Kościół greckokatolicki w propagandowej publicystyce i literaturze historycznej ZSRS na przykładzie metropolity Andrzeja Szeptyckiego

The Greek Catholic Church in propagandistic journalism and historical literature of the USSR: the case of Metropolitan Andrey Sheptytsky

Abstrakt: Pomimo formalnej likwidacji Kościoła greckokatolickiego przez władze komunistyczne w Ukraińskiej Socjalistycznej Republice Radzieckiej po zakończeniu II wojny światowej, instytucja ta nadal postrzegana była przez decydentów jako istotne zagrożenie ideologiczne. Szczególnie niepokojący dla władz był jej wpływ na ludność zachodnich obszarów Ukrainy, która wykazywała odporność na procesy indoktrynacji marksistowskiej. W związku z tym prowadzono przeciwko Kościołowi greckokatolickiemu wieloaspektową kampanię propagandową, w której istotną rolę odegrały publikacje z nurtu stalinowskiego pisarstwa historycznego o charakterze popularnonaukowym i historycznym, wydawane w wysokich nakładach. Książki te, często posługujące się atrakcyjną, fabularną formą narracyjną, miały na celu deprecjację autorytetu Kościoła oraz jego przywódców poprzez przedstawianie ich jako zdrajców popierających ideologię nazistowską/faszystowską oraz manipulatorów, wykorzystujących elementy religijne do celów instrumentalnych. W artykule przeanalizowano wątki występujące we wspomnianych książkach, a dotyczące zjawisk uznanych za cudowne, takich jak pojawiające się stygmaty, proroctwa czy odnalezienie się zaginionego carskiego dziecka, oraz rzekome wykorzystanie ich do realizowania ambicji własnych i celów instytucjonalnych przez hierarchów Kościoła, przede wszystkim metropolitę Andrzeja Szeptyckiego.

PDF: Pobierz