Wydawca: Instytut Europy Środkowej
ISSN: 2657-6996
  • Grzegorz Gil
  • Anton Saifullayeu
  • Agnieszka Zajdel
  • Spasimir Domaradzki
  • Aleksandra Kuczyńska-Zonik
  • Damian Szacawa
  • Agata Tatarenko

Komentarze IEŚ

Komentarze IEŚ 93
11 grudnia 2019

Chorwacka prezydencja w Radzie Unii Europejskiej. Plany, oczekiwania, ograniczenia

1 stycznia 2020 r. Chorwacja przejmie od Finlandii półroczną prezydencję w Radzie Unii Europejskiej. Prezydencja Chorwacji wiąże się z poważnymi ograniczeniami zewnętrznymi i wewnętrznymi. Władze państwa będą starały się osiągnąć dwa zasadnicze cele własne znajdujące się poza listą oficjalnych priorytetów: przystąpienie do strefy Schengen oraz kontynuację...

Więcej →
Komentarze IEŚ 94
11 grudnia 2019

Protesty społeczne w Serbii, Czarnogórze i Albanii: Bałkańska Wiosna czy proces europeizacji Bałkanów Zachodnich?

Na przestrzeni ostatniego roku w Serbii, Czarnogórze i Albanii miały miejsce protesty społeczne. Demonstracje w Albanii i Czarnogórze wygasły do połowy 2019 r. Protesty w Serbii są wprawdzie kontynuowane, wyraźnemu zmniejszeniu uległa jednak liczba uczestników demonstracji. Jakkolwiek trudno pominąć polityczny kontekst protestów, pozostają one przede wszystkim...

Więcej →
Komentarze IEŚ 91
6 grudnia 2019

Nord Stream 2: budowa w cieniu trójstronnych negocjacji Rosja – Ukraina – UE

30 października Duńska Agencja Energii (DEA) wydała zgodę na budowę gazociągu Nord Stream 2 na wodach i szelfie kontynentalnym należących do Danii. Uczyniła to pomimo powszechnie podzielanego krytycznego stanowiska duńskich polityków wobec tego projektu oraz po znaczącej presji międzynarodowej. Oddanie gazociągu do użytku planowane jest na połowę 2020 r., co...

Więcej →
Komentarze IEŚ 92
6 grudnia 2019

Białoruski kontekst pogrzebu powstańców styczniowych w Wilnie 22 listopada 2019 r.

22 listopada odbył się uroczysty pogrzeb bohaterów powstania styczniowego, których szczątki odkryto przypadkowo po obsunięciu się zbocza Góry Giedymina w Wilnie w 2017 r. Wśród zidentyfikowanych osób znaleźli się lokalni przywódcy powstania styczniowego: Wincenty Konstanty Kalinowski i generał Zygmunt Sierakowski. Pogrzeb, w którym uczestniczyli prezydenci Polski i...

Więcej →
Komentarze IEŚ 90
5 grudnia 2019

Niestabilność rządu Sauliusa Skvernelisa na Litwie

Najbliższe miesiące w życiu politycznym Litwy upłyną pod znakiem kampanii przed wyborami parlamentarnymi, zaplanowanymi na październik 2020 r. W ostatnim czasie następuje spadek poparcia dla rządzącej partii, potęgowany m.in. protestami różnych grup zawodowych i ujawnianymi przez media nadużyciami. Rząd Sauliusa Skvernelisa powinien przetrwać do końca kadencji,...

Więcej →
Komentarze IEŚ 88
4 grudnia 2019

Wybory prezydenckie w Rumunii – druga kadencja Klausa Iohannisa

24 listopada 2019 r. w Rumunii odbyła się druga tura wyborów prezydenckich, zakończonych zdecydowanym zwycięstwem starającego się o reelekcję prezydenta Klausa Iohannisa. Przegrana startującej z ramienia Partii Socjaldemokratycznej (PSD) byłej premier Viorici Dăncili odzwierciedla długotrwały kryzys w PSD i problemy wewnętrzne państwa. Kampania wyborcza, jak i same...

Więcej →
Komentarze IEŚ 89
4 grudnia 2019

Pomysł utworzenia „małego Schengen” dzieli państwa bałkańskie

10 listopada odbyło się drugie z kolei spotkanie przywódców państw Bałkanów Zachodnich dotyczące utworzenia „małego Schengen” – obszaru wolności gospodarczej w regionie. Inicjatywa ma na celu zniesienie w przyszłości wszelkich barier w swobodnym przepływie osób, towarów, kapitału i usług. Pomysł nie spotkał się jednak z pełną aprobatą władz...

