Instytut Europy Środkowej/Artykuły według: Piotr Oleksy

Autor: Piotr Oleksy

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

IEŚ Brief 5
8 maja 2026
Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Rumunia: polityczny klincz po wotum nieufności

5 maja 2026 r. parlament Rumunii poparł wniosek o wotum nieufności wobec rządu kierowanego przez Ilie Bolojana z Partii Narodowo-Liberalnej (Partidul Național Liberal, PNL). Wniosek został przygotowany wspólnie przez Partię Socjaldemokratyczną (PSD), która wyszła z koalicji rządzącej, oraz Związek Jedności Rumunów (Alianța pentru Unirea Românilor, AUR) („IEŚ...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

IEŚ Brief 2
28 kwietnia 2026
Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Rumunia: rozpad koalicji rządzącej

Partia Socjaldemokratyczna (Partidul Social Democrat, PSD) opuściła koalicję rządzącą i zapowiedziała złożenie wniosku o wotum nieufności wobec rządu. Zostanie on przygotowany we współpracy z opozycyjnym Związkiem Jedności Rumunów (Alianța pentru Unirea Românilor, AUR). Głosowanie nad wotum nieufności odbędzie się 5 maja 2026 r. 20 kwietnia 2026 r. PSD...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1595
21 kwietnia 2026
Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Reżim hybrydowy? Mołdawia obniża pozycję w rankingu demokracji

Democracy Index zmienił klasyfikację Mołdawii – państwo, uznawane w ostatnich latach za „wadliwą demokrację”, zostało zaliczone do grupy „reżimów hybrydowych”. Jest to pokłosie działań będących odpowiedzią na rosyjską ingerencję w proces wyborczy w 2025 r. Zmiana ta nie wpłynie istotnie na relacje z zachodnimi partnerami. Władze Mołdawii muszą jednak...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze Brief IEŚ 1562
18 marca 2026
Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Odwrócone czy stopniowe? Kolejna odsłona debaty o rozszerzeniu Unii Europejskiej

Państwa członkowskie odrzuciły pomysł alternatywnego modelu rozszerzenia UE. Perspektywa przyjęcia nowych członków przed 2030 r. stała się mało realna. Ambasadorowie państw członkowskich UE w trakcie spotkania z przewodniczącą KE Ursulą von der Leyen, które odbyło się 4 marca 2026 r., odrzucili pomysł tzw. odwróconego rozszerzenia Unii. Idea ta zakładała...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze Brief IEŚ 1559
13 marca 2026
Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

USA wykorzystają bazę wojskową w Rumunii do działań na Bliskim Wschodzie

Rumunia zgodziła się na tymczasowe rozmieszczenie na swoim terytorium dodatkowych sił zbrojnych USA, które zostaną wykorzystane w celu wsparcia ataku na Iran. Podjęciu decyzji towarzyszyła burzliwa dyskusja w parlamencie. Stan Zjednoczone zwróciły się do Rumunii z prośbą o przyjęcie dodatkowych żołnierzy i sprzętu wojskowego w bazie lotnictwa wojskowego „Mihail...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze IEŚ 1534
25 lutego 2026
Spasimir Domaradzki | Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Odwrócone rozszerzenie – plany fundamentalnych zmian w UE

W Unii Europejskiej trwają prace nad planem reformy reguł przyjmowania nowych członków. Jego celem jest umożliwienie akcesji Albanii, Czarnogóry, Mołdawii i Ukrainy już w 2027 r. Rozgrywka polityczna koncentruje się przede wszystkim na przyspieszonej ścieżce członkostwa dla Ukrainy. Rewolucja w procesie rozszerzenia mogłaby jednak zmienić całą strukturę Unii. Stan...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze Brief IEŚ 1520
6 lutego 2026
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Rumunia i Niemcy zacieśniają współpracę obronną

Premier Rumunii Ilie Bolojan oraz minister obrony narodowej Radu Miruță odbyli w dniach 28-29 stycznia 2026 roku dwudniową, oficjalną wizytę w Republice Federalnej Niemiec. Jej rezultatem jest memorandum o współpracy w zakresie rozwoju zdolności obronnych. Premier Bolojan oraz kanclerz RFN Friedrich Merz podkreślali zbieżność stanowisk w kwestii wojny w Ukrainie,...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze IEŚ 1501
15 stycznia 2026
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Umowa UE – Mercosur: porozumienie handlowe w cieniu emocji politycznych

