Podcasty

8 marca 2022

Międzynarodowe organizacje: kolejne decyzje wobec rosyjskiej agresji na Ukrainę

Rozmowa nr 221

Międzynarodowe organizacje podejmują kolejne kroki, które mają powstrzymać rosyjską agresję na Ukrainę. Na Rosję nakładane są bezprecedensowe sankcje, państwa NATO i Unii Europejskiej dostarczają na Ukrainę broń, kroki prawne podejmuje też Międzynarodowy Trybunał Karny. Na ile działania te są wystarczające i co można jeszcze zrobić – odpowiadają prof. Tomasz Stępniewski z IEŚ i dr Tomasz Lachowski z Uniwersytetu Łódzkiego.

4 marca 2022

Grupa Wyszehradzka nie mówi jednym głosem w sprawie Ukrainy

Rozmowa nr 220

Wojna na Ukrainie inaczej jest oceniana na Węgrzech, a inaczej w pozostałych państwach Grupy Wyszehradzkiej. Polska, Czechy i Słowacja wysyłają Ukrainie broń, opowiadają się za mocnymi sankcjami wobec Rosji i w sposób jednoznacznie negatywny oceniają jej działania. Nawet słynący z prorosyjskich sympatii prezydent Czech Miloš Zeman, a także zdecydowana większość opinii publicznej podobnie oceniają tę sytuację. Tymczasem Węgry nie wysyłają broni ani nie pozwalają jej przesyłać przez swoje terytorium. Co prawda, do tego państwa przyjęto już około 130 tysięcy uchodźców, ale jednocześnie podkreśla się, że w pierwszej kolejności należy pomagać Węgrom z Ukrainy. Politykę państw Grupy Wyszehradzkiej oceniają analitycy IEŚ: Dominik Héjj, Łukasz Lewkowicz i Szczepan Czarnecki.

3 marca 2022

Atak Rosji na Ukrainę stanowi naruszenie fundamentalnych norm prawa międzynarodowego [24 lutego 2022]

Rozmowa nr 219

Rosja, atakując Ukrainę, łamie wszelkie normy prawa międzynarodowego. Agresorzy ostrzeliwują obiekty cywilne, bombardują miasta i wsie. Władimir Putin, rozpoczynając wojnę, argumentował, że chce bronić uciśnionej ludności Donbasu. Nie ma to nic wspólnego z prawdą, a to, z czym mamy do czynienia w rosyjskim wykonaniu, jest po porostu zbrodnią. Czy prawo międzynarodowe jest w tym wypadku bezsilne? Jak to prawo interpretuje Putin? Na ten temat rozmawiamy z dr. hab. Konradem Pawłowskim, kierownikiem Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

1 marca 2022

Rosyjska armia ponosi bardzo duże straty na Ukrainie – upada mit niezwyciężonej siły

Rozmowa nr 218

Analitycy są zaskoczeni wielkością strat ponoszonych przez rosyjską armię na Ukrainie. Ukraińskie siły zbrojne niszczą całe kolumny wojsk zmechanizowanych, część sprzętu jest porzucana przez najeźdźców. Sprawnie działa ukraińska obrona, w tym wojska obrony terytorialnej formowane na wzór polskich wojsk tego typu. Nie można oczywiście bagatelizować siły, jaką wojska rosyjskie dysponują, jednak ich możliwości są znacznie mniejsze, niż wcześniej przypuszczano. Swoimi spostrzeżeniami dzielą się ze słuchaczami dr Dariusz Materniak z portalu PolUkr.net i dr Jakub Olchowski – kierownik Zespołu Europy Wschodniej IEŚ.

23 lutego 2022

USA i Unia Europejska wprowadzają sankcje za rosyjską agresję na Ukrainę – czy będą skuteczne?

Rozmowa nr 217

USA i Unia Europejska wprowadzają sankcje dla Rosji za jej agresję wobec Ukrainy i uznanie tzw. republiki donieckiej i republiki ługańskiej za niepodległe państwa. Na Donbas oficjalnie weszły rosyjskie wojska i niestety należy się spodziewać dalszych agresywnych działań. Nasi analitycy zastanawiają się, na ile sankcje okażą się skuteczne, oraz oceniają ostatnie, nerwowe wypowiedzi rosyjskich polityków. W dyskusji biorą udział eksperci z Zespołu Europy Wschodniej IEŚ: dr Jakub Olchowski, dr Piotr Oleksy i dr Andrzej Szabaciuk.

