Instytut Europy Środkowej/Artykuły według: Agata Tatarenko

Autor: Agata Tatarenko

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1639
12 czerwca 2026
Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Trianon po zmianie władzy: obchody Dnia Jedności Narodowej na Węgrzech w 2026 r.

Pierwsze obchody Dnia Jedności Narodowej po zmianie władzy na Węgrzech pokazały, że Trianon pozostaje ponadpartyjnym fundamentem węgierskiej tożsamości politycznej. Wystąpienie premiera Pétera Magyara potwierdziło ciągłość podstawowych elementów tej narracji, jednocześnie wskazując na próbę zmiany sposobu jej wykorzystania. Pamięć o Trianon ma dziś służyć...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1626
27 maja 2026
Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Grupa Wyszehradzka: od współpracy politycznej do współpracy sektorowej

Pełnoskalowa agresja Rosji na Ukrainę ujawniła strategiczne różnice pomiędzy państwami V4, wpływając na ograniczenie wspólnej agendy politycznej oraz zmianę charakteru regionalnej współpracy. Jednocześnie kolejne prezydencje państw członkowskich pokazały, że mimo utrzymujących się podziałów, format wyszehradzki nadal pozostaje instrumentem współpracy...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1622
21 maja 2026
Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Między resetem a redefinicją? Grupa Wyszehradzka po zmianie władzy na Węgrzech

Wizyta premiera Węgier Pétera Magyara w Polsce stała się symbolem politycznego resetu w Europie Środkowej po okresie kryzysu wywołanego prorosyjską polityką Viktora Orbána. Nowy rząd Węgier deklaruje wolę odbudowy relacji z Polską i rewitalizacji współpracy wyszehradzkiej. Wojna rosyjsko-ukraińska, różnice w polityce bezpieczeństwa oraz rosnące znaczenie innych...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1612
8 maja 2026
Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

81. rocznica powstania praskiego: między rytuałem a debatą publiczną

Obchody 81. rocznicy powstania praskiego w br. pokazały, że pamięć o wydarzeniach maja 1945 r. pozostaje ważnym elementem czeskiej kultury pamięci, jednocześnie coraz silniej wpisując się we współczesne debaty o demokracji, bezpieczeństwie i wojnie Rosji przeciwko Ukrainie. Tegoroczne uroczystości miały charakter nie tylko państwowego rytuału pamięci, lecz także...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1596
21 kwietnia 2026
Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Polityka pamięci jako narzędzie władzy na Węgrzech

W ostatnich latach na Węgrzech doszło do wyraźnej centralizacji polityki pamięci. Poprzez kontrolę nad instytucjami badawczymi, muzeami oraz narracją historyczną w przestrzeni publicznej państwo uzyskało dominującą pozycję w kształtowaniu obrazu przeszłości. Proces ten wpływał nie tylko na sposób interpretacji przeszłości, lecz także na funkcjonowanie debaty...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1584
10 kwietnia 2026
Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Oblicza rosyjskich działań w Europie Środkowej: między dezinformacją a wywiadem

Afera wokół portalu Voice of Europe pokazała, że rosyjskie operacje wpływu wchodzą w Europie w nową fazę. Coraz częściej przybierają formę skoordynowanych działań, łączących propagandę, dezinformację, wsparcie finansowe i bezpośrednią ingerencję w procesy polityczne. Potwierdza to szereg innych operacji dezinformacyjnych ujawnionych przez czeskie służby, a...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1565
20 marca 2026
Sławomir Łukasiewicz | Jędrzej Piekara | Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Historia jako broń: rosyjska dezinformacja w Europie Środkowej

Dezinformacja historyczna stała się jednym z kluczowych narzędzi współczesnej polityki Rosji wobec Europy Środkowej, łącząc manipulację przeszłością z bieżącymi celami geopolitycznymi. Wykorzystując emocjonalny potencjał pamięci zbiorowej i nowe środowisko informacyjne, Kreml buduje narracje, które mają nie tylko reinterpretować przeszłość, lecz także...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1558
13 marca 2026
Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Diaspora w kampanii wyborczej: dlaczego mniejszość węgierska w Rumunii jest ważna dla wyborów na Węgrzech

