Instytut Europy Środkowej/Komentarze

Komentarze

Zespół Bałtycki, Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1544
4 marca 2026
Michał Paszkowski | Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki, Zespół Wschodni

Konflikt USA-Izrael-Iran a sytuacja energetyczno-gospodarcza państw Europy Środkowej

Konflikt zbrojny między USA, Izraelem a Iranem – obejmujący zarówno uderzenia na cele w Iranie, jak i irańskie ataki odwetowe na infrastrukturę energetyczną w Zatoce Perskiej – oraz faktyczne wstrzymanie żeglugi w cieśninie Ormuz wywołały najpoważniejszy szok na światowych rynkach energetycznych od momentu inwazji Rosji na Ukrainę w 2022 r. Struktura dostaw ropy...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze Brief IEŚ 1543
4 marca 2026
Jędrzej Jander - Zespół Wschodni

Rosyjskie reakcje na nową odsłonę konfliktu na Bliskim Wschodzie

28 lutego 2026 r. miał miejsce atak sił powietrznych Izraela i Stanów Zjednoczonych na Iran, który jest regionalnym sojusznikiem Federacji Rosyjskiej. Dzień później strona irańska potwierdziła, że w nalocie na Teheran zginął najwyższy przywódca Islamskiej Republiki – ajatollah Ali Chamenei. Amerykańsko-izraelski atak oraz fizyczna likwidacja członków...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1542
3 marca 2026
Damian Szacawa | Jakub Bornio | Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Reakcje państw bałtyckich i nordyckich na amerykańsko-izraelski atak na Iran

Skoordynowane uderzenia USA i Izraela na Iran, które rozpoczęły się 28 lutego 2026 r., wymierzone w ośrodki decyzyjne oraz infrastrukturę wojskową i krytyczną reżimu, wywołały zróżnicowane reakcje w państwach nordyckich i bałtyckich. Dla nordyckich demokracji, przywiązanych do norm multilateralnego porządku, operacja Epic Fury stała się testem granic...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1541
2 marca 2026
Robert Rajczyk | Szczepan Czarnecki | Agata Tatarenko - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Reakcje państw Europy Środkowej na amerykańsko-izraelski atak na Iran

Amerykańsko-izraelski atak na Iran zmusił państwa Europy Środkowej do zajęcia stanowisk. Premier Słowacji wykorzystał okazję do krytyki Unii Europejskiej, a szef węgierskiego rządu wkomponował potencjalne negatywne skutki interwencji w kampanię przedwyborczą i stosunki z Ukrainą. Z kolei Czechy zajęły konsekwentnie proizraelskie i proamerykańskie stanowisko, choć...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1540
1 marca 2026
Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Dylematy polityki zagranicznej Litwy: stosunki z Chinami

Obecne dylematy polityki zagranicznej Litwy koncentrują się na pogodzeniu dotychczasowego podejścia opartego na wartościach z rosnącą potrzebą pragmatyzmu w relacjach nie tylko z Białorusią, ale również z Chińską Republiką Ludową. W odniesieniu do ChRL przedmiotem sporu pozostaje kwestia zmiany nazwy lub – w dłuższej perspektywie – formuły funkcjonowania...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1539
27 lutego 2026
Agata Tatarenko - Zespół Pamięci Zbiorowej

Czesi wobec wojny: ewolucja postaw społecznych

Cztery lata po wybuchu pełnoskalowej wojny Rosji przeciwko Ukrainie czeskie społeczeństwo pozostaje solidarne z Kijowem, lecz jego postawy wyraźnie ewoluowały. Od spontanicznej mobilizacji i akceptacji szerokiego wsparcia w 2022 r. Czesi przeszli do bardziej pragmatycznego i selektywnego podejścia – preferując pomoc humanitarną i dyplomatyczną, przy rosnącym...

Więcej →

Zespół narracji historycznych i historii stosowanej

Komentarze IEŚ 1538
27 lutego 2026
Jędrzej Piekara - Zespół narracji historycznych i historii stosowanej

Kremlowski monopol na przeszłość: zamknięcie Muzeum Historii Gułagu i powołanie Muzeum Pamięci

Ostateczna likwidacja moskiewskiego Muzeum Historii Gułagu i zastąpienie go nowym Muzeum Pamięci to symboliczny moment domknięcia w Rosji procesu przepisywania przeszłości oraz zmiany tożsamości społecznej. Decyzja ta oznacza fizyczne usunięcie niewygodnych dowodów stalinowskiego terroru z przestrzeni publicznej oraz świadczy o wyraźnej reorientacji państwowej...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1537
27 lutego 2026
Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Wyzwania mobilizacyjne Ukrainy pod koniec czwartego roku wojny

Obecnie Ukraina mierzy się z głębokim kryzysem mobilizacyjnym i demograficznym. Deficyt żołnierzy sprawia, że oddziały liniowe zmagają się z poważnymi brakami kadrowymi, co drastycznie utrudnia rotację wojsk i stwarza realne ryzyko przełamania frontu. Władze w Kijowie stoją przed dylematem: mobilizować najmłodsze roczniki, ryzykując pogłębienie kryzysu...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1536
26 lutego 2026
Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Dylematy polityki zagranicznej Litwy: stosunki z Białorusią

Zmieniające się uwarunkowania geopolityczne, polityka sankcyjna UE oraz rekalkulacja polityczna mają istotny wpływ na kształt przyszłych relacji Litwy z Białorusią. W obliczu przedłużającego się kryzysu na granicy litewsko-białoruskiej część socjaldemokratów proponuje podniesienie rangi rozmów z reżimem Alaksandra Łukaszenki, co może sygnalizować możliwą...

Więcej →

Zespół Pamięci Zbiorowej

Komentarze IEŚ 1535
26 lutego 2026
Łukasz Lewkowicz | Robert Rajczyk - Zespół Pamięci Zbiorowej

Gospodarczy wymiar wizyty szefa dyplomacji USA na Słowacji i Węgrzech

Zacieśnienie współpracy w dziedzinie energetyki jądrowej i bezpieczeństwa ze Słowacją oraz polityczne, a także strategiczne wsparcie dla Węgier to bezpośrednie rezultaty wizyty w Bratysławie i Budapeszcie sekretarza stanu Marco Rubio. Słowacja chce być regionalnym pośrednikiem w relacjach z USA, częściowo równoważąc wpływy UE. Dla premiera Viktora Orbána...

Więcej →