Zespół: Zespół Wschodni

Negocjacje dotyczące Ukrainy pomiędzy Władimirem Putinem a Donaldem Trumpem, które odbyły się na Alasce, zostały bardzo pozytywnie ocenione przez obu polityków, ale zdecydowanie gorzej przez obserwatorów. Amerykański prezydent powitał rosyjskiego przywódcę na czerwonym dywanie i zaprosił do swojej limuzyny. Obaj nie szczędzili sobie komplementów. Przyjmowanie w taki sposób rosyjskiego prezydenta – oskarżonego o zbrodnie wojenne – przez przywódcę demokratycznego świata odebrano w państwach zachodnioeuropejskich z dużym zakłopotaniem. Jednak to nie Europa czy Ukraina ustala reguły gry – podsumowuje Andrzej Szabaciuk.

Co dalej z Ukraińską Cerkwią Prawosławną związaną z Patriarchatem Moskiewskim? W życie weszła niedawno ustawa, która przewiduje możliwość konfiskaty majątku, a nawet likwidacji podmiotów religijnych działających na terenie państwa ukraińskiego, podległych strukturom wyznaniowym znajdującym się na terytorium państwa-agresora. Za taką właśnie strukturę jest uważana UCP. Jednak problem ten niesie za sobą poważne konsekwencje międzynarodowe. Rosja przedstawia Ukrainę jako państwo walczące z wolnością religijną, a tego typu argumenty znajdują zrozumienie m.in. w USA – przekonuje Andrzej Szabaciuk.

Wzrost wydatków na zbrojenia do 5% PKB deklarują państwa członkowskie NATO. Takie ustalenia zapadły podczas szczytu w Hadze. Środki te mają być przeznaczone na zakup sprzętu wojskowego oraz rozbudowę infrastruktury. Ponadto wydatki poniesione na pomoc Ukrainie mają być zaliczane jako inwestycje w sektor zbrojeniowy. Podczas szczytu potwierdzono, że Rosja jest zagrożeniem dla obszaru euroatlantyckiego i podkreślono znaczenie art. 5. Szczyt NATO w Hadze omawia Jakub Olchowski.

Ukraina nie godzi się na zawłaszczanie przez Rosję pamięci o II wojnie światowej. Zmiany w polityce historycznej tego państwa pojawiły się jeszcze za prezydentury Wiktora Juszczenki, ale dopiero rosyjska agresja w latach 2014 i 2022 wpłynęła na dynamizację tego procesu. Trzy lata temu ostatecznie zerwano z sowiecką narracją, ogłaszając, że to 8 dzień maja jest jedyną datą upamiętniającą zakończenie II wojny światowej. Podkreśla się przy tym wkład milionów Ukraińców w walkę z niemieckim nazizmem. Politykę historyczną Ukrainy podsumowuje Hanna Bazhenova.

Amerykańsko-ukraińska umowa dotycząca eksploatacji zasobów mineralnych została podpisana przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Dzięki temu zostanie utworzony Fundusz Inwestycyjny na rzecz Odbudowy. Szczegółowe ustalenia pomiędzy stronami nie są znane, wydaje się jednak, że kwestie sporne, które pojawiły się na początku negocjacji, zostały rozwiązane. Strona ukraińska liczy na to, że dzięki porozumieniu przyspieszona zostanie odbudowa państwa. Z kolei Stany Zjednoczone będą miały uprzywilejowany dostęp do ukraińskich bogactw naturalnych. O znaczeniu tego porozumienia dla negocjacji pokojowych mówi Andrzej Szabaciuk w rozmowie z Marcinem Superczyńskim.