Komentarze | Instytut Europy Środkowej

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1610

6 maja 2026

Jędrzej Piekara - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Dzień Zwycięstwa 2026 r. – defensywa, decentralizacja i erozja

Zaplanowane na 9 maja 2026 r. obchody 81. rocznicy zakończenia II wojny światowej w Europie zapowiadają się jako wydarzenie radykalnie odmienne od ubiegłorocznych jubileuszowych uroczystości (zob. „Komentarze IEŚ”, nr 1301, 1345, 1354, 1365, 1447). Kluczowe komponenty obchodów: defilada wojskowa na Placu Czerwonym, lista zagranicznych delegacji oraz format akcji...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1609

6 maja 2026

Agata Domachowska - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Kosowo: trzecie wybory parlamentarne w niespełna dwa lata

Niepowodzenie związane z wyborem prezydenta ponownie stawia Kosowo przed koniecznością przeprowadzenia przedterminowych wyborów parlamentarnych. Ich termin został wyznaczony na 7 czerwca. Wybory mogą doprowadzić do częściowej zmiany układu sił politycznych, jednak nie gwarantują rozwiązania kryzysu instytucjonalnego. Bez porozumienia i gotowości do kompromisu między...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1608

5 maja 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (kwiecień 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa Sytuacja w sferze bezpieczeństwa regionalnego oceniana jest w Mińsku jako „stabilnie napięta”, a ogólny trend jako „negatywny”. Nie ma jednak oznak wskazujących na przygotowania do operacji wojskowej z terytorium Białorusi. W retoryce reżimu coraz silniej akcentowany jest dalszy wzrost napięcia, choć...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1607

4 maja 2026

Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Ukraina po porażce Orbána – powściągliwość i oczekiwanie

Zwycięstwo Pétera Magyara i porażka Viktora Orbána zostały w Ukrainie przyjęte z umiarkowanym optymizmem. Choć zniknięcie jednego z głównych krytyków Kijowa w UE otwiera nowe możliwości współpracy, reakcje polityków i ekspertów pozostają powściągliwe. Z ukraińskiej perspektywy nie oznacza to przełomu, lecz raczej korektę dotychczasowej, pragmatycznej...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

IEŚ Brief 4

1 maja 2026

Agata Domachowska - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Rozpoczęcie prac nad przygotowaniem traktatu akcesyjnego: Czarnogóra bliżej członkostwa w Unii Europejskiej

22 kwietnia br. ambasadorowie państw członkowskich Unii Europejskiej, tworzących Komitet Stałych Przedstawicieli (COREPER), zatwierdzili powołanie grupy roboczej ad hoc,odpowiedzialnej za przygotowanie traktatu akcesyjnego dla Czarnogóry. Grupa ta będzie pracować nad sformułowaniem kwestii prawnych i technicznych zawartych w traktacie, w tym nad określeniem okresów...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1606

1 maja 2026

Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Problem reformy systemu mobilizacji i kwestia statusu uchodźców wojennych z Ukrainy w Europie

Ukraiński system mobilizacyjny znajduje się w fazie głębokiej niewydolności. Mimo zapowiadanych reform i prób profesjonalizacji armii kluczowe wyzwania pozostają nierozwiązane. Sytuację komplikuje dwuznaczna polityka Ukrainy – rozmijanie się założeń z konkretnymi decyzjami. Dodatkowo europejskie państwa modyfikują swoje podejście do uchodźców ukraińskich,...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1605

1 maja 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Ukraiński sektor jądrowy 40 lat po katastrofie w Czarnobylu

Cztery dekady po katastrofie w Czarnobylu można zaobserwować, że ukraiński sektor jądrowy został trwale przestawiony na zarządzanie ryzykiem, a więc zamiast ekspansji, priorytetem stały się bezpieczeństwo, niezawodność i odporność systemu. Trwająca wojna dodatkowo przetestowała ten model, ujawniając krytyczną zależność stabilnej generacji energii elektrycznej...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1604

30 kwietnia 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Ludobójstwo Ormian i nowa polityka pamięci w Armenii

24 kwietnia celebrowano 111. rocznicę ludobójstwa Ormian – Mec Jeghern. W Erywaniu odbył się zwyczajowy marsz z pochodniami, a solidarność w upamiętnieniu widoczna była również w obchodach organizowanych w ormiańskich diasporach na całym świecie. Tegoroczna rocznica nie różniła się od tradycyjnych komemoracji, niemniej okoliczności związane ze zmianami w...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1603

30 kwietnia 2026

Robert Rajczyk - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Symboliczne wymiary przetasowań powyborczych na Węgrzech

Akcentowanie znaczenia symboli węgierskiej państwowości w polityce, zwiększona reprezentacja kobiet w Zgromadzeniu Narodowym, otwarcie na współpracę z dziennikarzami i utworzenie dodatkowych komisji parlamentarnych – to zapowiedzi nowej jakości w węgierskiej polityce. Zmiany zadeklarował Péter Magyar, przyszły premier i jednocześnie lider partii Szacunek i Wolność...

Więcej →

Zespół Wschodni

IEŚ Brief 3

29 kwietnia 2026

Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Uwolnienie Andrzeja Poczobuta z białoruskiego więzienia

28 kwietnia 2026 r. z białoruskiego więzienia uwolniony został Andrzej Poczobut, jeden z liderów polskiej mniejszości w Białorusi. Wydarzenie to jest zwieńczeniem wieloletnich zabiegów dyplomatycznych Polski, mających na celu oswobodzenie tego znanego polskiego i białoruskiego dziennikarza oraz działacza społecznego, przetrzymywanego przez reżim Alaksandra...

Więcej →