Rada Europejska zdecydowała o podpisaniu umowy handlowej z Mercosurem, mimo sprzeciwu pięciu państw, w tym Polski i Francji. Przyszłość tego porozumienia nie jest jednak przesądzona – jego wdrożenie zależy od decyzji Parlamentu Europejskiego i Trybunału Sprawiedliwości UE. Ten spór może mieć ogromne znaczenie dla relacji wewnątrz UE, sytuacji na scenie politycznej...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze Brief IEŚ 1441
29 września 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Mołdawia stawia na Europę

Wybory do parlamentu Republiki Mołdawii, które odbyły się 28 września 2025 r., wygrała proeuropejska Partia Działania i Solidarności (PAS), która rządzi tym państwem od 2021 r. Swój głos oddało na nią 50,16% wyborców, co daje jej samodzielną większość w 101-osobowym parlamencie. Drugie miejsce zajął prorosyjski Blok Patriotyczny, który poparło 24,19%...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze IEŚ 1437
22 września 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Wielka niepewność. Mołdawia przed wyborami parlamentarnymi

28 września 2025 r. w Mołdawii odbędą się wybory parlamentarne. Mają one ogromne znaczenie dla tego państwa oraz całego regionu. Ponowne uzyskanie samodzielnej większości przez proeuropejską Partię Działania i Solidarności wydaje się mało prawdopodobne. Jednocześnie sondaże wskazują, że duża grupa wyborców nadal nie jest zdecydowana, na kogo odda głos....

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze Brief IEŚ 1413
18 sierpnia 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Rumunia: Iliescu zza grobu – pierwszy kryzys w koalicji

Sorin Grindeanu – pełniący obowiązki przewodniczącego Partii Socjaldemokratycznej (PSD) – zwołał posiedzenie Narodowego Biura Wykonawczego partii, by „przeanalizować sytuację w koalicji rządzącej”. Decyzja ta jest reakcją na stanowisko Związku Zbawienia Rumunii (USR), który wyraził sprzeciw wobec idei ogłoszenia żałoby narodowej po śmierci byłego...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze Brief IEŚ 1400
14 lipca 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Mołdawia: burmistrz Kiszyniowa z zakazem wjazdu do Rumunii

9 lipca 2025 r. mołdawskie media poinformowały, że burmistrz Kiszyniowa, Ion Ceban, otrzymał zakaz wjazdu na terytorium Rumunii. Następnie Ministerstwo Spraw Zagranicznych tego państwa potwierdziło tę informację, dodając, że decyzja została podjęta ze względów bezpieczeństwa narodowego. Nie podano jednak więcej szczegółów. Ten sam zakaz ma dotyczyć jeszcze...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze Brief IEŚ 1399
9 lipca 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Szczyt pocieszenia. Unia Europejska i Mołdawia celebrują bliskie relacje

4 lipca 2025 r. w Kiszyniowie odbył się pierwszy szczyt Unia Europejska – Mołdawia. Na spotkaniu UE reprezentowali przewodniczący Rady Europejskiej António Costa i przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen, natomiast Mołdawię prezydentka Maia Sandu, przewodniczący parlamentu Igor Grosu oraz premier Dorin Recean. Rozmowy trwały około godziny....

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze IEŚ 1391
30 czerwca 2025
Piotr Oleksy | Spasimir Domaradzki - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Unijna strategia dla Morza Czarnego

Unii Europejska opracowuje nową strategię wobec regionu Morza Czarnego. Inwestycje w sferze militarnej, transportowej i społeczno-środowiskowej mają zwiększyć siłę jej oddziaływania na region. Koncepcja nowej strategii jest reakcją na geopolityczne przemiany we wschodniej części kontynentu i prowadzi do zdefiniowania nowych priorytetów, szans i zagrożeń. Filary...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze Brief IEŚ 1380
18 czerwca 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Szczyt G7 w Kanadzie – wnioski dla Ukrainy i Europy Środkowo-Wschodniej

Szczyt grupy G7, który odbywał się w dniach 15-17 czerwca 2025 r. w Kanadzie (Kananaskis w prowincji Alberta), nie przyniósł wspólnej deklaracji końcowej uczestników. Spotkanie przedwcześnie opuścił prezydent USA Donald Trump. Jego powrót do Waszyngtonu był związany z eskalacją konfliktu zbrojnego między Izraelem a Iranem. Rozmowy w trakcie szczytu skupiały się...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze IEŚ 1366
28 maja 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Nowy prezydent Rumunii – cele, oczekiwania i możliwości