16 lutego 2022

Niebezpieczna gra Rosji wokół Ukrainy

Rozmowa nr 216

Wizyty dyplomatów w Moskwie i Kijowie, koncentracja wojsk wokół ukraińskich granic i seria cyberataków – sytuacja we wschodniej Europie jest daleka od stabilnej. Dodatkowo praktycznie każdego dnia pojawiają się informacje wskazujące na to, kiedy dojdzie do inwazji na Ukrainę i w których miejscach. Ten informacyjny chaos komplikuje rzetelną ocenę sytuacji przez mniej zorientowanych odbiorców. Postanowiliśmy zatem uporządkować ostatnie doniesienia związane z obecnym kryzysem i określić cele, które chce osiągnąć Rosja. Jak zwykle niezawodni okazują się nasi analitycy: dr Jakub Olchowski, dr Andrzej Szabaciuk i dr Piotr Oleksy z Zespołu Europy Wschodniej IEŚ.

10 lutego 2022

Prorosyjskie sympatie na Słowacji i w Czechach – kryzys wokół Ukrainy dzieli społeczeństwa

Rozmowa nr 215

Kryzys wokół Ukrainy wywołuje skrajne oceny na Słowacji i w Czechach. Zwłaszcza w tym pierwszym państwie znaczna część społeczeństwa i partii opozycyjnych nie kryje swoich prorosyjskich sympatii. Mało tego – wskazuje się, że to raczej NATO przyczyniło się do obecnego kryzysu, a nie Rosja. W Czechach – można powiedzieć tradycyjnie – Rosja może liczyć na wsparcie prezydenta Miloša Zemana i części ugrupowań opozycyjnych. Rządzące na Słowacji i w Czechach partie mają zupełnie inny pogląd na obecną sytuację. O różnych ocenach kryzysu wokół Ukrainy mówią – dr Łukasz Lewkowicz i Szczepan Czarnecki z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ.

3 lutego 2022

Państwa nordyckie i bałtyckie w obliczu rosyjskiej agresji na Ukrainę i ewentualnych sankcji na Nord Stream 2

Rozmowa nr 214

Zaostrzająca się sytuacja wokół Ukrainy z niepokojem jest obserwowana przez państwa bałtyckie oraz nordyckie. Nieprzewidywalność władz rosyjskich skłania do wzmacniania potencjału militarnego oraz większej aktywności międzynarodowej. W znajdujących się poza NATO Finlandii i Szwecji coraz częściej pojawiają się głosy dotyczące ewentualnego członkostwa w Pakcie Północnoatlantyckim. Na razie jednak liczba zwolenników takiego rozwiązania w tych państwach nie jest zbyt duża. Oprócz tego trwa ożywiona dyskusja związana z ewentualnymi sankcjami, które miałyby być nałożone na Rosję. Ich wprowadzenie spowodowałoby także ogromne kłopoty dla państw Unii Europejskiej. Dlaczego? Wyjaśniają: dr Aleksandra Kuczyńska-Zonik, dr Damian Szacawa i dr Michał Paszkowski – analitycy z Zespołu Bałtyckiego IEŚ.

3 lutego 2022

Przedwyborcze referendum w Serbii i perspektywy dla Bałkanów w 2022 roku

Rozmowa nr 213

O oczekiwaniach społecznych i spodziewanych w tym roku na Bałkanach wydarzeniach rozmawiamy z naszymi analitykami w kolejnym odcinku „Rozmów IEŚ”. We wcześniejszym posumowaniu omówiliśmy sytuację polityczną w Albanii, Bośni i Hercegowinie, Czarnogórze, Chorwacji, Kosowie, Macedonii Północnej oraz Serbii. Tym razem wybiegamy w bliską przyszłość i jednocześnie oceniamy pierwsze wydarzenia tegoroczne. Jednym z nich było referendum poświęcone zmianom prawym w Serbii. O szczegółach mówią: dr hab. Agata Domachowska, dr hab. Konrad Pawłowski oraz dr Jan Muś – eksperci z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

