Dyplomacja naukowa jako kategoria dyplomacji wpływu – przypadek Francji

ORCID: Monika Szkarłat:

Strony: 313-345

Wydanie: Lublin 2022

DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2022.4.13

Sposób cytowania: M. Szkarłat, Dyplomacja naukowa jako kategoria dyplomacji wpływu – przypadek Francji, Rocznik Instytutu Europy Środkowo-Wschodniej” 20 (2022), z. 4, s. 313-345, DOI: https://doi.org/10.36874/RIESW.2022.4.13

Słowa kluczowe: , , ,

Keywords: , , ,

Abstrakt: W ostatniej dekadzie dyplomacja naukowa, będąca jedną z kategorii dyplomacji wpływu, stała się przedmiotem badań naukowych i dyskursu politycznego. Państwa – adaptując się do tych zmian – tworzą ramy prawno- instytucjonalne dyplomacji naukowej, w których łączą priorytety polityki zagranicznej i polityki naukowo-innowacyjnej. Wciąż jednak grono państw zaawansowanych w tym procesie jest nieliczne. Jednym z nich jest Francja, która w połowie XX w. rozpoczęła budowę podstaw instytucjonalnych i strategicznych dyplomacji naukowej, a obecnie może być źródłem dobrych praktyk dla państw będących na początku tej drogi. W artykule zostaną przedstawione podstawy koncepcyjne dyplomacji wpływu oraz model organizacyjny dyplomacji naukowej Francji, będący przykładem dyplomacji wpływu opartej na potencjale i atrakcyjności nauki. Analizując poszczególne wymiary modelu, zostaną wskazane uwarunkowania, takie jak koncepcja polityki zagranicznej, założenia polityki naukowej czy struktura sektora naukowo-technologicznego państwa, które wpływają na specyfikę dyplomacji naukowej Francji. Na specyfikę francuskiego modelu dyplomacji naukowej składa się jej silne powiązanie z celami polityki zagranicznej i rozwojowej, traktowanie nauki jako istotnego instrumentu polityki zagranicznej i dyplomacji wpływu, ale także nacisk na wsparcie internacjonalizacji nauki i zwiększanie udziału Francji w międzynarodowych przedsięwzięciach naukowych.

Bibliografia:

Académie des sciences, Délégation aux relations internationals, Note de cadrage pour la programmation, Paris 2018.

American Assocn for the Advancement of Science & the Royal Society, New frontiers in science diplomacy, London 2010.

Barston R.P., Modern Diplomacy, London – New York 2014.

Belin C., Toucas B., The “Macron Miracle” Could Transform France Into a Global Powerhouse, The National Interest, 2018, https://nationalinterest.org/feature/the-macron-miracle-could-transform-france-global-powerhouse-25477.

Berridge G.R., Diplomacy. Theory and Practice, Palgrave Macmillan UK, 2010.

Berridge G.R., Richelieu, [w:] Diplomatic Theory From Machiavelli to Kissinger, G.R. Berridge, M. Keens-Soper, T.G. Otte (eds.), Palgrave Macmillan UK, 2001, s. 71-87.

Bjola C., Kornprobst M., Understanding International Diplomacy. Theory, Practice and Ethics, London – New York 2018.

Bourdieu P., La Distinction. Critique sociale du jugement, Paris 1979.

Bourdieu P., Social Space and Symbolic Power, „Sociological Theory” 1989 7(1), s. 14-25.

Campbell C.A., US Science Diplomacy with Arab Countries, [w:] Science Diplomacy. New Day or False Dawn, L.S. Davis., R.G. Patman (eds.), World Scientific Publishing, 2015, s. 25-46.

Campus France, Campus France’s Missions, 2022, https://www.campusfrance.org/en/Campus France-missions. Campus France, Liste des établissements membres du Forum Campus France en Février 2019, Paris 2020.

Campus France, The events organised by Campus France, 2022, https://www.campusfrance.org/en/organisation-events-Campus-France.

Campus France, The France Alumni Network, 2022, https://www.campusfrance.org/en/managing-the-france-alumni-network.

Centre de coopération internationale en recherche agronomique pour le développement, CIRAD 2021, https://www.cirad.fr/qui-sommes-nous/le-cirad-en-bref.

