Komentarze IEŚ | Instytut Europy Środkowej

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1512

27 stycznia 2026

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Czarnogóra: polityczny wymiar konfliktu lokalnego w Botun

Rząd w Czarnogórze od tygodni mierzy się z konfliktem społecznym wokół realizacji projektu, który zakłada budowę nowoczesnego kolektora ściekowego we wsi Botun. Protestujący uważają, że będzie on miał negatywne skutki dla środowiska oraz zdrowia ludzi. Wraz z zaangażowaniem się części polityków w kwestię kolektora, lokalny problem infrastrukturalny...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze Brief IEŚ 1511

26 stycznia 2026

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Albania i Kosowo dołączyły do Rady Pokoju

22 stycznia podczas Światowego Forum Ekonomicznego w Davos prezydent Stanów Zjednoczonych Donald Trump zainaugurował Radę Pokoju. Kosowo – reprezentowane przez prezydent Vjosę Osmani – dołączyło do niej jako jeden z sygnatariuszy dokumentu założycielskiego Rady, wraz z takimi państwami jak Węgry, Argentyna, Bahrajn, Maroko, Armenia, Azerbejdżan, Bułgaria,...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1507

22 stycznia 2026

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Macedonia Północna: dyskusje na temat zniesienia modelu rządu technicznego

Reprezentanci partii politycznych zasiadających w parlamencie Macedonii Północnej rozpoczęli dyskusję na temat kluczowych kwestii systemowych. Rozmowy dotyczyły m.in. zniesienia modelu rządu technicznego, powoływanego przed wyborami parlamentarnymi, oraz wyboru Rzecznika Praw Obywatelskich. Zainicjowane przez premiera Macedonii Północnej spotkanie, które spotkało się...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze Brief IEŚ 1503

19 stycznia 2026

Szczepan Czarnecki - Zespół Studiów Obywatelskich

Sprawdzian parlamentarnej większości. Głosowanie nad wotum zaufania dla rządu Andreja Babiša

15 stycznia 2026 r., po rekordowo długiej debacie parlamentarzystów, koalicyjny rząd premiera Andreja Babiša (ANO) uzyskał wotum zaufania Izby Niższej Parlamentu Republiki Czeskiej. Za udzieleniem poparcia nowemu gabinetowi opowiedziało się wszystkich 108 posłów z partii koalicyjnych ANO, SPD oraz Zmotoryzowani. Debata nad wotum trwała ponad 24 godziny, co stanowi...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1499

14 stycznia 2026

Szczepan Czarnecki - Zespół Studiów Obywatelskich

Republika Czeska: program rządu Andreja Babiša

Na początku stycznia 2026 r. koalicyjny gabinet Andreja Babiša, obejmujący ugrupowania ANO, SPD oraz Zmotoryzowanych, zaprezentował oświadczenie programowe nowego rządu. Dokument stanowi próbę konsolidacji dotychczasowych postulatów ugrupowań tworzących rządową koalicję i ich przełożenia na zestaw priorytetów politycznych nowego gabinetu. Program ma szeroki zakres...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1498

12 stycznia 2026

Szczepan Czarnecki - Zespół Studiów Obywatelskich

Restart w relacjach Republiki Czeskiej i Słowacji

Wizyta premiera Republiki Czeskiej Andreja Babiša w Bratysławie 8 stycznia 2026 r. zainicjowała zwrot w dwustronnych relacjach czesko-słowackich, które w ostatnich latach uległy wyraźnemu osłabieniu w wyniku odmiennych stanowisk rządów obu państw wobec agresji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę. W ramach swojej pierwszej wizyty zagranicznej premier Republiki Czeskiej...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze Brief IEŚ 1488

16 grudnia 2025

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Proces akcesyjny Czarnogóry do Unii Europejskiej – zamknięcie kolejnych pięciu rozdziałów

12 grudnia odbyły się posiedzenia Grupy Roboczej ds. Rozszerzenia i Krajów Negocjujących Przystąpienie do Unii Europejskiej (Council Working Party on Enlargement and Countries Negotiating Accession, COELA) oraz Komitetu Stałych Przedstawicieli (COREPER II). W ich trakcie uzgodniono, że Czarnogóra do końca roku zamknie jedynie trzy rozdziały negocjacyjne, zamiast pięciu...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze Brief IEŚ 1487

16 grudnia 2025

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

„Wszyscy jednocześnie”: propozycja prezydenta Serbii w sprawie przystąpienia Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej

10 grudnia 2025 r. prezydent Serbii Aleksandar Vučić odbył w Brukseli spotkanie z przewodniczącą Komisji Europejskiej Ursulą von der Leyen oraz przewodniczącym Rady Europejskiej Antóniem Costą. Tuż przed planowaną wizytą w stolicy Belgii serbski przywódca przedstawił propozycję dotyczącą dalszego rozszerzenia Unii Europejskiej, postulując jednoczesne...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1485