Więcej →
Komentarze IEŚ 86
28 listopada 2019

Wybory parlamentarne na Białorusi – nowy parlament na starych zasadach

W listopadzie 2019 r. odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne na Białorusi. Biorąc pod uwagę charakter białoruskiego systemu politycznego, wynik wyborów nie był dla Białorusinów zaskoczeniem, wybory nie budziły też istotnego zainteresowania w społeczeństwie. Ich rezultat zapewne umożliwi prezydentowi Białorusi Alaksandrowi Łukaszence przeprowadzenie i...

Więcej →
Komentarze IEŚ 87
28 listopada 2019

Spór o sondaże przedwyborcze na Słowacji

27 października Słowacka Rada Narodowa, dzięki głosom części rządzącej koalicji (Smer-SD i SNS) oraz opozycyjnej LSNS, uchwaliła kontrowersyjny zakaz publikacji przedwyborczych sondaży w okresie 50 dni poprzedzających głosowanie. Na początku listopada prezydent Zuzana Čaputová zawetowała nowelizację przepisów ze względu na ich antydemokratyczny charakter. W...

Więcej →
Komentarze IEŚ 84
27 listopada 2019

Kolejne komplikacje w kwestii porozumienia dotyczącego traktatu granicznego pomiędzy Estonią a Rosją

Traktat graniczny jest jednym z najbardziej problematycznych aspektów w stosunkach estońsko-rosyjskich. Wypracowany w poprzednich latach w Estonii konsensus polityczny podważa w ostatnim czasie populistyczna Estońska Konserwatywna Partia Ludowa (EKRE), która podnosi kwestię roszczeń terytorialnych wobec Rosji. Kontrowersyjne wypowiedzi polityków EKRE, domagających się...

Więcej →
Komentarze IEŚ 85
27 listopada 2019

Ustawa o obrocie ziemią na Ukrainie: szanse i zagrożenia

13 listopada 2019 r. Rada Najwyższa Ukrainy zagłosowała w pierwszym czytaniu za przyjęciem projektu ustawy o obrocie ziemią. Dokument przewiduje zniesienie moratorium na handel gruntami rolnymi od 1 października 2020 r. Oznacza to, że obecni posiadacze ziemi zostaną pełnoprawnymi właścicielami swych udziałów, a sektor rolniczy państwa, w zamierzeniach władz,...

Więcej →
Komentarze IEŚ 83
22 listopada 2019

Polityka energetyczna Węgier uzależniona od Rosji

Pod koniec października premier Viktor Orbán ostatecznie potwierdził zainteresowanie Węgier uczestnictwem w budowie rosyjsko-tureckiego gazociągu TurkStream. Co znamienne, deklaracja padła podczas wspólnej konferencji prasowej z udziałem prezydenta Federacji Rosyjskiej Władimira Putina, który 30 października 2019 r. złożył jednodniową wizytę w Budapeszcie. Decyzja...

Więcej →
Komentarze IEŚ 82
21 listopada 2019

Wizyta czeskiej delegacji w Kijowie z gospodarką w tle

Premier Republiki Czeskiej Andrej Babiš wraz z czeskim ministrem przemysłu i handlu Karelem Havlíčkiem oraz ponad osiemdziesięcioma czeskimi przedsiębiorcami przebywali w dniach 18-19 listopada 2019 r. w Kijowie. Głównym celem oficjalnej wizyty czeskiego premiera, pierwszej od 2008 r., było wyrażenie poparcia dla Ukrainy, zarówno w przypadku konfliktu z Rosją, jak i...

Więcej →
Komentarze IEŚ 81
20 listopada 2019

Ukraińskie implikacje rozmowy telefonicznej Donalda Trumpa i Wołodymyra Zełenskiego

Skandal wokół ewentualnych nacisków wywieranych przez prezydenta Stanów Zjednoczonych Donalda Trumpa oraz jego otoczenie na prezydenta Ukrainy Wołodymyra Zełenskiego budzi coraz większe zainteresowanie amerykańskiej opinii publicznej. Przesłuchania świadków, będące jego konsekwencją, mają zbadać zasadność wszczęcia procedury impeachmentu. Prowadzone obecnie...

Więcej →
Komentarze IEŚ 80
19 listopada 2019

Małe Schengen na Bałkanach

Deklaracja w sprawie wdrożenia czterech podstawowych swobód UE podpisana przez przywódców Albanii, Macedonii Północnej i Serbii wychodzi naprzeciw oczekiwaniom Unii Europejskiej w zakresie pogłębienia współpracy regionalnej. Choć niewiążąca prawnie, stanowi pozytywny sygnał dla decydentów politycznych i inwestorów w Europie. Wyzwaniem pozostaje implementacja...

Więcej →
Komentarze IEŚ 79
14 listopada 2019

Dania wyraziła zgodę na budowę Baltic Pipe

25 października Duńska Agencja Energii (DEA) wydała zgodę na budowę gazociągu Baltic Pipe na wodach i szelfie kontynentalnym należących do Danii. Budowa Baltic Pipe, poprzez zwiększenie dostępności gazu naturalnego, wspomoże transformację energetyczną Polski oraz pozwoli na dalszą dywersyfikację kierunków dostaw błękitnego paliwa do Polski. Natomiast w skali...