Centre National de la Recherche Scientifique, Make Our Planet Great Again, 2017, https://makeourplanetgreatagain-cnrs.com/.

Collège de France, PAUSE Program, 2022, http://www.college-de-france.fr/site/en-program-pause/index.htm#content.htm.

Constantinou C.M., Der Derian J., Sustaining Global Hope: Sovereignty, Power and the Transformation of Diplomacy, [w:] Sustainable Diplomacies, C.M. Constantinou, J. Der Derian (eds.), Palgrave Macmillan, 2010, s. 1-25.

Constantinou C.M., Sharp P., Theoretical Perspectives in Diplomacy, [w:] The SAGE Handbook of Diplomacy, C.M. Constantinou, P. Kerr, P. Sharp (eds.), SAGE Publications Ltd., 2016, s. 13-28.

Copeland D., Science Diplomacy: What’s It All About?, „CIPS Policy Briefs” 2011(13), s. 1-4.

Discours de M. Édouard Philippe, Présentation de la stratégie d’attractivité pour les étudiants internationaux, Paris 2018, https://www.gouvernement.fr/partage/10704-presentation-de-la-strategie-d-attractivite-pour-les-etudiants-internationaux.

EASAC, European Academies Science Advise Council, 2022, https://easac.eu/.

Expertise France, Results & Outlook 2017-2018. Together for a better tomorrow, 2021, https://www.expertisefrance.fr/documents.

Ferguson Y.H., Mansbach R.W., Remapping Global Politics. History’s Revenge and Future Shock, Cambridge University Press, 2004.

Flink T., Schreiterer U., Science Diplomacy at the Intersection of S&T Policies and Foreign Affairs: Towards a Typology of National Approaches, „Science and Public Policy” 2010 37(9), s. 665-677.

Gazeau-Secret A., Francophonie et diplomatie d’influence, „Géoéconomie” 2010 55(4), s. 39-56.

Gluckman S.P., Enhancing evidence-informed policy making. A report by the Prime Minister’s Chief Science Advisor, Office of the Prime Minister’s Chief Science Advisor, Auckland 2017.

Hast S., Spheres of Influence in International Relations. History, Theory and Politics Ashgate Publishing Limited, 2014.

Hocking B., Melissen J., Riordan S., Sharp P., Futures for Diplomacy. Integrative Diplomacy in 21st Century, A Report No. 1, Netherlands Institute of International Relations „Clingendael”, 2012.

Institut français, Rapport d’activité 2018, Paris 2019.

Jönsson Ch., States Only? The Evolution of Diplomacy, [w:] The Transformation of Foreign Policy. Drawing and Managing Boundaries From Antiquity to the Present, G. Hellmann, A. Fahrmeir, M. Vec (eds.) Oxford University Press, 2016, s. 242-262.

Juppé A., Schweitzer L., Le Livre blanc sur la politique étrangère et européenne de la France (2008-2020), La documentation Française 2008.

Kelley J.R., Agency Change. Diplomatic Action Beyond the State, Rowman & Littlefield, 2014.

Kwiek M., Globalizacja nauki: rosnąca siła indywidualnych naukowców, „Nauka” 4/2021, s. 37-66.

Kwiek M., Internationalists and locals: international research collaboration in a resource-poor system, „Scientometrics” 124/2020, s. 57-105, DOI:https://doi.org/10.1007/s11192-020-03460-2.

Kwiek M., Międzynarodowa współpraca badawcza w Europie w świetle dużych danych i jej globalne konteksty, „Nauka” 1/2020, s. 35-66.

L’Institut de recherche pour le développement, 2021, https://www.ird.fr/la-recherche/.

Lane P., French Scientific and Cultural Diplomacy, Liverpool University Press, 2013.

Le ministère de l’Europe et des Affaires étrangères, Le réseau de coopération et d’action Culturelle, Paris 2021, https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/le-ministere-et-son-reseau/missions-organisation/le-reseau-de-cooperation-et-d-action-culturelle/.

Le ministère de l’Europe et des Affaires étrangères, Les opérateurs sous la tutelle du ministère, Paris 2021, https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/le-ministere-et-son-reseau/les-operateurs-sous-la-tutelle-du-ministere/.

