Instytut Europy Środkowej/Komentarze

Komentarze

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1574
27 marca 2026
Jędrzej Jander - Zespół Wschodni

Rosyjska gospodarka w obliczu wojny na Bliskim Wschodzie – perspektywy na 2026 r.

Izraelsko-amerykański atak na Iran oraz irańska blokada cieśniny Ormuz spowodowały utrzymujący się do chwili obecnej szok na światowych rynkach surowców energetycznych. Z punktu widzenia Federacji Rosyjskiej, jako jednego z głównych producentów i eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego, wzrost cen wywołany przez wojnę może odsunąć w czasie narastanie nadmiernego...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1573
26 marca 2026
Jędrzej Piekara - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Dwunasta rocznica „krymskiej wiosny” – jak Rosja zawłaszcza Krym

Dwunasta rocznica aneksji Krymu nie została przez Kreml oprawiona w centralne obchody na wzór poprzednich lat. W oficjalnym kalendarzu Władimira Putina nie pojawiły się ani masowe wydarzenia rocznicowe, ani wizyta na półwyspie, a główny ciężar przekazu przejęły władze Krymu i media regionalne. Na tle wcześniejszych jubileuszy, zwłaszcza z 2022 i 2024 r., jest to...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1572
26 marca 2026
Natasza Styczyńska - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Ustawy Mrdicia: kolejna odsłona instrumentalizacji serbskiego wymiaru sprawiedliwości

Zeszłoroczną falę intensywnych protestów studenckich udało się wyciszyć. Jednocześnie uczestnicy demonstracji, opozycja i władze przygotowują się do przyspieszonych wyborów. Prezydent Aleksandar Vučić i rządząca Serbska Partia Postępowa (SNS) nadal realizują scenariusz oddalający Serbię od integracji z Unią Europejską, zaostrzając represje wobec...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1571
25 marca 2026
Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Kryzys dostępności ropy naftowej na Słowacji i jego skutki dla regionalnego rynku paliw

Na Słowacji turystyka paliwowa w 2026 r. stała się jednym z kluczowych symptomów narastających napięć na regionalnym rynku paliw, wynikających z zaburzeń po stronie podaży ropy naftowej. Relatywnie niskie ceny oleju napędowego, utrzymywane mimo wstrzymania dostaw ropy naftowej rurociągiem Przyjaźń oraz konfliktu na Bliskim Wschodzie, stworzyły silne bodźce popytowe...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze Brief IEŚ 1570
25 marca 2026
Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Trójkąt zależności: Litwa–Białoruś–USA

Decyzje prezydenta Alaksandra Łukaszenki dotyczące zgody na wyjazd litewskich ciężarówek zatrzymanych na Białorusi oraz zwolnienia więźniów politycznych były bezpośrednim efektem negocjacji amerykańsko-białoruskich, a nie działań rządu Litwy. Sytuacja ta ujawniła ograniczone możliwości Litwy w zarządzaniu kryzysami w relacjach z Mińskiem oraz rosnącą rolę...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1569
24 marca 2026
Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Śmierć patriarchy

Śmierć Eliasza II, stojącego na czele Gruzińskiej Cerkwi Prawosławnej od 1977 r., jest wydarzeniem o dużym znaczeniu nie tylko w kontekście zmian czekających sam patriarchat. Społeczny autorytet i silna pozycja patriarchy powodują, że nieuniknione będą również szersze konsekwencje polityczne. Eliasz II – który przez 48 lat stał na czele gruzińskiej Cerkwi –...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1568
24 marca 2026
Szczepan Czarnecki - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Republika Czeska: nowy budżet w cieniu sporów o deficyt i obronność

11 marca br. parlament Republiki Czeskiej przyjął rządowy projekt ustawy budżetowej na 2026 rok, kończąc tym samym trzymiesięczny okres prowizorium budżetowego. Mimo sprzeciwu opozycji, pozbawionej realnego wpływu na ostateczny kształt budżetu, ustawa została uchwalona, a następnie 20 marca podpisana przez prezydenta Petra Pavla, który jednocześnie zgłosił...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze Brief IEŚ 1567
20 marca 2026
Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Wizyta Johna Coale’a w Mińsku. Główne wnioski

Tekst powstał we współpracy z iSANS 19 marca w Mińsku odbyły się rozmowy z amerykańską delegacją pod przewodnictwem specjalnego wysłannika USA Johna Coale’a. Wizyta trwała jeden dzień. Coale przybył do stolicy Białorusi bezpośrednio z Litwy. Najważniejszym rezultatem dla strony białoruskiej jest uzgodnienie zniesienia sankcji wobec sektora potasowego (tj....

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze Brief IEŚ 1566
20 marca 2026
Robert Rajczyk - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Transfery socjalne drenują węgierski budżet przed wyborami parlamentarnymi

Rosnące wydatki społeczne spowodowały osiągnięcie blisko połowy tegorocznego deficytu budżetowego już po dwóch miesiącach 2026 r. Według danych Ministerstwa Gospodarki Narodowej (Nemzetgazdasági Minisztérium, NGM) deficyt finansów publicznych (bez uwzględnienia samorządów) na koniec lutego wyniósł 2,1 bln forintów z 4,2 bln forintów zaplanowanych w...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1565
20 marca 2026
Sławomir Łukasiewicz | Jędrzej Piekara | Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Historia jako broń: rosyjska dezinformacja w Europie Środkowej

Dezinformacja historyczna stała się jednym z kluczowych narzędzi współczesnej polityki Rosji wobec Europy Środkowej, łącząc manipulację przeszłością z bieżącymi celami geopolitycznymi. Wykorzystując emocjonalny potencjał pamięci zbiorowej i nowe środowisko informacyjne, Kreml buduje narracje, które mają nie tylko reinterpretować przeszłość, lecz także...

Więcej →