Więcej →
Komentarze IEŚ 78
13 listopada 2019

Va banque po mołdawsku

Nieoczekiwaną koalicję rządową, złożoną z sił prozachodnich i prorosyjskich, sformowaną w czerwcu 2019 r. pod naciskiem USA, Unii Europejskiej i Rosji, traktowano jako sojusz taktyczny, z dużym potencjałem niestabilności. Pierwszy test, jakim były powszechne wybory lokalne, ujawnił rozbieżność interesów strategicznych i uruchomił procesy, które doprowadziły do...

Więcej →
Komentarze IEŚ 77
12 listopada 2019

Dialog w cieniu elektrowni: perspektywy nowego otwarcia w stosunkach litewsko-białoruskich

Zarówno w trakcie kampanii przed wyborami prezydenckimi, jak i po objęciu urzędu prezydent Litwy Gitanas Nausėda nie wykluczał możliwości nawiązania dialogu z władzami białoruskimi. Według niego zachowanie przez Białoruś suwerenności (w kontekście jej pogłębiającej się integracji z Rosją) jest priorytetem polityki zagranicznej Litwy. Szanse realizacji tych...

Więcej →
Komentarze IEŚ 76
7 listopada 2019

CEFTA: rozwój i bariery w handlu zagranicznym

Handel w ramach CEFTA rozwija się, choć – paradoksalnie – liczba barier handlowych rośnie. Brak woli politycznej do tego, aby koordynować działania poszczególnych państw, sprawia, że porozumienie o wolnym handlu nie zawsze jest przestrzegane, a realizacja idei Regionalnego Obszaru Gospodarczego na Bałkanach – jednego z kluczowych elementów Procesu Berlińskiego –...

Więcej →
Komentarze IEŚ 74
30 października 2019

Związek (nie)partnerski: perspektywy integracji Federacji Rosyjskiej i Republiki Białorusi

8 grudnia 2019 r. obchodzona będzie 20. rocznica podpisania przez Białoruś i Federację Rosyjską porozumienia o powołaniu Państwa Związkowego. W kontekście świętowania jubileuszu prowadzone są rozmowy na temat pogłębienia i przyśpieszenia procesu integracji ekonomicznej i politycznej. 6 września 2019 r. premierzy obu państw podpisali umowę określającą...

Więcej →
Komentarze IEŚ 73
28 października 2019

Program działalności Gabinetu Ministrów Ukrainy

30 września 2019 r. Gabinet Ministrów Ukrainy (GMU) opublikował program działań rządu na kolejne pięć lat. 4 października dokument został zatwierdzony przez Radę Najwyższą 236 głosami. Program GMU to strategiczny plan wzrostu dobrobytu i poziomu życia Ukraińców. Według założeń koncentruje się on na potrzebach ludzi, dlatego cele sformułowane przez rząd...

Więcej →
Komentarze IEŚ 72
23 października 2019

Jan Palach w czeskiej polityce historycznej: miejsce pamięci we Všetatach

9 października 2019 r. we Všetatach otwarto miejsce pamięci poświęcone Janowi Palachowi (Památník Jana Palacha ve Všetatech). Jest to kolejne upamiętnienie czeskiego studenta, który 16 stycznia 1969 r. dokonał aktu samospalenia na placu Wacława w Pradze. Jego postać zajmuje wysoką pozycję w pamięci zbiorowej Czechów odnoszącej się do powojennej historii tego...

Więcej →
Komentarze IEŚ 71
21 października 2019

Współpraca Albanii i Kosowa: między oczekiwaniami a rzeczywistością

W lipcu 2019 r. doszło do podpisania przez ministrów spraw zagranicznych Albanii i Kosowa umowy zakładającej koordynowanie polityk zagranicznych oraz unifikację misji dyplomatycznych obu państw. Jest to kolejny krok mający na celu wzmocnienie współpracy pomiędzy Albanią a Kosowem. Problematyczne pozostają jednak relacje gospodarcze między państwami. Zauważalny jest...

Więcej →
Komentarze IEŚ 69
18 października 2019

Pomniki przywódców kozackich we współczesnej polityce historycznej Ukrainy

W ostatnich latach na Ukrainie widoczny jest intensywny proces upamiętniania przywódców kozackich z XVII w. Powstanie nowych pomników wskazuje na wprowadzenie do polityki historycznej tematu walki wyzwoleńczej kozactwa ukraińskiego przeciwko Rosji. Celem takiej polityki jest kształtowanie patriotyzmu i tożsamości narodowej mieszkańców Ukrainy w oparciu o symbole...

Więcej →
Informacje z kraju i świata