Le ministère de l’Europe et des Affaires étrangères, Politique étrangère de la France, Développement, Priorités géographiques, 2021, https://www.diplomatie.gouv.fr/fr/politique-etrangere-de-la-france/developpement/priorites-geographiques/.

Macron E., Initiative for Europe. Sorbonne speech of Emmanuel Macron, Sorbonne 2017, http://international.blogs.ouest-france.fr/archive/2017/09/29/macron-sorbonne-verbatim-europe-18583.html.

MAEDI 21 Global diplomacy for the 21, Paris 2015.

Maj C., Wpływ w stosunkach międzynarodowych, „Przegląd Politologiczny” 2018(1), s. 7-20.

Melissen J., The New Public Diplomacy: Soft Power in International Relations, Basingstoke 2005.

Ministère de l’Europe et des Affaires étrangères, The Programming Act on Inclusive Development and Combating Global Inequalities, Paris 2021.

Ministère de l’Enseignement supérieur, de la Recherche et de l’Innovation, Stratégie nationale de recherche. France Europe 2020, Paris 2020.

Ministre des affaires étrangères, Une diplomatie scientifique pour la France, Direction générale de la mondialisation, du développement et des partenariats, Paris 2013.

Mulcahy K.V., Public Culture, Cultural Identity, Cultural Policy. Comparative Perspectives, Palgrave Macmillan, 2017.

Nye Jr. J.S., Power in the Global Information Age. From Realism to Globalization, London – New York 2004.

Penca J., The Rethoric of “Science Diplomacy”: Innovation for the EU’s Scientific Cooperation, EL-CSID Working Paper, issue 2018/16.

Rana K.S., 21st Century Diplomacy. A Practitioner’s Guide, The Continuum International Publishing Group, 2011.

Rieker P., French foreign policy in a changing World: Practising Grandeur, Palgrave Macmillan, 2017.

Rosenau J.N., The Study of World Politics. Volume 2: Globalization and Governance, Routledge, 2006.

Rosenau J.N., Turbulence in World Politics: A Theory of Change and Continuity, Princeton University Press, 1990.

Rungius Ch., S4D4C – Using Science for/in Diplomacy for Addressing Global Challenges, Deliverable D 2.2 State-of-the-Art Report 2018.

Science Advice for Policy by European Academies, SAPEA 2022, https://allea.org/science-advice-for-policy-by-european-academies/.

Sharp P., Domestic Public Diplomacy, Domestic Diplomacy, and Domestic Foreign Policy, [w:] The Transformation of Foreign Policy. Drawing and Managing Boundaries From Antiquity to the Present, G. Hellmann, A. Fahrmeir, M. Vec (eds.), Oxford University Press, 2016, s. 263-284.

Sharp P., For Diplomacy: Representation and the Study of International Relations, „International Studies Review” 1999 1(1), s. 33-57.

Skolnikoff G., The Elusive Transformation. Science, Technology, and the Evolution of International Politics, Princeton University Press, 1993.

Sofer S., The Courtiers of Civilization. A Study of Diplomacy, Albany 2013.

Tenzer N., La diplomatie d’influence sert-elle à quelque chose?, „Revue Internationale et Strategique” 2013 89(1), s. 77-82.

Tessmann K.H., Vogel H., O istocie rewolucji naukowo-technicznej, [w:] Nauka – technika – społeczeństwo, L. Zacher (red.), Wrocław 1981.

Turekian V., Macindoe S., Copeland D., Davis L.S., Patman R.G., Pozza M., The Emergence of Science Diplomacy, [w:] Science Diplomacy. New Day or False Dawn, L.S. Davis, R.G. Patman (eds.), World Scientific Publishing, 2015, s. 3-24.

Van Langenhove L., Tools for an EU Science Diplomacy, European Commission, Directorate-General for Research and Innovation, Brussels 2017.

Wojciuk A., Imperia wiedzy. Edukacja i nauka jako czynniki siły państw na arenie międzynarodowej, Warszawa 2019.

Wright Q., The Study of International Relations, New York 1955.

Słowa kluczowe: , , ,