Komentarze IEŚ | Instytut Europy Środkowej

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1358

19 maja 2025

Łukasz Lewkowicz - Zespół Pamięci Zbiorowej

Wielowektorowość po słowacku: premier Fico świętuje w Moskwie zakończenie wojny

9 maja 2025 r. premier Słowacji Robert Fico (Smer-SSD) wziął udział w uroczystościach upamiętniających 80. rocznicę zwycięstwa nad nazistowskimi Niemcami w II wojnie światowej, zorganizowanych w Moskwie. Był jedynym przywódcą państwa UE, który uczestniczył w tym wydarzeniu. Podczas delegacji Fico spotkał się z prezydentem Rosji Władimirem Putinem, a także m.in....

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1357

19 maja 2025

Jakub Bornio | Łukasz Lewkowicz - Zespół Bałtycki, Zespół Pamięci Zbiorowej

Dziesiąty szczyt Inicjatywy Trójmorza w Warszawie – główne postanowienia i perspektywy rozwoju

W dniach 28-29 kwietnia 2025 r. w Warszawie odbył się jubileuszowy, dziesiąty szczyt Inicjatywy Trójmorza (Three Seas Initative, 3SI), którego gospodarzem był prezydent Andrzej Duda i któremu tradycyjnie towarzyszyło Forum Biznesowe. W wydarzeniu wzięli udział przedstawiciele 23 państw i podmiotów. Do głównych osiągnięć szczytu można zaliczyć poszerzenie 3SI o...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1348

8 maja 2025

Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Od Praskiej Wiosny do Buczy: jak czeska pamięć zbiorowa współtworzy społeczną percepcję Rosji i solidarność z Ukrainą

Wizyta prezydenta Wołodymyra Zełenskiego w Pradze w maju 2025 r. symbolicznie potwierdziła bliskie relacje czesko-ukraińskie oraz konsekwentne wsparcie udzielane Ukrainie przez czeskie władze, zarówno polityczne, jak i militarne. Od początku pełnoskalowej inwazji Rosji w 2022 r. Republika Czeska była jednym z najbardziej zaangażowanych państw w regionie, dostarczając...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1346

5 maja 2025

Robert Rajczyk - Zespół Pamięci Zbiorowej

Kontrowersyjna nowelizacja Ustawy zasadniczej Węgier

14 kwietnia 2025 r. 140 głosami „za” i 21 „przeciw” w Ustawie zasadniczej Węgier wprowadzono zmiany. Nowe zapisy dotyczą m.in. istnienia tylko dwóch płci, ograniczenia wolności zgromadzeń w celu wzmocnienia ochrony dzieci oraz bezprecedensowej możliwości zawieszenia węgierskiego obywatelstwa. Kontrowersyjna, 15. nowelizacja kolejny raz podyktowana była...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1333

14 kwietnia 2025

Łukasz Lewkowicz - Zespół Pamięci Zbiorowej

Słowacja: debata o przywróceniu obowiązkowej służby wojskowej

22 marca 2025 r. wicemarszałek parlamentu i lider koalicyjnej Słowackiej Partii Narodowej (SNS) Andrej Danko ogłosił w mediach pomysł przywrócenia na Słowacji – po blisko dwóch dekadach – obowiązkowej służby wojskowej. Szkolenie trwałoby trzy miesiące i objęło tylko młodych mężczyzn. Pomysł wicemarszałka spotkał się z ambiwalentną reakcją nie tylko...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1331

14 kwietnia 2025

Robert Rajczyk - Zespół Pamięci Zbiorowej

Polityczny racjonalizm węgierskiej opozycji

Na rok przed wyborami parlamentarnymi część węgierskiej opozycji próbuje aktywnie włączyć się do politycznej rywalizacji, którą zdominowały Fidesz-KDNP oraz partia Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság Párt, TISZA). Katalizatorem działań opozycji stały się nowelizacja ustawy o zgromadzeniach oraz kwestia członkostwa Ukrainy w UE, które umożliwiły...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1320

25 marca 2025

Robert Rajczyk - Zespół Pamięci Zbiorowej

Polaryzacja społeczna i radykalizacja polityczna węgierskiego premiera

Utrzymująca się od kilku miesięcy wysoka pozycja w sondażach partii Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság Párt, TISZA), która coraz realnej zagraża politycznej dominacji koalicji rządzącej na Węgrzech w planowanych na wiosnę 2026 r. wyborach parlamentarnych, zmusza Fidesz-KDNP do radykalizacji działań politycznych. W polityce wewnętrznej są to...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1315

19 marca 2025

Łukasz Lewkowicz - Zespół Pamięci Zbiorowej

Premier Fico na konferencji CPAC: polityczna kalkulacja czy ideologiczna transformacja?