10 grudnia 2025

Szczepan Czarnecki - Zespół Studiów Obywatelskich

Republika Czeska: formowanie rządu w Czechach i perspektywa wotum zaufania

Proces formowania nowego rządu po zwycięstwie ANO cechuje się dużą dynamiką, ale też wyraźnymi napięciami politycznymi. Według zapowiedzi przewodniczącego Izby Poselskiej, Tomia Okamury (SPD), gabinet tworzony przez ANO, SPD i Zmotoryzowanych ma zostać powołany kilka dni po mianowaniu Andreja Babiša na stanowisko premiera, zaś głosowanie nad wotum zaufania...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1484

9 grudnia 2025

Szczepan Czarnecki - Zespół Studiów Obywatelskich

Republika Czeska: nowy premier i jego konflikt interesów

9 grudnia 2025 r. prezydent Republiki Czeskiej Petr Pavel powołał Andreja Babiša na stanowisko premiera. Nominacja była uzależniona od definitywnego oddzielenia władzy publicznej Babiša od jego interesów biznesowych, tj. rozwiązania wieloletniego konfliktu interesów dotyczącego holdingu Agrofert. Pod presją prezydenta oraz w świetle orzecznictwa Sądu Konstytucyjnego...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1481

29 listopada 2025

Jędrzej Jander - Zespół Studiów Obywatelskich

Nowa strategia polityki narodowościowej Federacji Rosyjskiej: postępująca sekurytyzacja kwestii tożsamościowych

25 listopada 2025 r. prezydent Federacji Rosyjskiej Władimir Putin podpisał dekret nr 858, mocą którego zatwierdził nową strategię polityki narodowościowej Rosji na lata 2026-2036. W porównaniu z poprzednimi wersjami dokument zawiera zapisy, które świadczą o postępującej sekurytyzacji kwestii narodowościowej w Federacji Rosyjskiej. Można go traktować zarówno jako...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1480

29 listopada 2025

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Kosowo: między wyborami lokalnymi a przedterminowymi wyborami parlamentarnymi

Od początku 2025 r. w Kosowie trwa przedłużająca się niestabilność polityczna, wynikająca z impasu w procesie konstytuowania parlamentu oraz braku możliwości utworzenia nowego rządu. W rezultacie 28 grudnia odbędą się drugie w tym roku wybory parlamentarne. Zostaną one zorganizowane po niedawnych wyborach lokalnych, które potwierdziły głęboką polaryzację...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komenatrze IEŚ 1475

25 listopada 2025

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Albania: konsekwentne wzmacnianie relacji z Włochami

W połowie listopada 2025 r. w Rzymie odbyło się pierwsze w historii spotkanie międzyrządowe Włoch i Albanii, zwołane w celu dalszego zacieśniania współpracy między oboma państwami. Wydarzenie to zaowocowało podpisaniem kilkunastu porozumień, dotyczących współpracy w takich obszarach, jak m.in. (cyber)bezpieczeństwo, zarządzanie migracją, energetyka, inwestycje...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1472

19 listopada 2025

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Czarnogóra: utrzymujący się konflikt pamięci o wydarzeniach z 1918 r.

Zaproponowane zmiany w ustawie dotyczącej statusu potomków dynastii Petrović-Njegoš ponownie uwidoczniły silne podziały utrzymujące się w czarnogórskim społeczeństwie. Współczesne spory toczą się wokół interpretacji wydarzeń z końca I wojny światowej oraz powstania Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Podziały między Czarnogórcami a Serbami...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1465

13 listopada 2025

Szczepan Czarnecki - Zespół Studiów Obywatelskich

Republika Czeska: postępująca polaryzacja polityczna

Decyzją nowej większości parlamentarnej 5 listopada 2025 r. posłowie niższej izby Parlamentu Republiki Czeskiej wybrali przewodniczącego, którym został lider ugrupowania Wolność i Demokracja Bezpośrednia (SPD) Tomio Okamura. Jego wybór symbolicznie potwierdził zmianę układu sił w czeskim parlamencie i zarazem zapowiedział przesunięcie debaty publicznej w kierunku...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1464

13 listopada 2025

Szczepan Czarnecki - Zespół Studiów Obywatelskich

Republika Czeska: dymisja rządu Petra Fiali i powrót Andreja Babiša

6 listopada 2025 r. prezydent Republiki Czeskiej Petr Pavel przyjął dymisję rządu Petra Fiali (ODS) i jednocześnie powierzył mu tymczasowe pełnienie obowiązków do momentu powołania nowego gabinetu. Decyzja ta formalnie zamyka okres rządów centroprawicowej koalicji SPOLU i otwiera drogę do nowej konfiguracji politycznej pod przywództwem Andreja Babiša z ANO. Pod...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1456

28 października 2025

Jędrzej Jander - Zespół Studiów Obywatelskich

Antyimigrancka kampania w Rosji: sekurytyzacja tematu migracji i rosnące koszty gospodarcze

