Komentarze | Instytut Europy Środkowej

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1602

29 kwietnia 2026

Aida Topić - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Od wyników wyborów do niepewności politycznej: tworzenie koalicji po wyborach w Słowenii w 2026 roku

Wybory parlamentarne w Słowenii w 2026 r. nie wyłoniły jednoznacznego zwycięzcy, otwierając tym samym przestrzeń dla złożonych negocjacji koalicyjnych. Niewielka różnica między dwiema głównymi partiami, Svobodą i SDS, w połączeniu z ich znaczącymi różnicami ideologicznymi, ogranicza możliwe opcje koalicyjne i przyczynia się do zwiększonej niepewności...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

IEŚ Brief 2

28 kwietnia 2026

Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Rumunia: rozpad koalicji rządzącej

Partia Socjaldemokratyczna (Partidul Social Democrat, PSD) opuściła koalicję rządzącą i zapowiedziała złożenie wniosku o wotum nieufności wobec rządu. Zostanie on przygotowany we współpracy z opozycyjnym Związkiem Jedności Rumunów (Alianța pentru Unirea Românilor, AUR). Głosowanie nad wotum nieufności odbędzie się 5 maja 2026 r. 20 kwietnia 2026 r. PSD...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1601

28 kwietnia 2026

Jędrzej Piekara - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Ustawa nr 1181659-8. Instytucjonalizacja pretekstu zbrojnej interwencji Kremla

19 marca 2026 r. Ministerstwo Obrony Federacji Rosyjskiej wniosło do Dumy Państwowej projekt ustawy nr 1181659-8 „O zmianie artykułu 6 ustawy federalnej o obywatelstwie Federacji Rosyjskiej i artykułu 10 ustawy federalnej o obronie”. 14 kwietnia 2026 r. izba niższa parlamentu przyjęła go w pierwszym czytaniu bez żadnego głosu sprzeciwu czy wstrzymującego się....

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1600

24 kwietnia 2026

Aleksandra Kuczyńska-Zonik | Jędrzej Piekara - Zespół Bałtycki, Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Rosyjska dezinformacja w państwach bałtyckich nadal aktualna – casus republik separatystycznych

Historyczne doświadczenia państw bałtyckich związane z ruchami autonomicznymi mniejszości narodowych po rozpadzie ZSRR tworzą podatny grunt dla obecnych operacji informacyjnych. Współczesna propaganda rosyjska próbuje rekonstruować i aktualizować dawne napięcia, nadając im pozór ciągłości. W ten sposób odległe historycznie wydarzenia wykorzystywane są jako...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1599

24 kwietnia 2026

Agata Domachowska - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

IV Szczyt Albańskiej Diaspory: polityczne gesty bez konkretnych decyzji

W dniach 13-15 kwietnia 2026 r. w Tiranie odbył się z inicjatywy premiera Ediego Ramy IV Szczyt Albańskiej Diaspory, zorganizowany przez albańskie Ministerstwo ds. Europy i Spraw Zagranicznych, mający na celu wzmocnienie współpracy i więzi między Albanią a jej społecznościami za granicą. Czwarty Szczyt Albańskiej Diaspory (Samiti IV i Diasporës Shqiptare)[1],...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1598

23 kwietnia 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Odbudowa zapasów gazu ziemnego w Europie Środkowej w trudnych uwarunkowaniach geopolitycznych

Odbudowa zapasów gazu ziemnego w Europie w 2026 r. odbywa się w warunkach podwyższonej niepewności, wynikającej z jednoczesnych zaburzeń dostępności gazu ziemnego w formie skroplonej (LNG) oraz napięć geopolitycznych na Bliskim Wschodzie. Niski poziom wypełnienia pojemności magazynowych po sezonie zimowym (ok. 29%) zwiększa skalę wyzwania, a niekorzystne sygnały...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1597

22 kwietnia 2026

Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki

Dwie prędkości. Adopcja AI w transporcie Polski i Litwy na tle Europy Środkowej

Sektor transportu należy do tych, w których argumenty za wdrożeniem sztucznej inteligencji są wyjątkowo przekonujące: ogromne ilości danych operacyjnych, niskie marże i silna presja konkurencyjna sprawiają, że nawet niewielka poprawa efektywności przekłada się bezpośrednio na wyniki przedsiębiorstw. Tymczasem zdecydowana większość firm transportowych w Europie...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1596

21 kwietnia 2026

Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Polityka pamięci jako narzędzie władzy na Węgrzech

W ostatnich latach na Węgrzech doszło do wyraźnej centralizacji polityki pamięci. Poprzez kontrolę nad instytucjami badawczymi, muzeami oraz narracją historyczną w przestrzeni publicznej państwo uzyskało dominującą pozycję w kształtowaniu obrazu przeszłości. Proces ten wpływał nie tylko na sposób interpretacji przeszłości, lecz także na funkcjonowanie debaty...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1595

21 kwietnia 2026

Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Reżim hybrydowy? Mołdawia obniża pozycję w rankingu demokracji

Democracy Index zmienił klasyfikację Mołdawii – państwo, uznawane w ostatnich latach za „wadliwą demokrację”, zostało zaliczone do grupy „reżimów hybrydowych”. Jest to pokłosie działań będących odpowiedzią na rosyjską ingerencję w proces wyborczy w 2025 r. Zmiana ta nie wpłynie istotnie na relacje z zachodnimi partnerami. Władze Mołdawii muszą jednak...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

IEŚ Brief 1

20 kwietnia 2026

Spasimir Domaradzki - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Zdecydowane zwycięstwo Postępowej Bułgarii

19 kwietnia 2026 r. w Bułgarii odbyły się ósme (od kwietnia 2021 r.) przedterminowe wybory parlamentarne. Według niepełnych wyników Centralnej Komisji Wyborczej (dane z godz. 9.00 obejmujące 91,68% głosów) najlepszy rezultat uzyskała partia Postępowa Bułgaria, która zdobyła ok. 45% głosów. O drugi wynik rywalizują GERB-SDS Bojko Borisowa oraz koalicja partii...

Więcej →