Wydawca: Instytut Europy Środkowej
ISSN: 2657-6996
  • Grzegorz Gil
  • Anton Saifullayeu
  • Agnieszka Zajdel
  • Spasimir Domaradzki
  • Aleksandra Kuczyńska-Zonik
  • Damian Szacawa
  • Agata Tatarenko

Komentarze IEŚ

Komentarze IEŚ 1632
2 czerwca 2026

Działania Czech w kierunku wzmocnienia bezpieczeństwa paliwowego państwa

Czeski sektor naftowy w ostatnich latach znalazł się pod silną presją geopolityczną i infrastrukturalną, co skłoniło rząd do działań na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa paliwowego. Podjęte działania koncentrowały się na odejściu od rosyjskiej ropy naftowej, dywersyfikacji dostaw, rozbudowie infrastruktury przesyłowej oraz większej roli państwa w zarządzaniu...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1629
29 maja 2026

Nowe otwarcie? Relacje gruzińsko-ukraińskie

Relacje gruzińsko-ukraińskie pozostają napięte od początku pełnoskalowej wojny w Ukrainie w konsekwencji ambiwalentnej postawy Tbilisi wobec rosyjskiej agresji. Na początku maja 2026 r. nawiązany został dialog bilateralny, jednak perspektywa normalizacji pozostaje odległa. Rozmowy gruzińsko-ukraińskie. W pierwszych dniach maja 2026 r. w trakcie szczytu Europejskiej...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1620
19 maja 2026

Przebudowa bezpieczeństwa gazowego Europy Południowej

W ostatnich latach architektura bezpieczeństwa energetycznego państw Europy Południowej uległa znacznej przebudowie, co było spowodowane szokami podażowymi oraz zmianą uwarunkowań międzynarodowych. Region, który przez dekady był uzależniony od dostaw surowców energetycznych z Rosji, obecnie odgrywa coraz większą rolę jako obszar tranzytu i bilansowania nowych...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1615
13 maja 2026

Ukraińskie ataki na cele w głębi terytorium Federacji Rosyjskiej

W trwającej wojnie Rosja konsekwentnie uderza w ukraiński sektor energetyczny, a Ukraina w odpowiedzi i w ramach strategii ograniczania wpływów finansowych agresora z eksportu surowców energetycznych coraz częściej przenosi działania kinetyczne na rosyjską infrastrukturę energetyczną: rafinerie, terminale naftowe, instalacje przeładunkowe i rurociągi. Wiosną 2026 r....

Więcej →
Komentarze IEŚ 1608
5 maja 2026

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (kwiecień 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa Sytuacja w sferze bezpieczeństwa regionalnego oceniana jest w Mińsku jako „stabilnie napięta”, a ogólny trend jako „negatywny”. Nie ma jednak oznak wskazujących na przygotowania do operacji wojskowej z terytorium Białorusi. W retoryce reżimu coraz silniej akcentowany jest dalszy wzrost napięcia, choć...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1607
4 maja 2026

Ukraina po porażce Orbána – powściągliwość i oczekiwanie

Zwycięstwo Pétera Magyara i porażka Viktora Orbána zostały w Ukrainie przyjęte z umiarkowanym optymizmem. Choć zniknięcie jednego z głównych krytyków Kijowa w UE otwiera nowe możliwości współpracy, reakcje polityków i ekspertów pozostają powściągliwe. Z ukraińskiej perspektywy nie oznacza to przełomu, lecz raczej korektę dotychczasowej, pragmatycznej...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1606
1 maja 2026

Problem reformy systemu mobilizacji i kwestia statusu uchodźców wojennych z Ukrainy w Europie

Ukraiński system mobilizacyjny znajduje się w fazie głębokiej niewydolności. Mimo zapowiadanych reform i prób profesjonalizacji armii kluczowe wyzwania pozostają nierozwiązane. Sytuację komplikuje dwuznaczna polityka Ukrainy – rozmijanie się założeń z konkretnymi decyzjami. Dodatkowo europejskie państwa modyfikują swoje podejście do uchodźców ukraińskich,...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1605
1 maja 2026

