Wydawca: Instytut Europy Środkowej
ISSN: 2657-6996
  • Beata Surmacz
  • Tomasz Stępniewski
  • Agnieszka Zajdel
  • Aleksandra Kuczyńska-Zonik
  • Jakub Olchowski
  • Konrad Pawłowski
  • Agata Tatarenko
Resetuj

Komentarze IEŚ

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1147
Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

FPÖ zwycięża w wyborach do Parlamentu Europejskiego w Austrii

W wyborach do Parlamentu Europejskiego w Austrii zwyciężyła skrajnie prawicowa Wolnościowa Partia Austrii (FPÖ), zdobywając 25,4% głosów. Ugrupowanie to nie dąży do wyjścia Austrii z Unii Europejskiej, mimo to krytykuje Wspólnotę. Sprzeciwia się dostawom broni dla Ukrainy i sankcjom nałożonym na Rosję. Kampania wyborcza koncentrowała się głównie na kwestiach...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1141

Wybory do Parlamentu Europejskiego: zapowiedź zmian w Europie Środkowej?

Wybory do Parlamentu Europejskiego w Republice Czeskiej, na Słowacji i na Węgrzech przyniosły znaczące zmiany na scenie politycznej tych państw. W Czechach zwyciężył ruch ANO Andreja Babiša, zdobywając 26,14% głosów. Na Słowacji sukces odniosła Progresywna Słowacja, na którą zagłosowało 27,81% Słowaków. Na Węgrzech wygrała partia Fidesz. Jednak bardzo dobry...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1139
Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

D-Day 2024: solidarność z Ukrainą i kampania przed wyborami do Parlamentu Europejskiego

W czwartek, 6 czerwca 2024 r., odbyły się obchody 80. rocznicy lądowania aliantów w Normandii, obejmujące uroczystości z udziałem prezydenta USA Joe Bidena oraz premiera Kanady Justina Trudeau. Rosja nie została zaproszona do udziału w obchodach, co wynikało zarówno ze zdecydowanego stanowiska Francji w sprawie agresji Rosji na Ukrainę, jak i wsparcia udzielanego...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1137
Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Wybory do Parlamentu Europejskiego w Republice Czeskiej

W dniach 7-8 czerwca 2024 r. w Republice Czeskiej odbędą się wybory do Parlamentu Europejskiego. Rywalizację o 21 mandatów w PE podejmie 30 zarejestrowanych komitetów wyborczych, w tym 11 koalicji oraz 19 partii lub ruchów politycznych. Pomimo obszernej listy komitetów, największe znaczenie w walce o miejsca będą miały partie obecne w parlamencie Republiki Czeskiej,...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1138
Aleksandra Poznar - Zespół Wyszehradzki

Wizyta ministra Szijjártó na Białorusi: Węgry krytykują UE i NATO

29 maja 2024 r. minister spraw zagranicznych i handlu Węgier Péter Szijjártó odbył wizytę w Mińsku. Jej celem było promowanie bilateralnej wymiany handlowej pomiędzy Białorusią i Węgrami. Na zorganizowanym przy tej okazji forum biznesowym 24 węgierskie firmy zapowiedziały intensyfikację współpracy w obszarach nieobjętych sankcjami. Poza wymiarem biznesowym...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Kometarze IEŚ 1136
Aleksandra Poznar - Zespół Wyszehradzki

Wojna jako główny temat kampanii węgierskiego Fideszu w wyborach samorządowych i do Parlamentu Europejskiego

9 czerwca na Węgrzech odbędą się wybory do Parlamentu Europejskiego oraz wybory samorządowe. Kampania koalicji rządzącej oparta jest na straszeniu konfliktem zbrojnym, któremu „jedynie Fidesz może zapobiec”. Od rozpoczęcia wojny z Ukrainą narracja polityczna węgierskiej partii Fidesz opierała się na deklaratywnej neutralności państwa w obliczu konfliktu....

