Monografie IEŚ

Центральная и Восточная Европа между Евросоюзом и Евразийским экономическим союзом: перспективы соперничества и сотрудничества

Redakcja: Tomasz Stępniewski, Zygmunt Stankiewicz, Andrzej Szabaciuk

Prezentowana monografia naukowa ma na celu ukazanie perspektyw współpracy i rywalizacji między dwoma kluczowymi projektami integracyjnymi funkcjonującymi w Europie i na przestrzeni poradzieckiej z punktu widzenia naukowców z Federacji Rosyjskiej, Polski, Kirgistanu i Ukrainy. Artykuły autorstwa uczonych, w większości wybitnych specjalistów cieszących się w swoich państwach dużą estymą, których poglądy i podejścia są niejednokrotnie diametralnie różne, a czasem wręcz sprzeczne, są odzwierciedleniem stanu badań naukowych w poszczególnych państwach, a szerzej, obecnego stanu stosunków między Rosją a Zachodem. Wspomniana dychotomia zwiększa wartość prezentowanej publikacji, ponieważ czytelnik ma wyjątkową okazję do niezależnej oceny stanowisk różnych autorów, do zidentyfikowania wszystkich argumentów „za” i „przeciw” oraz indywidualnego wyboru osobistego spojrzenia na współczesny świat. Dopóki komunikacja między ludźmi o różnych poglądach jest możliwa, pozostaje nadzieja, że Europejczycy kiedyś wypracują akceptowalny dla wszystkich modus vivendi.

Redakcja: Tomasz Stępniewski, Beata Surmacz

W zamierzeniu redaktorów prezentowana publikacja ma oddawać ducha dawnej Rzeczypospolitej, jednak we współczesnej odsłonie – XXI wieku. W skład książki wchodzą teksty autorów polskich, litewskich, autora białoruskiego i ukraińskiego. Pojawiają się tu dwa teksty historyczne polskich badaczy mówiące o istocie unii lubelskiej i jej szerokim kontekście międzynarodowym – Andrzeja Gila i Agaty Tatarenko – o pamięci kulturowej państw spadkobierców unii lubelskiej. Następne artykuły to próba spojrzenia na państwa wchodzące niegdyś w skład Rzeczypospolitej Obojga (Wielu) Narodów z perspektywy XXI wieku. W tym kontekście szczególnie ważny jest okres po 2004 roku, czyli po wejściu Polski i Litwy do Unii Europejskiej. Te lata po wschodnim rozszerzeniu Unii Europejskiej stanowią niejako punkt wyjścia dla poszczególnych opracowań dotyczących stosunków dwustronnych. W pierwszej kolejności – ze względu na znaczenie tych dwóch państw tworzących unię lubelską – ukazane są współczesne stosunki polsko-litewskie. Perspektywę Polski prezentują Aleksandra Kuczyńska-Zonik i Dominik Wilczewski, natomiast perspektywę Litwy – Gediminas Kazėnas i Barbara Stankevič. Stosunki polsko-białoruskie przedstawiają natomiast: ze strony Polski – Krzysztof Fedorowicz, ze strony Białorusi – Uladzimir E. Snapkouski. Jako ostatnie ukazane są stosunki Polski z Ukrainą: punkt widzenia Polski w kontekście wschodniego wymiaru Unii Europejskiej prezentuje Tomasz Stępniewski, zaś punkt widzenia Ukrainy – Ihor Hurak. Podstawowym założeniem, przyjętym przy realizacji wydawnictwa, było ukazanie tego, jak poszczególne państwa postrzegają drugą stronę wzajemnych stosunków. Istotne było przede wszystkim pokazanie kwestii mających znaczący wpływ na dwustronną współpracę, ale również zaprezentowanie problemów warunkujących sąsiedzkie stosunki.

Errata: w drukowanej wersji publikacji na stronie 7 oraz na stronie 163 na etapie prac redakcyjnych pojawił się błąd – Trybunał Koronny (powinno być zamek lubelski) jako miejsce podpisania aktu unii lubelskiej. Za zwrócenie uwagi na ten fakt dziękujemy Panu Januszowi Kopaczkowi.