Instytut Europy Środkowej/Komentarze

Komentarze

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1564
19 marca 2026
Damian Szacawa - Zespół Bałtycki

Przedterminowe wybory parlamentarne w Danii

24 marca 2026 r. w Danii odbędą się przedterminowe wybory parlamentarne do 179-osobowego parlamentu (Folketing). Premier Mette Frederiksen ogłosiła je 26 lutego 2026 r. – siedem miesięcy przed konstytucyjnym terminem – powołując się na konieczność udzielenia Duńczykom głosu w obliczu presji ze strony administracji Donalda Trumpa dotyczącej Grenlandii oraz wobec...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1563
18 marca 2026
Jakub Bornio - Zespół Bałtycki

Kryzys w cieśninie Ormuz a jedność transatlantycka

Od 14 marca 2026 r. Donald Trump apeluje do europejskich sojuszników NATO, aby zaangażowali się w odblokowanie szlaków żeglugowych przez cieśninę Ormuz. Szantaż, jakiego prezydent Stanów Zjednoczonych użył w odezwie do państw NATO, oraz jednoznaczne odrzucenie jego propozycji przez europejskich liderów stanowią kolejne ogniwo w serii napięć, które negatywnie...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze Brief IEŚ 1562
18 marca 2026
Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Odwrócone czy stopniowe? Kolejna odsłona debaty o rozszerzeniu Unii Europejskiej

Państwa członkowskie odrzuciły pomysł alternatywnego modelu rozszerzenia UE. Perspektywa przyjęcia nowych członków przed 2030 r. stała się mało realna. Ambasadorowie państw członkowskich UE w trakcie spotkania z przewodniczącą KE Ursulą von der Leyen, które odbyło się 4 marca 2026 r., odrzucili pomysł tzw. odwróconego rozszerzenia Unii. Idea ta zakładała...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1561
17 marca 2026
Szczepan Czarnecki - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

NGO pod specjalnym nadzorem. Spór wokół projektu ustawy o zagranicznych powiązaniach podmiotów działających w przestrzeni publicznej w Republice Czeskiej

W Republice Czeskiej trwają prace nad projektem ustawy dotyczącym rejestracji podmiotów posiadających zagraniczne powiązania. Regulacja może objąć osoby zarówno fizyczne, jak i prawne prowadzące działalność o znaczeniu publicznym, w szczególności organizacje pozarządowe. Zgodnie z zapowiedziami koalicyjnego rządu Andreja Babiša, celem proponowanych rozwiązań...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1560
13 marca 2026
Jakub Olchowski | Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Ukraina wobec eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie

Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie stawia Ukrainę w nowej, złożonej sytuacji geopolitycznej. Poparcie Kijowa dla amerykańsko-izraelskich działań przeciwko Iranowi wynika nie tylko z politycznej i pragmatycznej solidarności z partnerami z Zachodu, lecz także z doświadczeń wojny z Rosją i współpracy militarno-technologicznej między Teheranem a Moskwą....

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze Brief IEŚ 1559
13 marca 2026
Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

USA wykorzystają bazę wojskową w Rumunii do działań na Bliskim Wschodzie

Rumunia zgodziła się na tymczasowe rozmieszczenie na swoim terytorium dodatkowych sił zbrojnych USA, które zostaną wykorzystane w celu wsparcia ataku na Iran. Podjęciu decyzji towarzyszyła burzliwa dyskusja w parlamencie. Stan Zjednoczone zwróciły się do Rumunii z prośbą o przyjęcie dodatkowych żołnierzy i sprzętu wojskowego w bazie lotnictwa wojskowego „Mihail...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1558
13 marca 2026
Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Diaspora w kampanii wyborczej: dlaczego mniejszość węgierska w Rumunii jest ważna dla wyborów na Węgrzech

Mniejszość węgierska w Rumunii odgrywa istotną rolę w strategii politycznej rządu Viktora Orbána w kontekście zaplanowanych na kwiecień 2026 r. wyborów parlamentarnych na Węgrzech. Dzięki ustawie uchwalonej w 2011 r., która przyznała prawa wyborcze Węgrom żyjącym poza granicami Węgier, diaspora – w tym szczególnie liczna społeczność węgierska w Rumunii –...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komenatrze IEŚ 1557
12 marca 2026
Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki

Program e-rezydencji w Estonii: model, wyniki, implikacje

Uruchomiony ponad dekadę temu estoński program e-rezydencji – pierwszy taki na świecie – stanowi wyjątkowy przykład efektywnej polityki publicznej. Jego istotą jest umożliwienie cudzoziemcom zdalnego dostępu do infrastruktury prawno-biznesowej Estonii – bez konieczności fizycznej obecności w państwie. Rekordowe wyniki programu z 2025 r. potwierdzają, że model...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1556
12 marca 2026
Agata Domachowska - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Kosowo: w stronę kolejnego kryzysu politycznego

Zaledwie trzy miesiące po ostatnich przedterminowych wyborach parlamentarnych Kosowo ponownie znalazło się w sytuacji kryzysu politycznego. Źródłem napięć jest nieudana próba wyboru nowego prezydenta oraz natychmiastowa decyzja urzędującej prezydent o rozwiązaniu parlamentu, która wywołała silne i spolaryzowane reakcje społeczne. Kluczową rolę w rozstrzygnięciu...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1555
11 marca 2026
Spasimir Domaradzki - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Progresywna Bułgaria – nowy projekt w bułgarskiej polityce

2 marca 2026 r. były prezydent Bułgarii Rumen Radew zarejestrował koalicję Progresywna Bułgaria (Прогресивна България, PB), która weźmie udział w przedterminowych wyborach parlamentarnych, zaplanowanych na 19 kwietnia 2026 r. Choć Radew deklaruje jako priorytet walkę z oligarchią, to skład i retoryka nowej formacji wskazują, że celem jest...

Więcej →