Od ataku terrorystycznego na salę koncertową Crocus City Hall w Krasnogorsku, przeprowadzonego w marcu 2024 r., Federacja Rosyjska wzmaga kampanie wymierzone w imigrantów, zwłaszcza pochodzących z państw Azji Środkowej. Wiąże się to z wprowadzaniem regulacji i wymogów, które w praktyce prowadzą do systemowego wykluczenia tych osób z najważniejszych obszarów życia...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze Brief IEŚ 1454

24 października 2025

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Wybory lokalne w Macedonii Północnej: przewidywalne zwycięstwo rządzących

Po pierwszej turze wyborów lokalnych w Macedonii Północnej zdecydowanym zwycięzcą pozostaje VMRO-DPMNE. Jej albański współkoalicjant, Vlen, pokonał najsilniejsze dotychczas ugrupowanie reprezentujące albański elektorat, czyli BDI. Wybory pokazały również nieustanny spadek poparcia dla rządzących w latach 2017-2024 Socjaldemokratów. Należy zakładać, że druga...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1448

6 października 2025

Szczepan Czarnecki - Zespół Studiów Obywatelskich

Republika Czeska: wybory parlamentarne i powrót Andreja Babiša

W przeprowadzonych 3-4 października 2025 r. wyborach do Izby Poselskiej Parlamentu Republiki Czeskiej oczekiwane zwycięstwo odniósł ruch ANO Andreja Babiša, potwierdzając swoją wysoką pozycję w czeskiej polityce. Drugie miejsce zajęła współtworząca dotychczasowy rząd centroprawicowa koalicja SPOLU (ODS, KDU-ČSL, TOP 09), dla której ten rezultat oznacza utratę...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1446

30 września 2025

Szczepan Czarnecki - Zespół Studiów Obywatelskich

Wybory parlamentarne w Republice Czeskiej

W dniach 3-4 października 2025 r. w Republice Czeskiej odbędą się wybory parlamentarne, które zdecydują o kierunku polityki wewnętrznej i zagranicznej państwa na kolejne cztery lata. Nadchodzące głosowanie nie tylko rozstrzygnie o możliwości utrzymania władzy przez obecną czteropartyjną koalicję (SPOLU i STAN), ale też zweryfikuje odporność dotychczasowej...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1445

30 września 2025

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Macedonia Północna: nadchodzące wybory władz lokalnych

Na 19 października 2025 r. zaplanowano wybory władz lokalnych w Macedonii Północnej. Głosowanie to będzie ważnym testem dla partii tworzących koalicję rządzącą, która objęła władzę w państwie po ubiegłorocznych wyborach parlamentarnych. Jednocześnie dla opozycji wybory stanowią szansę na odbudowę przynajmniej części utraconego poparcia społecznego. Można...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1444

30 września 2025

Jędrzej Jander - Zespół Studiów Obywatelskich

Max zamiast WhatsAppa: Rosja centralizuje kontrolę nad komunikacją cyfrową

Od 1 września 2025 r. w Federacji Rosyjskiej obowiązuje prawo nakazujące preinstalację państwowego komunikatora Max na wszystkich nowych smartfonach i tabletach sprzedawanych w tym państwie. Jest to kluczowy element skoordynowanej strategii mającej na celu wypieranie zagranicznych platform z przestrzeni komunikacji obywateli – głównie WhatsApp i Telegram – i...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1433

16 września 2025

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Albania: czwarty rząd premiera Ediego Ramy

Po zdecydowanym zwycięstwie w majowych wyborach parlamentarnych, 11 września 2025 r. został przedstawiony czwarty z rzędu gabinet premiera Ediego Ramy. Mimo że nowy rząd ma do zrealizowania liczne reformy wewnętrzne, jego głównym celem pozostaje uzyskanie członkostwa Albanii w Unii Europejskiej do 2030 r. Pomóc ma w tym powołany „minister AI”, którego zadaniem...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1427

4 września 2025

Agata Domachowska - Zespół Studiów Obywatelskich

Kosowo: wielomiesięczny kryzys polityczny

W następstwie wyborów parlamentarnych, które odbyły się w Kosowie w lutym 2025 r., państwo pogrążyło się w politycznym impasie. Kryzys wynikał z braku możliwości wyłonienia nowego przewodniczącego parlamentu, co uniemożliwiało jego ukonstytuowanie się. Parlament zdołał się ukonstytuować dopiero 26 sierpnia, po kilkudziesięciu bezowocnych głosowaniach. Sam...

Więcej →

Zespół Studiów Obywatelskich

Komentarze IEŚ 1419

25 sierpnia 2025

Jędrzej Jander - Zespół Studiów Obywatelskich

Nieobecność przedstawiciela Polski na szczycie w Waszyngtonie – reakcje w zagranicznych mediach

Wizyta prezydenta Ukrainy, Wołodymyra Zełenskiego, 18 sierpnia 2025 r. w Białym Domu zyskała szeroki rozgłos w mediach międzynarodowych. Przedmiotem zainteresowania stał się także skład delegacji europejskich przywódców towarzyszących Zełenskiemu. Obok przywódców Francji, Niemiec, Wielkiej Brytanii, Włoch, Finlandii oraz szefów Komisji Europejskiej i NATO...

Więcej →