Nicușor Dan zapowiada, że jako nowy prezydent Rumunii będzie kontynuował politykę wzmacniania europejskiej jedności oraz wspierania Ukrainy. Jego zwycięstwo w wyborach jest też dobrą informacją dla obozu rządzącego w Republice Mołdawii. Znacznie większe wyzwania czekają prezydenta w polityce wewnętrznej. Głowa państwa ma w tej sferze ograniczone prerogatywy, a...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze IEŚ 1355
16 maja 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Walcząc o godność. Wybory prezydenckie w Rumunii w perspektywie aksjologicznej

W drugiej turze wyborów prezydenckich w Rumunii, która odbędzie się 18 maja 2025 r., zmierzy się dwóch kandydatów reprezentujących siły opozycyjne wobec partii głównego nurtu. Zarówno Nicușor Dan, jak i George Simion podkreślają, że dążą do głębokich reform i odnowienia elit politycznych. Obaj politycy odwołują się przy tym do odmiennego zestawu wartości....

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze Brief IEŚ 1347
5 maja 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Rumunia: lider skrajnej prawicy wygrywa pierwszą turę

4 maja 2025 r. odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich w Rumunii. Jej zwycięzcą został lider prawicowego Związku Jedności Rumunów (Alianța pentru Unirea Românilor, AUR) – George Simion, którego poparło 41% wyborców. W drugiej turze, która odbędzie się 18 maja 2025 r., zwycięzca zmierzy się z Nicușorem Danem, bezpartyjnym burmistrzem Bukaresztu, który...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze IEŚ 1334
15 kwietnia 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Rumunia przed wyborami: dynamika na prawicy i konflikty liberałów

4 kwietnia 2025 r. oficjalnie rozpoczęła się kampania przed wyborami prezydenckimi w Rumunii. Pierwsza tura została zaplanowana na 4 maja 2025 r. Centralna Komisja Wyborcza oraz Sąd Konstytucyjny uniemożliwiły start w wyborach Călinowi Georgescu, który wygrał pierwszą turę anulowanych wyborów prezydenckich w listopadzie 2024 r. oraz był liderem sondaży. Eliminacja...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze IEŚ 1319
24 marca 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Mołdawia: próżnia w centrum, niepewna przyszłość

Na mołdawskiej scenie politycznej pojawiło się nowe ugrupowanie opozycyjne – Alternatywa. Formacja ta, będąca blokiem łączącym cztery środowiska, została stworzona przez polityków postrzeganych jako zwolennicy bliskich relacji z Rosją. Do wyraziście prorosyjskiej retoryki powróciła również Partia Socjalistów. Siły opozycyjne będą starały się wykorzystać...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze IEŚ 1300
26 lutego 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Georgescu – zatrzymany faworyt wyborów prezydenckich w Rumunii

26 lutego w Bukareszcie zatrzymano Călina Georgescu, który jest faworytem nadchodzących wyborów prezydenckich w Rumunii. Zarzuty dotyczą nietransparentnego finansowania poprzedniej kampanii wyborczej. Georgescu promuje nacjonalistyczną i skrajnie prawicową narrację i jest przy tym krytyczny wobec NATO, UE i Ukrainy. Zatrzymanie kandydata może wzburzyć jego zwolenników...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze Brief IEŚ 1280
31 stycznia 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Naddniestrze na unijnym gazie

Unia Europejska opłaci dostawy gazu do Naddniestrza realizowane od 1 do 10 lutego 2025 r. W ten sposób chce pomóc nieuznanej i separatystycznej republice wyjść z kryzysu energetycznego, który trwa od 1 stycznia („Komentarze IEŚ”, nr 1268). Przełomowa decyzja stwarza szanse na rozluźnienie relacji Naddniestrza z Rosją i jest znaczącym krokiem w stronę reintegracji...

Więcej →

Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Komentarze Brief IEŚ 1268
21 stycznia 2025
Piotr Oleksy - Zespół Integracji i Konfliktów w Europie

Kryzys energetyczny w Naddniestrzu i rosyjska „pomoc humanitarna”

Vadim Krasnosielski, tzw. prezydent nieuznawanego Naddniestrza, ogłosił, że Rosja będzie dostarczać gaz do separatystycznej republiki w trybie pomocy humanitarnej. Decyzja, ogłoszona po wizycie w Moskwie, ma zakończyć kryzys energetyczny, w którym znalazło się Naddniestrze. Od 1 stycznia 2025 r. nieuznawana republika, de iure będąca częścią Republiki Mołdawii,...

Więcej →
Informacje z kraju i świata