Ukraiński sektor jądrowy 40 lat po katastrofie w Czarnobylu

Cztery dekady po katastrofie w Czarnobylu można zaobserwować, że ukraiński sektor jądrowy został trwale przestawiony na zarządzanie ryzykiem, a więc zamiast ekspansji, priorytetem stały się bezpieczeństwo, niezawodność i odporność systemu. Trwająca wojna dodatkowo przetestowała ten model, ujawniając krytyczną zależność stabilnej generacji energii elektrycznej...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1604
30 kwietnia 2026

Ludobójstwo Ormian i nowa polityka pamięci w Armenii

24 kwietnia celebrowano 111. rocznicę ludobójstwa Ormian – Mec Jeghern. W Erywaniu odbył się zwyczajowy marsz z pochodniami, a solidarność w upamiętnieniu widoczna była również w obchodach organizowanych w ormiańskich diasporach na całym świecie. Tegoroczna rocznica nie różniła się od tradycyjnych komemoracji, niemniej okoliczności związane ze zmianami w...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1598
23 kwietnia 2026

Odbudowa zapasów gazu ziemnego w Europie Środkowej w trudnych uwarunkowaniach geopolitycznych

Odbudowa zapasów gazu ziemnego w Europie w 2026 r. odbywa się w warunkach podwyższonej niepewności, wynikającej z jednoczesnych zaburzeń dostępności gazu ziemnego w formie skroplonej (LNG) oraz napięć geopolitycznych na Bliskim Wschodzie. Niski poziom wypełnienia pojemności magazynowych po sezonie zimowym (ok. 29%) zwiększa skalę wyzwania, a niekorzystne sygnały...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1594
20 kwietnia 2026

Wygrana partii TISZA i potencjalna zmiana polityki energetycznej Węgier

Wygrana partii TISZA (Tisztelet és Szabadság Párt) w wyborach parlamentarnych na Węgrzech w 2026 r. może zainicjować korektę polityki energetycznej państwa, która w ostatnich latach opierała się na zależności od dostaw rosyjskich surowców (ropa naftowa i gaz ziemny) oraz na współpracy jądrowej w ramach projektu Paks II. Skala i tempo ewentualnych zmian będą...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1592
17 kwietnia 2026

Rosja: uderzenie w VPN jako kolejny krok w budowie „suwerennego Internetu”

W marcu i kwietniu 2026 r. władze Federacji Rosyjskiej zainicjowały nowy etap działań wymierzonych w usługi VPN[1], stanowiące kluczowe narzędzie omijania cenzury i uzyskiwania dostępu do domen internetowych zablokowanych w standardowym trybie połączenia. Dotychczasowa strategia państwa opierała się przede wszystkim na blokowaniu VPN na poziomie infrastruktury...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1590
16 kwietnia 2026

Paszinian jedzie do Moskwy. Relacje rosyjsko-armeńskie w przededniu wyborów

1 kwietnia 2026 r. premier Armenii Nikol Paszinian odbył oficjalną wizytę w Moskwie. Wizyta robocza, której agenda obejmowała głównie sprawy bieżące – porozumienia dotyczące rekonstrukcji infrastruktury oraz przyszłości energetycznej kaukaskiej republiki – jest również probierzem relacji armeńsko-rosyjskich w dłuższej perspektywie.  Ekonomia,...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1581
7 kwietnia 2026

Od instytucjonalnych reform zgodnych ze standardami UE do kontroli partyjnej – transformacja gruzińskiej służby publicznej

Zmiana kierunku polityki zagranicznej Gruzji doprowadziła do wprowadzenia szeregu działań o charakterze represyjnym i niedemokratycznym, ukierunkowanych na tłumienie protestów wywołanych decyzją o zawieszeniu negocjacji akcesyjnych z UE. Jednym z głównych obszarów oddziaływania aparatu przymusu stała się służba cywilna, co doprowadziło do jej systemowego...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1579
2 kwietnia 2026

