Samorząd terytorialny – 30 lat doświadczeń samorządu (gminnego) w Polsce

Local Government – 30 years of (Communal) Local Government’s experience in Poland

ORCID: Robert Kozyrski: 0000-0001-5490-9410

Afiliacja: Katolicki Uniwersytet Lubelski Jana Pawła II, Polska

Strony: 293-311

Wydanie: Lublin 2020

DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2020.2.14

Sposób cytowania: R. Kozyrski, Samorząd terytorialny – 30 lat doświadczeń samorządu (gminnego) w Polsce, „Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 18(2020), z. 2, s. 293-311, DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2020.2.14.

Słowa kluczowe: , ,

Abstrakt: The article is an attempt to summarise the achievements of local government in Poland reactivated in 1990, and the topics discussed in the article focus on development and functioning since 1808 Prussian urban reform, which is the organisational model for contemporary local government units in Europe. Much of the article is also devoted to the functioning of Polish local governments in the 1990s and early 2000s, preceding Poland’s accession to the European Union. The issue of the use of pre-accession funds and funds available after 2004 by local governments, which had a significant impact on infrastructure investments in Polish communes, districts and voivodship, was discussed in detail. On the basis of available reports, the article also presents an assessment of the achievements of local government in Poland over thirty years, with its successes and failures. The author also refers to the possibility of using this legacy by local governments of neighbouring countries aspiring to EU membership, mainly Ukraine.

Bibliografia:

Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, SAPARD, [b. daty], https://www.arimr.gov.pl/programy-2002-2013/sapard.html [18.03.2020].

Bank Gospodarstwa Krajowego, Nakłady inwestycyjne JST i możliwości ich sfinansowania w kontekście malejących środków z funduszy europejskich do roku 2030. Raport XIV Konfe-rencja dla JST, 12.11.2019, https://www.bgk.pl/aktualnosci/konferencje/xiv-konferencja-bgk-dla-jst/ [22.04.2020].

BM Consulting Group, Badanie efektów realizacji programu pomocowego Unii Europejskiej PHARE STRUDER w części dotyczącej małych projektów infrastrukturalnych, Warszawa 2000, https://poig.parp.gov.pl/files/74/75/77/320/5675.pdf [12.03.2020].

BM Consulting Group, Ewaluacja końcowa programu pomocowego Unii Europejskiej PHA-RE – RAPID: Raport końcowy, Warszawa 2001, https://poig.parp.gov.pl/files/74/75/77/320/5673.pdf [18.03.2020].

Centrum Badania Opinii Społecznej, Oceny władz samorządowych oraz ich kompetencji: Ko-munikat z badań, Warszawa 2018.

Centrum Badania Opinii Społecznej, Opinie o skutkach integracji Polski z Unią Europejską i przebiegu negocjacji akcesyjnych: Komunikat z badań, Warszawa 2000.

Council of Europe, Local and regional democracy in Poland. Committee on the Honouring of Obligations and Commitments by member States of the European Charter of Local Self-Government (Monitoring Committee), 02.04.2019, https://publicsearch.coe.int/#k=Local%20and%20regional%20democracy%20in%20Poland%202019#f=%5B%5D#s=51 [15.04.2020].

Council of the EEC, Council Regulation (EEC) No 3906/89 of 18 December 1989 on econo-mic aid to the Republic of Hungary and the Polish People’s Republic, 18.12.1989, https://eur-lex.europa.eu/legal-content/EN/TXT/HTML/?uri=CELEX:31989R3906&from=DE [27.02.2020].

Craig G. A., Das Ende Preussens. Acht Porträts, München 2001.

Dziennik Praw Państwa Polskiego z 1918 r. nr 18 poz. 48.

Dziennik Praw Państwa Polskiego z 1918 r. nr 19 poz. 51.

Dziennik Praw Państwa Polskiego z 1918 r. nr 20 poz. 58.

Dziennik Praw Państwa Polskiego z 1919 r. nr 13 poz. 140.

Dziennik Praw Państwa Polskiego z 1919 r. nr 13 poz. 141.

Dz.U. z 1921 r. nr 44 poz. 267.

Dz.U. z 1938 r. nr 63 poz. 480.

Dz.U. z 1938 r. nr 63 poz. 481.

Dz.U. z 1989 r. nr 75 poz. 444.

Dz.U. z 1990 r. nr 16, poz. 95.

Dz.U. z 1998 r. nr 91 poz. 578.

European Parliament, The PHARE Programme and the enlargement of the European Union, 04.12.1998, https://www.europarl.europa.eu/enlargement/briefings/33a2_en.htm#F1 [27.02.2020].

Fulara J., Program Phare’ 2001 Odbudowa, „Wspólnoty Europejskie” 2003, t. 137, nr 2, s. 26-31.

Fundacja Rozwoju Demokracji Lokalnej, Polskie doświadczenie samorządowe dla Ukrainy, 24.10.2017, https://frdl.org.pl/informacje/opinie-frdl/polskie-doswiadczenie-samorzadowe-dla-ukrainy [18.04.2020].

Jankowska A., Fundusze Unii Europejskiej w okresie programowania 2007-2013, Warszawa 2005.

Kubas S., Struktura ustrojowa samorządu terytorialnego w Republice Czeskiej, „Zeszyty Myszkowskie” 2015, t. 2, s. 118-137.

Łapa M., Sto lat samorządu. Sto lat niepodległości, Łódź 2018.

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Efekty Programów Europejskiej Współpracy Terytorialnej 2007-2013, 19.11.2015, https://www.ewt.gov.pl/efekty-programow-europejskiej-wspolpracy-terytorialnej-2007-2013/ [07.04.2020].