27 stycznia 2022

Polityczne spory, trudne negocjacje i dalekie perspektywy członkostwa w Unii Europejskiej – podsumowanie roku Zespołu Bałkańskiego IEŚ

Rozmowa nr 212

W kolejnym odcinku Rozmów podsumowujemy miniony rok z perspektywy wydarzeń na Bałkanach. Z pewnością był to czas gorących sporów politycznych i bezowocnych negocjacji serbsko-kosowskich. Nie doszło też do postępów w negocjacjach w sprawie członkostwa zainteresowanych państw w Unii Europejskiej. Najważniejsze wydarzenia na Bałkanach oceniają analitycy Zespołu Bałkańskiego IEŚ: dr hab. Agata Domachowska, dr hab. Konrad Pawłowski i dr Jan Muś.

19 stycznia 2022

Czeskie wybory, węgierska prezydencja i słowackie spory wokół Sputnika – podsumowanie roku z perspektywy Zespołu Wyszehradzkiego

Rozmowa nr 211

Zmiana koalicji rządowej w Czechach, węgierska prezydencja w Grupie Wyszehradzkiej czy spory o szczepionkę Sputnik na Słowacji – to tylko część najważniejszych wydarzeń, które omawialiśmy w minionym roku. W dużym stopniu koncentrowaliśmy się oczywiście na skutkach pandemii COVID-19 oraz na podwyżkach cen gazu i energii elektrycznej i z pewnością te zagadnienia nadal będą aktualne w roku bieżącym. O podsumowaniach i perspektywach na 2022 rok mówią analitycy Zespołu Wyszehradzkiego – dr Łukasz Lewkowicz i Szczepan Czarnecki.

12 stycznia 2022

Rozmowy amerykańsko-rosyjskie bez rozstrzygnięć

Rozmowa nr 210

Dotychczasowe rozmowy amerykańsko-rosyjskie dotyczące obecności NATO w Europie Środkowej i Wschodniej nie przynoszą rozstrzygnięć. Rosja ostro sprzeciwia się możliwości przyjęcia do paktu Ukrainy i Gruzji i żąda gwarancji, że tak się w przyszłości nie stanie. Stany Zjednoczone odrzucają te żądania. Rozmowy przeprowadzono w Genewie. Stronę amerykańską reprezentowała zastępca sekretarza stanu Wendy Sherman, natomiast rosyjską wiceminister spraw zagranicznych Siergiej Riabkow. To spotkanie oraz rosyjską aktywność wojskową na Ukrainie i w Kazachstanie podsumowuje kierownik Zespołu Europy Wschodniej – dr Jakub Olchowski.

12 stycznia 2022

Podsumowanie roku z perspektywy Zespołu Europy Wschodniej IEŚ i prognozy na nowy rok

Rozmowa nr 209

Agresywne działania Rosji wobec Ukrainy i kryzys na granicy białorusko-polskiej to najważniejsze wydarzenia minionego roku z perspektywy Zespołu Europy Wschodniej IEŚ. Należy się spodziewać, że będą one miały kontynuację w roku bieżącym i będą dotyczyły także innych państw regionu. Jaka przyszłość czeka Alaksandra Łukaszenkę, co dalej z ograniczeniem wpływów oligarchów na Ukrainie i jak Mołdawia poradzi sobie z kryzysem gazowym wywołanym przez Rosję? W tym odcinku naszych Rozmów to między innymi na te pytania szukamy odpowiedzi razem z dr. Andrzejem Szabaciukiem, dr. Jakubem Olchowskim i dr Martą Drabczuk.

22 grudnia 2021

Posumowanie wydarzeń mijającego roku z perspektywy Zespołu Bałtyckiego IEŚ

Rozmowa nr 208

Kryzys migracyjny, walka z inflacją, rosnące ceny gazu i zmiany polityczne w poszczególnych państwach – to główne tematy, którymi w 2021 roku zajmowali się eksperci z Zespołu Bałtyckiego IEŚ. Koniec grudnia to dobry czas na podsumowanie ostatnich dwunastu miesięcy oraz omówienie scenariuszy na kolejny rok. Swoimi spostrzeżeniami podzielą się ze słuchaczami analitycy zespołu: Aleksandra Kuczyńska-Zonik, Marlena Gołębiowska, Damian Szacawa i Michał Paszkowski.