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1135
Jakub Bornio | Damian Szacawa - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Reakcja Finlandii na prowokacje Federacji Rosyjskiej dotyczące zmiany granic morskich na Morzu Bałtyckim

22 maja 2024 r. Federacja Rosyjska przedstawiła projekt korekty granicy wód wewnętrznych na Morzu Bałtyckim. Wprawdzie został on szybko usunięty z agendy prac legislacyjnych rosyjskiej Dumy, wywołał jednak relatywnie duże zaniepokojenie wśród państw sąsiednich, wynikające z możliwej rewizji umów dwustronnych i wielostronnych regulujących podział obszarów...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1131
Jakub Bornio - Zespół Wyszehradzki

Polityczna gra o Gruzję: UE, Węgry i kontrowersje wokół „ustawy o zagranicznych agentach”

W Gruzji, która posiada status państwa kandydującego do Unii Europejskiej, od połowy marca trwają protesty związane z próbą uchwalenia tzw. „ustawy o zagranicznych agentach”. Unia Europejska długo nie przedstawiała jasnego stanowiska w tej sprawie. Wspólną deklarację państw członkowskich, dotyczącą zaistniałej sytuacji, ostatecznie zablokowały Węgry, przy...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1128
Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

„Żyjemy w dramatycznym momencie”: spotkanie ministrów spraw zagranicznych państw Trójkąta Weimarskiego

22 maja 2024 r. ministrowie spraw zagranicznych Polski, Francji i Niemiec omówili postępy we wdrażaniu postanowień deklaracji z La Celle-Saint-Cloud oraz bieżące kwestie międzynarodowe. W prowadzonych rozmowach skupili się na kwestiach zjednoczenia i wzmocnienia UE wobec zagrożeń hybrydowych ze strony Rosji, w tym dezinformacji i cyberataków. Dyskutowali także o...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1126
Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

Słowacja: zamach na premiera Roberta Fico i jego skutki polityczne

15 maja 2024 r., podczas wyjazdowego posiedzenia rządu Słowacji, w miejscowości Handlová doszło do postrzelenia premiera Roberta Fico (Smer-SSD). W trakcie spotkania ze zgromadzonymi na miejscu zwolennikami obecnej ekipy rządowej 71-letni Juraj C. oddał w kierunku szefa słowackiego rządu pięć strzałów. Jedna z kul trafiła go w brzuch, powodując poważne obrażenia...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1123
Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

Architektura bezpieczeństwa w Europie w myśl założeń Emmanuela Macrona

Emmanuel Macron od początku swojej pierwszej prezydentury regularnie zabiera głos w kwestii polityki bezpieczeństwa Unii Europejskiej. Jego propozycje obejmują m.in. wspólne europejskie strategie obronne, promowanie europejskich źródeł przy zakupach sprzętu wojskowego, a ostatnio także możliwość udostępnienia francuskiego arsenału nuklearnego państwom członkowskim...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1121
Aleksandra Poznar - Zespół Wyszehradzki

Wizyta prezydenta Chin Xi Jinpinga w Budapeszcie

8 maja 2024 r. prezydent Chin Xi Jinping przybył do Budapesztu. Podczas wizyty podpisanych zostało szereg strategicznych porozumień dwustronnych o współpracy chińsko-węgierskiej. W trakcie rozmów prezydent Xi Jinping i premier Viktor Orbán skoncentrowali się na kwestiach dotyczących bezpieczeństwa i współpracy gospodarczej obydwu państw[1]. Wizyta Xi Jinpinga miała...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1117
Jakub Bornio - Zespół Wyszehradzki

Odstraszanie nuklearne na wschodniej flance NATO

Państwa Sojuszu Północnoatlantyckiego od 2014 r. skupiają swoje wysiłki na zabezpieczaniu tzw. wschodniej flanki. Dotychczas działania te były pozbawione elementów odstraszania nuklearnego. Brak możliwości efektywnego politycznego oddziaływania na NATO sprawia jednak, że Rosja coraz częściej posługuje się „szantażem atomowym”. Wobec tych uwarunkowań coraz...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1116
Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

Wizyta Jana Lipavskiego w Budapeszcie

26 kwietnia 2024 r. minister spraw zagranicznych Republiki Czeskiej Jan Lipavský spotkał się w Budapeszcie ze swoim węgierskim odpowiednikiem, Péterem Szijjártó. Rozmowy polityków skoncentrowały się na kwestiach bezpieczeństwa w Europie. Lipavský wyraził wsparcie dla Ukrainy i potępił rosyjski imperializm, z kolei Szijjártó skupił się na problemach Unii...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1115
Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Premier Republiki Czeskiej w Stanach Zjednoczonych: zacieśnienie współpracy i inwestycje