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Efekty Programów Innowacyjna Gospodarka 2007-2013, 12.01.2016, https://www.poir.gov.pl/efekty-programu-innowacyjna-gospodarka-2007-2013/ [07.04.2020].

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Efekty Programu Infrastruktura i Środowisko 2007-2013, 05.11.2015, https://www.pois.gov.pl/efekty-programu-infrastruktura-i-srodowisko-2007-2013/ [07.04.2020].

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Efekty Programu Kapitał Ludzki 2007-2013, 19.11.2015, https://www.power.gov.pl/efekty-programu-kapital-ludzki-2007-2013/ [07.04.2020].

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Efekty Programu Rozwój Polski Wschodniej 2007-2013, 04.02.2016, https://www.polskawschodnia.gov.pl/efekty-programu-rozwoj-polski-wschodniej-2007-2013/ [07.04.2020].

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Fundusze Europejskie 2004-2006, 30.06.2020, https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/zasady-dzialania-funduszy/poprzednie-perspektywy-fe/fundusze-europejskie-2004-2006/ [30.06.2020].

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Fundusze Europejskie 2007-2013, 30.06.2020, https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/zasady-dzialania-funduszy/poprzednie-perspektywy-fe/fundusze-europejskie-2007-2013/ [30.06.2020].

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Fundusze europejskie na lata 2014-2020 – po-zytywny bilans na półmetku, 07.05.2019, https://www.gov.pl/web/fundusze-regiony/fundusze-europejskie-na-lata-2014-2020-pozytywny-bilans-na-polmetku [12.04.2020].

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Fundusze Europejskie w Polsce, 06.11.2016, https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/o-funduszach/zasady-dzialania-funduszy/fundusze-europejskie-w-polsce/ [12.04.2020].

Ministerstwo Funduszy i Polityki Regionalnej, Jak będziemy inwestować Fundusze Europej-skie 2014-20?, 26.02.2015, https://www.funduszeeuropejskie.gov.pl/strony/wiadomosci/jak-bedziemy-inwestowac-fundusze-europejskie-2014-20/ [25.03.2020].

Ministerstwo Rozwoju Regionalnego, Sprawozdanie końcowe z realizacji Narodowego Planu Rozwoju na lata 2004-2006, Warszawa 2013.

Monitor Polski z 1990 r. nr 21, poz. 170.

Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, Projekty zaakceptowane przez Komisję Europejską w sektorze środowiska w latach 2000-2003 do realizacji w ra-mach Funduszu ISPA, [b. daty], http://nfosigw.gov.pl/oferta-finansowania/srodki-zagraniczne/archiwum/ispa/informacje-o-projektach-fundusz-ispa—strony-www/ [18.03.2020].

Nemzeti Választási Iroda, 1990. évi önkormányzati választások 2. forduló, 1. forduló, https://www.valasztas.hu/onkormanyzati-valasztasok [10.03.2020].

Nipperdey T., Germany from Napoleon to Bismarck 1800-1866, Princeton 1996, https://doi.org/10.1515/9781400864300.

NSZZ „Solidarność”. Komisja Krajowa, Program NSZZ „Solidarność” uchwalony przez I Krajowy Zjazd Delegatów, 07.10.1981, http://www.solidarnosc.org.pl/1-kzd-1981/item/6128-uchwala-programowa-i-krajowego-zjazdu-delegatow [20.01.2020], https://doi.org/10.4467/23540214zm.20.022.11801.

Oręziak L., Finanse Unii Europejskiej, Warszawa 2009.

Paziewska E., Samorząd terytorialny wczoraj i dziś, Warszawa 2011.

Polska Agencja Rozwoju Przedsiębiorczości, Ewaluacja końcowa programu pomocowego Unii Europejskiej PHARE-STRUDER 2. Raport końcowy, Warszawa 2002, https://poig.parp.gov.pl/files/74/75/77/320/5676.pdf [15.03.2020].

Regulski J., Ustrój samorządów w postulatach 1989 roku, [w:] 25 lat odrodzonego samorządu w Polsce – osiągnięcia, porażki i zadania na przyszłość, Warszawa 2014, s. 5-7.

Rowiński J., SAPARD – programowanie i realizacja, Warszawa 2005, https://depot.ceon.pl/bitstream/handle/123456789/4783/14.pdf?sequence=1 [18.03.2020].

Russel P., Nowa perspektywa finansowa Unii Europejskiej, [w:] Polityki unijne, red. G. Gołę-biowski, Warszawa 2011, s. 79-99.

Skorupska A., Dyplomacja samorządowa: Efektywność i perspektywy rozwoju, Warszawa 2015.

Slovenská národná rada, Zákon č. 369/1990 Sb., 06.09.1990, https://www.zakonypreludi.sk/zz/1990-369 [10.03.2020].

Törvények és OGY határozatok, 1990. évi LXV. Törvény a helyi önkormányzatokról, [b. daty], https://mkogy.jogtar.hu/jogszabaly?docid=99000065.TV [10.03.2020].

Verkhovna Rada Ukrayiny, Stratehiya staloho rozvytku „Ukrayina – 2020”), 12.01.2015, https://zakon.rada.gov.ua/laws/show/5/2015#n10 [18.04.2020].

Zimny A., Fundusze unijne jako źródło finansowania inwestycji gminnych w sferze infrastruk-tury technicznej, „Samorząd Terytorialny” 2006, t. 9, s. 16-22.

Słowa kluczowe: , ,