22 grudnia 2021

Władze Serbii zaskoczone skalą protestów przeciwko budowie kopalni litu

Rozmowa nr 207

Tysiące mieszkańców Serbii sprzeciwia się budowie kopalni litu w zachodniej części kraju. W wielu miastach, w tym w Belgradzie, doszło do demonstracji i blokad dróg. Oburzenie społeczeństwa spowodowała nie tylko sama inwestycja, która miałaby powstać na terenach o dużych walorach przyrodniczych, ale także zmiany prawne. Przede wszystkim chodzi o możliwość bardzo szybkiego wywłaszczenia z terenów, gdzie kopalnia ma być zlokalizowana. Inwestycje miałaby przeprowadzić firma Rio Tinto, która jest jednym z największych koncernów wydobywczych na świecie. Sam lit jest wyjątkowo cenny i użyteczny w elektronice, zwłaszcza w perspektywie rozwoju rynku aut elektrycznych. Na ten temat rozmawiamy z kierownikiem Zespołu Bałkańskiego IEŚ dr. hab. Konradem Pawłowskim.

9 grudnia 2021

Rozmowy Putin–Biden. Rosyjskie żądania – europejskie obawy

Rozmowa nr 206

Dwie godziny trwała rozmowa pomiędzy prezydentem Rosji Władimirem Putinem a prezydentem USA Joe Bidenem. Rosyjski przywódca miał zażądać gwarancji obejmujących zakaz rozszerzania NATO na Wschód – chodzi przede wszystkim o obecność Paktu na Ukrainie. Z kolei prezydent Biden miał nie składać żadnych obietnic. Szczegóły ustaleń mamy poznać niebawem. Rozmowę Putin–Biden ocenia kierownik Zespołu Europy Wschodniej IEŚ dr Jakub Olchowski.

9 grudnia 2021

Specyfika polityki Węgier wobec Białorusi i Rosji

Rozmowa nr 205

Węgry zachowują wstrzemięźliwość w ocenie sytuacji na wschodniej granicy Unii Europejskiej. O wykorzystaniu migrantów do destabilizacji granicy białorusko-polskiej mówi się tu zupełnie inaczej niż w Polsce. Obecność tych osób na granicy wpisuje się raczej ogólnie w kryzys migracyjny trwający od 2015 roku. Nie wskazuje się białoruskich władz jako winnych zaistniałej sytuacji ani nie krytykuje się postawy Rosji w tej sprawie. W podobnym tonie węgierskie media opisują kryzys wokół Ukrainy – podkreśla dr Dominik Héjj z Zespołu Wyszehradzkiego IEŚ.

9 grudnia 2021

Współpraca energetyczna Serbii i Rosji: korzyści i kontrowersje

Rozmowa nr 204

Serbia i Rosja ugruntowują współpracę w sektorze energetycznym. W ostatnim czasie doszło do porozumienia obu państw w sprawie cen gazu. Serbia przez najbliższe sześć miesięcy będzie kupowała rosyjski gaz za cenę ustaloną jeszcze w 2013 roku. Niewątpliwie jest to korzystna informacja dla odbiorców surowca, jednak w polityce nie ma nic za darmo. O szczegółach tej sytuacji opowiadają kierownik Zespołu Bałkańskiego IEŚ dr hab. Konrad Pawłowski i starszy analityk Zespołu Bałtyckiego dr Michał Paszkowski.

9 grudnia 2021

30 lat od rozpadu ZSRR

Rozmowa nr 203

Mija 30 lat od rozpadu ZSRR. 8 grudnia 1991 roku przywódcy Białorusi, Rosji i Ukrainy – Stanisław Szuszkiewicz, Borys Jelcyn i Leonid Krawczuk – podpisali porozumienia białowieskie, w wyniku których formalnie rozwiązano ZSRR i powołano Wspólnotę Niepodległych Państw. O przyczynach upadku tego światowego mocarstwa i znaczeniu tego faktu opowiada prof. Walenty Baluk, dyrektor Centrum Europy Wschodniej UMCS.