Mniejszość węgierska w Rumunii odgrywa istotną rolę w strategii politycznej rządu Viktora Orbána w kontekście zaplanowanych na kwiecień 2026 r. wyborów parlamentarnych na Węgrzech. Dzięki ustawie uchwalonej w 2011 r., która przyznała prawa wyborcze Węgrom żyjącym poza granicami Węgier, diaspora – w tym szczególnie liczna społeczność węgierska w Rumunii –...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1546
4 marca 2026
Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Kampania wyborcza na Węgrzech jako pole walki o pamięć

W obliczu wojny Rosji z Ukrainą węgierska kampania wyborcza staje się czymś więcej niż rywalizacją programów. Przekształca się w spór o interpretację przeszłości i jej znaczenie dla teraźniejszości. Rząd Viktora Orbána sięga po utrwalone w pamięci zbiorowej traumy Trianon, doświadczenia II wojny światowej i 1956 r., by uzasadnić politykę „suwerenności...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1541
2 marca 2026
Robert Rajczyk | Szczepan Czarnecki | Agata Tatarenko - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Reakcje państw Europy Środkowej na amerykańsko-izraelski atak na Iran

Amerykańsko-izraelski atak na Iran zmusił państwa Europy Środkowej do zajęcia stanowisk. Premier Słowacji wykorzystał okazję do krytyki Unii Europejskiej, a szef węgierskiego rządu wkomponował potencjalne negatywne skutki interwencji w kampanię przedwyborczą i stosunki z Ukrainą. Z kolei Czechy zajęły konsekwentnie proizraelskie i proamerykańskie stanowisko, choć...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1539
27 lutego 2026
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Czesi wobec wojny: ewolucja postaw społecznych

Cztery lata po wybuchu pełnoskalowej wojny Rosji przeciwko Ukrainie czeskie społeczeństwo pozostaje solidarne z Kijowem, lecz jego postawy wyraźnie ewoluowały. Od spontanicznej mobilizacji i akceptacji szerokiego wsparcia w 2022 r. Czesi przeszli do bardziej pragmatycznego i selektywnego podejścia – preferując pomoc humanitarną i dyplomatyczną, przy rosnącym...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1514
28 stycznia 2026
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Bezsilni w Davos: środkowoeuropejskie wątki wystąpienia Marka Carneya

Wystąpienie premiera Kanady Marka Carneya na forum w Davos stanowiło przykład współczesnej interpretacji myśli Václava Havla, zwłaszcza zawartej w eseju Siła bezsilnych. Carney, diagnozując zmiany w światowym porządku, odwołał się do havlowskiej krytyki życia w pozorze i konformizmie. W tej perspektywie przemówienie premiera Kanady miało nie tylko wymiar...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1500
15 stycznia 2026
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Od argumentów historycznych do kalkulacji kosztów: czeska debata publiczna na temat wojny Rosji z Ukrainą

Zmiana władzy w Republice Czeskiej nie doprowadziła do zasadniczego zwrotu w polityce zagranicznej wobec Rosji i wojny w Ukrainie, wpłynęła jednak wyraźnie na sposób jej legitymizowania w debacie publicznej. Odwołania do doświadczeń historycznych z lat 1938 i 1968, które po aneksji Krymu oraz zwłaszcza po pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. pełniły...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1462
3 listopada 2025
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Czesi wobec dnia niepodległości: między historią a obywatelstwem

Obchody Dnia Powstania Niepodległej Republiki Czechosłowackiej, które 28 października 2025 r. odbyły się w Pradze z udziałem prezydenta Petra Pavla i najwyższych władz państwa, ukazały znaczenie tradycji Pierwszej Republiki dla współczesnej czeskiej tożsamości. Uroczystości na Vítkovie oraz na Zamku Praskim, podczas których wręczono odznaczenia państwowe i...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1440
28 września 2025
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Między celebracją a przemilczeniem: rocznicowe wystawy o II wojnie światowej w Republice Czeskiej

W 2025 r. czeskie instytucje podjęły szereg działań upamiętniających 80. rocznicę zakończenia II wojny światowej. Powstał bogaty wachlarz wystaw o zróżnicowanym charakterze – od heroizujących narracji państwotwórczych po próby włączenia dotąd marginalizowanych perspektyw. Ekspozycje, choć innowacyjne w formie i atrakcyjne wizualnie, często ograniczały...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1393
3 lipca 2025
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Republika Czeska i rosyjska dezinformacja historyczna: reakcje Pragi na kampanię pamięciową Kremla

