Psychoanaliza terytorium. O pamięci Kazachstanu. Recenzja książki Joanny Czeczott Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji, Wydawnictwo Czarne, Wołowiec 2025

Psychoanalysis of a territory. On the memory of Kazakhstan. A review of Joanna Czeczott’s book Silence over the Steppe: Kazakhstan and the Memory of Russia, Czarne Publishing House, Wołowiec 2025

Bartłomiej Krzysztan

ORCID: Bartłomiej Krzysztan: 0000-0001-5632-6884

Afiliacja: Polish Academy of Sciences, Poland

Strony: 175-182

Wydanie: Lublin 2025

DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2025.1.8

Sposób cytowania: B. Krzysztan, Psychoanaliza terytorium. O pamięci Kazachstanu. Recenzja książki Joanny Czeczott „Cisza nad stepem. Kazachstan i pamięć o Rosji”,
„Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 23 (2025), z. 1, s. 175–182, DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2025.1.8


Abstrakt: Artykuł stanowi próbę zdefiniowania ruchu dysydenckiego w ZSRR. W Związku Radzieckim po 1956 r. istniało wiele grup opozycyjnych, kontestatorskich, jednak nie wszystkich przeciwników systemu radzieckiego można nazwać dysydentami. Zasadniczą cechą ruchu dysydenckiego była jego apolityczność. Dysydenci nie dążyli do zdobycia władzy ani nie formułowali wyraźnych celów, poza jednym – zmuszeniem władz do przestrzegania praw człowieka. Nie występowali w imieniu konkretnej grupy etnicznej, narodowej, społecznej czy zawodowej. Środowisko dysydenckie nie budowało też struktur ani siatki organizacyjnej, nie było w nim przywódców wydających rozkazy ani wykonawców wypełniających rozkazy. Hierarchia, jeśli istniała, opierała się wyłącznie na autorytecie osobistym, nigdy zaś na stanowiskach i tytułach. W artykule wykorzystano eseistykę najważniejszych postaci ruchu dysydenckiego, ich artykuły teoretyczne i wspomnienia, próby oceny dawnej działalności.