W dniach 15-16 kwietnia 2024 r. premier Republiki Czeskiej Petr Fiala (ODS) odbył wizytę w Stanach Zjednoczonych, gdzie spotkał się z prezydentem Joe Bidenem w Białym Domu. Premier odwiedził ponadto Kongres, siedzibę CIA oraz Instytut Hudsona. Jednym z tematów przewodnich wizyty były kwestie dotyczące polityki bezpieczeństwa, w tym stosunków transatlantyckich, wojny w...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1114
Aleksandra Poznar - Zespół Wyszehradzki

Chińska dyplomacja w Europie Środkowej: perspektywa wizyty Xi Jinpinga na Węgrzech

Na początku maja 2024 r. sekretarz generalny KP Chin Xi Jinping odbędzie serię wizyt w państwach Europy. Uda się do Paryża, Belgradu oraz Budapesztu. Xi Jinping wielokrotnie spotykał się już z premierem Węgier Viktorem Orbánem, ostatni raz w październiku 2023 r., podczas Trzeciego Forum Współpracy Międzynarodowej Pasa i Szlaku. Węgierski rząd konsekwentnie...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1102
Łukasz Lewkowicz | Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Inicjatywa Trójmorza po szczycie w Wilnie: po pierwsze bezpieczeństwo

W dniu 11 kwietnia 2024 r. w Wilnie odbył się 9. Szczyt Inicjatywy Trójmorza (3SI). 3SI to zainicjowany w 2016 r. format współpracy regionalnej, rozwijany przez przywódców państw Europy Środkowej. Kluczowym celem tej inicjatywy jest stymulowanie rozwoju infrastruktury energetycznej, transportowej i cyfrowej. W 3SI uczestniczy obecnie 13 państw członkowskich UE, które...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1100
Aleksandra Poznar - Zespół Wyszehradzki

Talpra Magyarok – nowa partia opozycyjna na Węgrzech

15 marca 2024 r., w dniu państwowego święta upamiętniającego rocznicę węgierskiego powstania narodowego, Péter Magyar, przez lata pozostający w bliskich relacjach z partią Fidesz, ogłosił powołanie partii o nazwie Talpra Magyarok, w dosłownym tłumaczeniu – „Powstańcie Węgrzy”. Nowa partia na węgierskiej scenie politycznej deklaruje walkę z korupcją,...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1099
Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

Peter Pellegrini nowym prezydentem Słowacji

6 kwietnia 2024 r. na Słowacji odbyła się druga tura wyborów prezydenckich, w której udział wzięli: startujący jako niezależny kandydat były szef słowackiej dyplomacji Ivan Korčok oraz obecny marszałek parlamentu i lider współtworzącej koalicję rządową partii Hlas-SD Peter Pellegrini. Ostatecznie zwycięzcą wyścigu wyborczego okazał się P. Pellegrini, na...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1091
Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

Spotkanie ministrów spraw zagranicznych Grupy Wyszehradzkiej: współpraca w obliczu podziałów

21 marca 2024 r. w stolicy Republiki Czeskiej miało miejsce spotkanie ministrów spraw zagranicznych Grupy Wyszehradzkiej. Radosław Sikorski, Jan Lipavský, Juraj Blanár oraz Peter Szijjártó rozmawiali o wojnie rosyjsko-ukraińskiej, w tym m.in. o wsparciu dla Ukrainy, rozszerzeniu Unii Europejskiej oraz o zbliżającej się polskiej prezydencji w V4. Poruszono także temat...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1090
Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

Słowacja: Ivan Korčok zwycięzcą pierwszej tury wyborów prezydenckich

23 marca 2024 r. na Słowacji odbyła się pierwsza tura wyborów prezydenckich. Ostatecznie wzięło w niej udział 9 kandydatów. Zdecydowanym zwycięzcą wyborów został były minister spraw zagranicznych i europejskich Ivan Korčok, który otrzymał 42,51% poparcia. Na drugim miejscu znalazł się marszałek parlamentu Peter Pellegrini (Hlas-SD), na którego zagłosowało...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1088
Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Wyzwania rządu Petra Fiali: zaufanie społeczne i preferencje wyborcze