W dniach 19-22 lutego 2025 r. w Waszyngtonie po raz kolejny odbyła się największa konferencja polityczna konserwatystów na świecie – Conservative Political Action Conference (CPAC). Niespodziewanie, obok amerykańskich i światowych polityków prawicowych, na wydarzeniu pojawił się uchodzący za przedstawiciela lewicy premier Słowacji Robert Fico (Smer-SSD). W swoim...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1310

12 marca 2025

Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Francja wobec wojny w Ukrainie – wsparcie militarne, dyplomacja i dążenie do europejskiej autonomii strategicznej

Francja od początku pełnoskalowej wojny Rosji z Ukrainą, rozpoczętej w 2022 r., konsekwentnie wspiera Kijów, stopniowo zwiększając zakres pomocy wojskowej i humanitarnej. Szacuje się, że do grudnia 2024 r. na wsparcie militarne przeznaczyła ok. 4,9 mld euro, dostarczając m.in. armatohaubice CAESAR, myśliwce Mirage 2000, pociski SCALP oraz systemy obrony powietrznej....

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1309

8 marca 2025

Robert Rajczyk - Zespół Pamięci Zbiorowej

Brutalizacja przedwyborczej walki politycznej na Węgrzech

Na Węgrzech rozpoczęła się nieformalna kampania przedwyborcza przed wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na wiosnę 2026 r. Obie cieszące się największym poparciem społecznym partie przedstawiły swoje programy polityczne. Zarówno rządząca koalicja Fidesz-KDNP, jak i utrzymująca sondażową przewagę partia Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság Párt, TISZA)...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1297

21 lutego 2025

Jakub Bornio | Agata Tatarenko - Zespół Bałtycki, Zespół Pamięci Zbiorowej

Europejska (nie)jedność. Szczyt w Paryżu a wyzwania dla bezpieczeństwa regionalnego

Szczyt w Paryżu, który odbył się 17 lutego 2025 r., miał na celu wypracowanie europejskiej strategii wobec wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz roli Europy w negocjacjach pokojowych. Spotkanie uwidoczniło jednak głębokie podziały między państwami europejskimi, zarówno w kwestii potencjalnego wysłania sił stabilizacyjnych, jak i kształtu przyszłej polityki...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1296

21 lutego 2025

Robert Rajczyk - Zespół Pamięci Zbiorowej

Taktyczny sukces węgierskiej opozycji w radzie miejskiej Budapesztu

Kwestia sprzedaży poprzemysłowych nieużytków w XIV dzielnicy Budapesztu stała się przedmiotem politycznej rywalizacji z Fideszem w radzie miejskiej. Udaremnienie realizacji projektu inwestora ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich w Rákosrendező zjednoczyło niewspółpracującą dotychczas ze sobą węgierską opozycję. Inwestycja w Rákosrendező. Teren w...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1285

6 lutego 2025

Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Rosyjska Cerkiew Prawosławna jako narzędzie wpływów Rosji w Republice Czeskiej

Rosyjska Cerkiew Prawosławna (RCP) odgrywa istotną rolę jako narzędzie wpływów politycznych Kremla w Europie Środkowej, wykorzystywane nie tylko do działań propagandowych, ale także do operacji wywiadowczych. Świadczy o tym chociażby sprawa cerkwi św. św. Piotra i Pawła w Karlowych Warach, której proboszcz został oskarżony o współpracę z rosyjskimi...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1284

5 lutego 2025

Łukasz Lewkowicz - Zespół Pamięci Zbiorowej

Antyrządowe manifestacje na Słowacji: początek końca rządów Roberta Ficy?

24 stycznia 2025 r. w Bratysławie i w ponad 20 innych słowackich miastach odbyły się największe od 2018 r. antyrządowe manifestacje. Według doniesień medialnych w protestach mogło wziąć udział nawet 130 tys. uczestników. Protestujący jasno wskazali, że nie akceptują polityki zagranicznej i wewnętrznej Roberta Ficy (Smer-SSD). Po raz pierwszy na manifestacjach...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1278

31 stycznia 2025

Robert Rajczyk - Zespół Pamięci Zbiorowej

Wyzwania węgierskiej gospodarki w 2025 roku

Zapowiadany przez węgierskie władze wzrost gospodarczy w 2025 r. ma się przyczynić do podniesienia poziomu życia społeczeństwa, co z kolei będzie miało istotne znaczenie w kontekście zaplanowanych na 2026 r. wyborów parlamentarnych i utrzymania władzy przez koalicję rządową. Stymulowaniu gospodarki Węgier, która w ciągu dwóch lat dwukrotnie...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1269

22 stycznia 2025

Łukasz Lewkowicz - Zespół Pamięci Zbiorowej

Słowacja: kontrowersyjna wizyta parlamentarzystów w Moskwie

Kilka tygodni po niezapowiedzianej wizycie premiera Słowacji Roberta Fico w Moskwie („Komentarze IEŚ”, nr 1258) do stolicy Rosji wybrali się również reprezentujący koalicję rządową przedstawiciele słowackiego parlamentu. W grupie tej znalazło się sześciu parlamentarzystów: Andrej Danko i Adam Lučanský z SNS oraz Tibor Gašpar, Marián Kéry, Richard Glück i...

Więcej →