Mechanizmy zarządzania kryzysem humanitarnym na poziomie regionalnym po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę: przypadek Lubelszczyzny

Mechanisms of humanitarian crisis management at the regional level after Russia’s full-scale invasion of Ukraine: the case of the Lublin region

Abstrakt: Po rozpoczęciu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. na terenie województwa lubelskiego zorganizowano pomoc dla tysięcy osób uciekających z Ukrainy, oferując wsparcie zarówno recepcyjne, jak też adaptacyjne i integracyjne. W działania pomocowe zaangażowane były pomioty różnego szczebla i o różnym charakterze. Celem niniejszego artykułu, osadzonego w koncepcji wielopoziomowego zarządzania migracjami (MLG), jest analiza mechanizmów zarządzania kryzysem humanitarnym (migracyjnym) po 24 lutego 2022 r. na terenie Lubelszczyzny, z uwzględnieniem różnorodności podmiotów, zmieniających się potrzeb oraz sposobów reagowania. Postawiono pytanie, czy zidentyfikowane mechanizmy zarządzania kryzysowego faktycznie noszą znamiona MLG. W artykule scharakteryzowano typy działań pomocowych podejmowanych w regionie, jak również poszczególne fazy odpowiadające zmieniającym się potrzebom. Przeanalizowano także tryby zarządzania powiązane z typami zaangażowanych podmiotów (funkcjonujących w zróżnicowanych skalach formalizacji, centralizacji oraz hierarchizacji). Zidentyfikowano też różne dynamiki działań: tzw. bezwład instytucjonalny obnażający luki systemowe, działania ad hoc podejmowane w sposób „pozasystemowy” oraz wyłaniające się z ich innowacyjne rozwiązania budujące zarządzanie strategiczne. Analiza prowadzi do konkluzji, że w przypadku Lubelszczyzny wystąpiły napięcia między podejściem centralistycznym a lokalnymi inicjatywami, a także w ramach ich samych. Skala kryzysu wymusiła jednak współpracę i elastyczność, uniemożliwiając rozłączne działanie, co doprowadziło do znaczących zmian w regionalnym ekosystemie zarządzania migracjami. W artykule wykorzystano dane empiryczne (jakościowe) z 68 wywiadów indywidualnych (IDI) i 2 wywiadów grupowych z przedstawicielami administracji, organizacji społecznych, biznesu, wspólnot religijnych i inicjatyw nieformalnych, przeprowadzonych w latach 2022–2023 w ramach międzynarodowego projektu badawczego finansowanego z programu Granty Interwencyjne NAWA. Uzupełniono je o dane zastane, w tym statystyki i dostępne analizy.

PDF: Pobierz