Badania opinii publicznej w Republice Czeskiej wskazują na długotrwały kryzys zaufania społecznego wobec koalicyjnego rządu Petra Fiali. Obecnie zaledwie 17% społeczeństwa wyraża aprobatę dla jego działań. Chociaż w porównaniu z badaniami z poprzedniego roku odnotowano pewną poprawę, to wciąż dominuje sceptycyzm społeczny wobec działań władzy, zwłaszcza...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1087
Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

Słowacja: dylematy polityki wschodniej rządu Roberta Fico

Od początku funkcjonowania obecnego rządu Roberta Fico widoczny jest pewien dualizm dotyczący polityki wschodniej Słowacji. Z jednej strony słowackie władze deklarują chęć dalszego wspierania Ukrainy, zarówno humanitarnego, jak i politycznego. Z drugiej zaś strony podejmowane są próby promowania jak najszybszego dyplomatycznego zakończenia wojny...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1082
Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

Francja i Republika Czeska na drodze do partnerstwa strategicznego

Podpisanie „Planu działania partnerstwa strategicznego na lata 2024-2028” między Francją a Republiką Czeską było kluczowym wydarzeniem podczas wizyty prezydenta Emmanuela Macrona w Pradze 5 marca 2024 r. Partnerstwo to obejmuje takie obszary, jak dalsze poparcie dla Ukrainy w jej konflikcie z Rosją, współpraca w energetyce jądrowej oraz wzmacnianie relacji między...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komantarze IEŚ 1075
Jakub Bornio | Damian Szacawa - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Szwecja w NATO: znaczenie dla Europy Środkowej i Wschodniej

7 marca 2024 r. premier Szwecji Ulf Kristersson i minister spraw zagranicznych tego państwa Tobias Billström przekazali dokumenty akcesyjne sekretarzowi stanu USA Antony’emu Blinkenowi, który jako reprezentant państwa depozytariusza Traktatu Waszyngtońskiego oficjalnie ogłosił, że Szwecja stała się 32. członkiem Sojuszu Północnoatlantyckiego. Obecność Szwecji w...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1073
Damian Szacawa | Jakub Bornio - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Szwecja w NATO: ostatni etap negocjacji

26 lutego 2024 r. Zgromadzenie Krajowe Węgier ratyfikowało protokół akcesyjny Szwecji do Sojuszu Północnoatlantyckiego. Nowy prezydent Węgier Tamás Sulyok, który 5 marca 2024 r. zastąpił na tym stanowisku Katalin Novák, potwierdził decyzję parlamentu. Wyrażenie zgody na rozszerzenie NATO przez Węgry zostało poprzedzone wizytą premiera Szwecji Ulfa Kristerssona...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1069
Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

Słowacja u progu wyborów prezydenckich: sylwetki kandydatów

Aktualnie na Słowacji trwa kampania wyborcza przed wyborami prezydenckimi. Formalnie do walki o prezydenturę zgłosiło się 11 kandydatów. Są to zarówno przedstawiciele partii politycznych, jak i kandydaci niezależni. Wśród kandydatów nie ma żadnej kobiety. Pierwsza tura wyborów zaplanowana została na 23 marca 2024 r. W przypadku, gdy żaden z kandydatów nie...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1066
Jakub Bornio - Zespół Wyszehradzki

Zakup F-35 kolejnym krokiem na drodze do wzmacniania zdolności wojskowych Republiki Czeskiej

29 stycznia 2024 r. Minister Obrony Republiki Czeskiej Janá Černochová podpisała list ofertowy i akceptacyjny dotyczący zakupu 24 myśliwców piątej generacji F-35, produkowanych przez amerykański koncern Lockheed Martin. Kontrakt jest jednym z szeregu zakupów modernizacyjnych, które Republika Czeska podjęła po wybuchu pełnoskalowej wojny na Ukrainie. Stanowi on...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1056
Agata Tatarenko | Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Wizyta prezydenta Petra Pavla na Bliskim Wschodzie potwierdza partnerstwo strategiczne Republiki Czeskiej i Izraela