1 grudnia 2021

Trudny dialog serbskiej opozycji ze stroną rządową

Rozmowa nr 202

Dialog serbskich władz z opozycją rozwija się powoli i trudno przewidzieć, jakie przyniesie efekty. Opozycja zbojkotowała ostatnie wybory parlamentarne, co przyczyniło się do miażdżącego zwycięstwa ugrupowania SNS prezydenta Aleksandra Vučicia. Jednak brak opozycji w serbskim parlamencie jest wizerunkowym kłopotem dla władz. Toczące się rozmowy mają przekonać opozycję do udziału w najbliższych wyborach parlamentarnych i zagwarantować jej częściowy wpływ na publiczne media. Istotę sytuacji politycznej w Serbii wyjaśnia kierownik Zespołu Bałkańskiego IEŚ dr hab. Konrad Pawłowski.

30 listopada 2021

Magdalena Andersson ponownie wybrana na stanowisko premiera Szwecji

Rozmowa nr 201

Liderka partii socjaldemokratycznej Magdalena Andersson drugi raz w ciągu ostatnich kilku dni została wybrana przez szwedzki parlament na stanowisko premiera. W ubiegłym tygodniu musiała podać się do dymisji, po tym jak koalicję rządową opuściła Partia Zielonych. Tym razem nowy gabinet będą tworzyć politycy tylko z jej ugrupowania. Magdalena Andersson jest zaangażowana w działalność polityczną od ponad 30 lat. Jest pierwszą kobietą, która pokieruje rządem w Szwecji. O wyzwaniach, jakie przed nią stoją, opowiada dr Damian Szacawa z Zespołu Bałtyckiego IEŚ.

23 listopada 2021

Rządząca Kosowem partia Vetëvendosje przegrywa wybory lokalne

Rozmowa nr 200

Vetëvendosje przegrywa wybory lokalne w Kosowie. Partia premiera Albina Kurtiego, która kilka miesięcy temu wygrała wybory parlamentarne z ponad 50-procentowym poparciem, teraz musi pogodzić się z porażką. Co obecny wynik oznacza dla premiera Albina Kurtiego i dla jego rządów na poziomie krajowym – wyjaśnia dr hab. Agata Domachowska z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

18 listopada 2021

Polityczne spory w Macedonii Północnej negatywnie oceniane przez jej obywateli

Rozmowa nr 199

Porażka w wyborach lokalnych rządzących w Macedonii Północnej socjaldemokratów nie wpłynie na zmianę koalicji rządowej. Po pierwszej turze wyborów premier Zoran Zaev złożył deklarację, że w przypadku przegranej w drugiej turze rząd poda się do dymisji. Socjaldemokraci przegrali wybory, jednak dotychczasowa koalicja rządowa przetrwała. Spowodowało to spore zamieszanie na macedońskiej scenie politycznej – ocenia dr hab. Agata Domachowska z Zespołu Bałkańskiego IEŚ.

18 listopada 2021

Medialna ofensywa Łukaszenki w państwach zachodnich okazuje się skuteczna

Rozmowa nr 198

Jednostronny przekaz medialny dotyczący sytuacji na granicy z Białorusią umacnia pozycję Alaksandra Łukaszenki. Do takich wniosków dochodzą eksperci analizujący ostatnie publikacje na temat kryzysu migracyjnego, ukazujące się na Zachodzie. Łukaszenka zgodził się, by po białoruskiej stronie granicy pracowali dziennikarze z wiodących koncernów medialnych. I to daje mu spore możliwości manipulacji – ocenia kierownik Zespołu Europy Wschodniej IEŚ dr Jakub Olchowski.

9 listopada 2021

Niebezpieczna gra Alaksandra Łukaszenki – tysiące migrantów na granicy z Polską. I co dalej?

Rozmowa nr 197

Siłowe próby przekroczenia przez migrantów granicy białorusko-polskiej grożą poważnymi konsekwencjami. W ostatnim czasie setki osób próbowały nielegalnie wkroczyć na terytorium Polski. Kryzys niestety się pogłębia i wszystko wskazuje na to, że ten stan szybko się nie zmieni. Alaksandr Łukaszenka wciąż sprowadza osoby z państw Bliskiego Wschodu i Afryki na terytorium Białorusi, aby destabilizować sytuację w regionie. Czego możemy się spodziewać w najbliższym czasie i jakie cele chce osiągnąć Łukaszenka – wyjaśnia dr Andrzej Szabaciuk z Zespołu Europy Wschodniej IEŚ.