Wiosną 2025 r. Republika Czeska po raz kolejny stała się celem rosyjskiej kampanii dezinformacyjnej, służącej podważeniu zaufania społecznego i destabilizacji debaty wokół historii XX w. Kulminacją operacji była seria zmanipulowanych przekazów dotyczących rzekomego przywrócenia pomnika marszałka Koniewa w Pradze. Choć dezinformację szybko zdementowano, jej...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1388
30 czerwca 2025
Agata Tatarenko | Łukasz Lewkowicz - Zespół Pamięci Zbiorowej

Między solidarnością a sympatią: społeczne i polityczne źródła zwrotu Słowacji ku Rosji

Po rosyjskiej inwazji na Ukrainę w 2022 r. Słowacja jednoznacznie opowiedziała się po stronie Kijowa, oferując szerokie wsparcie polityczne, militarne i humanitarne. Jednak z czasem, pod wpływem społecznego zmęczenia wojną, obecności prorosyjskich narracji w debacie publicznej oraz narastających podziałów wewnętrznych, wsparcie to zaczęło słabnąć. Powrót...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1348
8 maja 2025
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Od Praskiej Wiosny do Buczy: jak czeska pamięć zbiorowa współtworzy społeczną percepcję Rosji i solidarność z Ukrainą

Wizyta prezydenta Wołodymyra Zełenskiego w Pradze w maju 2025 r. symbolicznie potwierdziła bliskie relacje czesko-ukraińskie oraz konsekwentne wsparcie udzielane Ukrainie przez czeskie władze, zarówno polityczne, jak i militarne. Od początku pełnoskalowej inwazji Rosji w 2022 r. Republika Czeska była jednym z najbardziej zaangażowanych państw w regionie, dostarczając...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1310
12 marca 2025
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Francja wobec wojny w Ukrainie – wsparcie militarne, dyplomacja i dążenie do europejskiej autonomii strategicznej

Francja od początku pełnoskalowej wojny Rosji z Ukrainą, rozpoczętej w 2022 r., konsekwentnie wspiera Kijów, stopniowo zwiększając zakres pomocy wojskowej i humanitarnej. Szacuje się, że do grudnia 2024 r. na wsparcie militarne przeznaczyła ok. 4,9 mld euro, dostarczając m.in. armatohaubice CAESAR, myśliwce Mirage 2000, pociski SCALP oraz systemy obrony powietrznej....

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1297
21 lutego 2025
Jakub Bornio | Agata Tatarenko - Zespół Bałtycki, Zespół Pamięci Zbiorowej

Europejska (nie)jedność. Szczyt w Paryżu a wyzwania dla bezpieczeństwa regionalnego

Szczyt w Paryżu, który odbył się 17 lutego 2025 r., miał na celu wypracowanie europejskiej strategii wobec wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz roli Europy w negocjacjach pokojowych. Spotkanie uwidoczniło jednak głębokie podziały między państwami europejskimi, zarówno w kwestii potencjalnego wysłania sił stabilizacyjnych, jak i kształtu przyszłej polityki...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1285
6 lutego 2025
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Rosyjska Cerkiew Prawosławna jako narzędzie wpływów Rosji w Republice Czeskiej

Rosyjska Cerkiew Prawosławna (RCP) odgrywa istotną rolę jako narzędzie wpływów politycznych Kremla w Europie Środkowej, wykorzystywane nie tylko do działań propagandowych, ale także do operacji wywiadowczych. Świadczy o tym chociażby sprawa cerkwi św. św. Piotra i Pawła w Karlowych Warach, której proboszcz został oskarżony o współpracę z rosyjskimi...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1222
10 października 2024
Szczepan Czarnecki | Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

Powyborcze zmiany w rządzie Republiki Czeskiej

Wyniki wyborów samorządowych oraz częściowych wyborów do Senatu w Republice Czeskiej wpłynęły na działania rządu w kierunku zdobywania poparcia społecznego. Głosowanie, które odzwierciedlało długotrwały trend spadku zaufania do rządu, doprowadziło do zmian w ministerstwach oraz wycofania się Czeskiej Partii Piratów z koalicji rządowej. W tej sytuacji gabinet...

Więcej →
Informacje z kraju i świata