Zespół: Zespół Wschodni

Już w niedzielę, 9 sierpnia, Białorusini będą wybierać prezydenta. Chociaż poparcie społeczne obecnego prezydenta Alaksandra Łukaszenki jest minimalne, to właśnie on ma największe szanse na utrzymanie dotychczasowego stanowiska. Chyba że Białorusini na to nie pozwolą. Na spotkania z kandydatką opozycji Swiatłaną Cichanouską przychodzą dziesiątki tysięcy jej zwolenników. O obecnej sytuacji na Białorusi red. Marcin Superczyński rozmawia ze starszym analitykiem z Zespołu Europy Wschodniej IEŚ dr. Andrzejem Szabaciukiem.

Ministrowie spraw zagranicznych Litwy, Polski i Ukrainy powołali w Lublinie „Trójkąt Lubelski”. Będzie to stała platforma współpracy między tymi państwami. We wspólnej deklaracji wskazano między innymi na wielowiekowe, historyczne i kulturalne więzi łączące nasze narody. Podkreślono strategiczne znaczenie współpracy pomiędzy Unią Europejską, NATO i krajami Partnerstwa Wschodniego. Potępiono również próbę aneksji Krymu przez Rosję i wezwano ją do wycofania wojsk z części obwodów donieckiego i ługańskiego. O znaczeniu podpisanej deklaracji red. Marcin Superczyński rozmawiał z dr Martą Drabczuk, starszym analitykiem Zespołu Europy Wschodniej.

Polska objęła roczne przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej. Początkowe założenia prezydencji musiały zostać zmienione z powodu pandemii. Z dzisiejszej perspektywy kluczowe będzie wzmocnienie regionalnej gospodarki, która w ostatnich miesiącach mocno ucierpiała. Wyróżniono przy tym cztery główne kierunki działań – informuje starszy analityk w Zespole Wyszehradzkim, dr Łukasz Lewkowicz.

W czasie pandemii COVID-19 byliśmy świadkami wielu rosyjskich działań dezinformacyjnych. Dotyczyły one m.in. sytuacji na Białorusi, Ukrainie, Estonii czy Łotwie. Narracja Moskwy wskazywała na szereg negatywnych zjawisk, do których miało dochodzić w tych państwach. Podkreślano jednocześnie, że sytuacja z pewnością byłaby zupełnie inna, gdyby prowadzono w nich politykę zbieżną z interesami Rosji. O przyczynach takiego stanu rzeczy opowiada dr Jakub Olchowski, kierownik Zespołu Europy Wschodniej.

Władimir Putin może być prezydentem Rosji praktycznie do 2036 roku. To efekt ogólnorosyjskiego głosowania dotyczącego zmian w konstytucji, które odbywało się od 25 czerwca do 1 lipca. Głosować można było zarówno w lokalach wyborczych, jak i zdalnie. Sposób przeprowadzenia głosowania – w tym m.in. ograniczenie działalności obserwatorów, przypadki naruszania zasady tajności oraz fałszerstwa – uniemożliwia uznanie jego wyników za wiarygodne i zgodne z prawem. O tych zagadnieniach red. Marcin Superczyński rozmawia ze starszym analitykiem w Zespole Europy Wschodniej IEŚ dr. Andrzejem Szabaciukiem.

Pracownicy z Ukrainy chcą wrócić do Polski. Pandemia spowodowała ich odpływ, jednak teraz sytuacja powoli zaczyna się zmieniać. Większość z nich z pewnością woli przyjechać do Polski, niż wybrać np. Czechy lub Niemcy. Co prawda w tych państwach mogliby liczyć na większe zarobki, jednak w tym wypadku nie jest to decydujące – wyjaśnia dr Marta Drabczuk.

Ukraina została członkiem Programu Rozszerzonych Możliwości NATO. Oznacza to docenienie jej zaangażowania w działalność tej organizacji. Z drugiej jednak strony udział w programie nie wiąże się z pełnym członkostwem w Sojuszu Północnoatlantyckim. Aby to nastąpiło, muszą zostać spełnione określone warunki, o czym mówią: zastępca dyrektora IEŚ ds. badawczo-analitycznych dr hab. Tomasz Stępniewski oraz dr Piotr Andrusieczko, dziennikarz, korespondent z Ukrainy.

Kandydaci na prezydenta Białorusi mają coraz większe problemy. Oczywiście poza obecnie urzędującym Alaksanderm Łukaszenką. W ostatnich dniach zatrzymano Wiktara Babarykę, cieszącego się dużym poparciem społecznym. Wszystko wskazuje na to, że prezydent Łukaszenka, powołując się na łamanie prawa przez kontrkandydatów, uniemożliwi niektórym z nich start w wyborach. Opinię na ten temat przygotował starszy analityk w Zespole Europy Wschodniej IEŚ dr Andrzej Szabaciuk.

Pandemii wirusa COVID-19 towarzyszy globalna dezinformacja. Niejednokrotnie stykamy się z nieprawdziwymi informacjami, celowo zmanipulowanymi, za pomocą których pewne środowiska czy nawet państwa chcą osiągnąć określone cele. Za przykład może służyć narracja rosyjska dotycząca zwalczania pandemii w Unii Europejskiej. Odróżnienie prawdziwej informacji od zmanipulowanej nie jest proste. Indywidualni odbiorcy są w bardzo trudnej sytuacji – podkreśla dr Jakub Olchowski, kierownik Zespołu Europy Wschodniej IEŚ.

Po raz pierwszy od aneksji Krymu w 2014 roku szef resortu spraw zagranicznych Rosji wziął udział w spotkaniu ministerialnym Rady Państw Morza Bałtyckiego. Obecność Siergieja Ławrowa podczas majowego szczytu tego gremium nie oznacza jednak, że państwa współtworzące Radę pogodziły się z rosyjską polityką wobec Ukrainy i godzą się na łamanie prawa międzynarodowego. Minister Ławrow nawoływał do szerokiego otwarcia na współpracę, jednak na razie nie ma takiej możliwości – podkreśla dr Damian Szacawa, starszy analityk w Zespole Bałtyckim IEŚ.