację polityczną jest reorganizacja struktur i wymiana kierownictwa w ugrupowaniach zarówno parlamentarnych, jak i pozaparlamentarnych....

Więcej →
Komentarze IEŚ 1642
18 czerwca 2026

Od lokalnych protestów do „rewolucji flamingów”: antyrządowe manifestacje w Albanii (cz. 1)

W Albanii trwa trzeci tydzień masowych protestów społecznych – największych od upadku komunizmu. Zapoczątkowały je proekologiczne demonstracje przeciwko planom budowy luksusowych kurortów na wyspie Sazan oraz w rejonie wsi Zvërnec. Wykonawcą projektu ma być m.in. przedsiębiorstwo należące do Jareda Kushnera, zięcia prezydenta Stanów Zjednoczonych. Inwestycja...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1638
10 czerwca 2026

Republika Czeska: szczyt NATO w Ankarze w cieniu konfliktu rządu z prezydentem

Spór między prezydentem Petrem Pavlem a rządem premiera Andreja Babiša o udział głowy państwa w szczycie NATO zaplanowanym na 7-8 lipca w Ankarze jest kolejnym przejawem pogłębiającego się konfliktu na szczycie władzy w Republice Czeskiej. Choć formalnie punktem spornym jest skład czeskiej delegacji, w rzeczywistości odzwierciedla on szerszy konflikt, dotyczący...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1635
5 czerwca 2026

Odbudowa debaty publicznej na Węgrzech

Przywrócenie standardów deliberatywnej demokracji to jedna z linii narracyjnych kampanii wyborczej partii Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság, TISZA), która w wyborach parlamentarnych 12 kwietnia 2026 r. uzyskała większość konstytucyjną umożliwiającą sanację systemu politycznego na Węgrzech. Instytucjonalną emanacją tego postulatu jest powołanie...

Więcej →
Informacje z kraju i świata