W styczniu 2024 r. prezydent Republiki Czeskiej Petr Pavel odbył podróż do Izraela i Kataru. W Izraelu spotkał się z prezydentem Herzogiem i premierem Netanjahu, z którymi omawiał tematy dotyczące bezpieczeństwa, pomocy humanitarnej dla Palestyny oraz współpracy gospodarczej. Prezydentowi towarzyszyła delegacja biznesowa. Efektem wizyty było podpisanie porozumienia o...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1053
Szczepan Czarnecki | Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

Proces cyfryzacji w Republice Czeskiej: eDoklady i DiPSy

Na początku 2024 r. w Republice Czeskiej wprowadzono aplikację eDoklady (eDokumenty), umożliwiającą przechowywanie cyfrowych dokumentów tożsamości, oraz system DiPSy, ułatwiający rekrutację uczniów do szkół ponadgimnazjalnych. Działania te są przykładem stopniowej cyfryzacji usług publicznych w Republice Czeskiej. Władze tego państwa wspierają rozwój...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1051
Dominik Héjj - Zespół Wyszehradzki

Węgry ważnym partnerem Wietnamu w Unii Europejskiej

W dniach 18-20 stycznia 2024 r. na zaproszenie Viktora Orbána oficjalną wizytę na Węgrzech złożył premier Wietnamu Pham Minh Chinh. Wietnam szuka w Węgrzech partnera w relacjach z Unią Europejską, a także zabiega o uznanie Wietnamczyków mieszkających na Węgrzech za mniejszość narodową. Węgry zainteresowane są natomiast pozyskaniem nowych inwestorów oraz...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1048
Jakub Bornio - Zespół Wyszehradzki

„Steadfast Defender 2024” – element komunikacji strategicznej NATO

Manewry „Steadfast Defender 2024”, które rozpoczęły się 24 stycznia 2024 r., są największymi ćwiczeniami wojskowymi Sojuszu Północnoatlantyckiego (NATO) w jego postzimnowojennej historii. Zaplanowane na pierwsze półrocze bieżącego roku będą odbywały się przede wszystkim w Niemczech, Polsce i państwach bałtyckich, a ich głównym celem jest odstraszanie...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1038
Dominik Héjj - Zespół Wyszehradzki

Fidesz-KDNP wykorzysta 2024 rok do umocnienia pozycji

Rok 2024 przyniesie w polityce węgierskiej istotne wydarzenia, zarówno na wewnętrznej scenie politycznej, jak i w otoczeniu międzynarodowym. Będą to zaplanowane na czerwiec wybory do Parlamentu Europejskiego (PE) i wybory samorządowe oraz prezydencja w Radzie UE. W polityce zagranicznej nadrzędnym celem będzie uzyskanie dostępu do dotychczas zamrożonych środków...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1034
Jakub Bornio - Zespół Wyszehradzki

Naruszenia przestrzeni powietrznej w państwach Europy Środkowo-Wschodniej w kontekście wojny na Ukrainie

W efekcie wybuchu pełnoskalowej wojny rosyjsko-ukraińskiej w przestrzeni powietrznej państw Europy Środkowo-Wschodniej (EŚW) doszło do licznych incydentów z użyciem środków napadu powietrznego i systemów obrony przeciwlotniczej. Z całą pewnością część z nich ma charakter intencjonalnych prowokacji, których celem jest realizowanie przez Rosję określonej agendy...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1033
Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Republika Czeska: powrót debaty o wstąpieniu do strefy euro

W 2024 r. Republika Czeska z dużym prawdopodobieństwem spełni trzy z czterech kryteriów konwergencji nominalnej, obecnych w Traktacie o funkcjonowaniu Unii Europejskiej, w zakresie wprowadzenia euro w miejsce korony czeskiej. Spełnienie przez Czechy wskazanych kryteriów oraz poparcie dla przyjęcia wspólnej europejskiej waluty podkreślił w noworocznym przemówieniu...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1028
Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

„Słowacja na pierwszym miejscu”: polityka zagraniczna czwartego rządu Roberta Fico

Pod koniec 2023 r. przyjęta została deklaracja programowa koalicyjnego rządu Roberta Fico na lata 2023-2027. W dokumencie stosunkowo mało miejsca poświęcono kwestiom zagranicznym, a zapisane tam priorytety i wyzwania w dużym stopniu pokrywają się z programem wyborczym największej partii koalicyjnej Smer-SSD. Nowe władze zapowiadają bardziej „suwerenną”...

Więcej →