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (marzec 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa, ćwiczenia wojskowe W Wojskach Wewnętrznych MSW część jednostek została zreorganizowana. Oddziały specjalne „Buran” (Homel i Mozyrz) oraz „Sztorm” (Brześć) przekształcono w odrębne jednostki wojskowe, co w praktyce oznacza ich rozbudowę z poziomu kompanii do batalionu. Równocześnie 1. brygada...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1576
31 marca 2026

Drony nie wygrywają wojen

Wojna w Ukrainie ukazuje rosnącą rolę technologii cyfrowych, systemów bezzałogowych i walki radioelektronicznej. Masowe wykorzystanie dronów, wspierane przez rozwinięty sektor IT oraz sprawną adaptację instytucjonalną, pozwoliło Ukrainie na skuteczne ograniczanie przewagi militarnej przeciwnika. Jednocześnie nawet najbardziej zaawansowane rozwiązania technologiczne...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1574
27 marca 2026

Rosyjska gospodarka w obliczu wojny na Bliskim Wschodzie – perspektywy na 2026 r.

Izraelsko-amerykański atak na Iran oraz irańska blokada cieśniny Ormuz spowodowały utrzymujący się do chwili obecnej szok na światowych rynkach surowców energetycznych. Z punktu widzenia Federacji Rosyjskiej, jako jednego z głównych producentów i eksporterów ropy naftowej i gazu ziemnego, wzrost cen wywołany przez wojnę może odsunąć w czasie narastanie nadmiernego...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1571
25 marca 2026

Kryzys dostępności ropy naftowej na Słowacji i jego skutki dla regionalnego rynku paliw

Na Słowacji turystyka paliwowa w 2026 r. stała się jednym z kluczowych symptomów narastających napięć na regionalnym rynku paliw, wynikających z zaburzeń po stronie podaży ropy naftowej. Relatywnie niskie ceny oleju napędowego, utrzymywane mimo wstrzymania dostaw ropy naftowej rurociągiem Przyjaźń oraz konfliktu na Bliskim Wschodzie, stworzyły silne bodźce popytowe...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1569
24 marca 2026

Śmierć patriarchy

Śmierć Eliasza II, stojącego na czele Gruzińskiej Cerkwi Prawosławnej od 1977 r., jest wydarzeniem o dużym znaczeniu nie tylko w kontekście zmian czekających sam patriarchat. Społeczny autorytet i silna pozycja patriarchy powodują, że nieuniknione będą również szersze konsekwencje polityczne. Eliasz II – który przez 48 lat stał na czele gruzińskiej Cerkwi –...

Więcej →
Komentarze Brief IEŚ 1567
20 marca 2026

Wizyta Johna Coale’a w Mińsku. Główne wnioski

Tekst powstał we współpracy z iSANS 19 marca w Mińsku odbyły się rozmowy z amerykańską delegacją pod przewodnictwem specjalnego wysłannika USA Johna Coale’a. Wizyta trwała jeden dzień. Coale przybył do stolicy Białorusi bezpośrednio z Litwy. Najważniejszym rezultatem dla strony białoruskiej jest uzgodnienie zniesienia sankcji wobec sektora potasowego (tj....

Więcej →
Komentarze IEŚ 1560
13 marca 2026

Ukraina wobec eskalacji konfliktu na Bliskim Wschodzie

Eskalacja konfliktu na Bliskim Wschodzie stawia Ukrainę w nowej, złożonej sytuacji geopolitycznej. Poparcie Kijowa dla amerykańsko-izraelskich działań przeciwko Iranowi wynika nie tylko z politycznej i pragmatycznej solidarności z partnerami z Zachodu, lecz także z doświadczeń wojny z Rosją i współpracy militarno-technologicznej między Teheranem a Moskwą....

Więcej →
Komentarze IEŚ 1554
11 marca 2026

Rosja: kampania blokowania Telegramu wkracza w decydującą fazę

26 lutego rosyjskie media poinformowały o planowanym przez władze zablokowaniu komunikatora Telegram na terytorium Federacji Rosyjskiej od kwietnia 2026 r. Według tych doniesień z blokady miałaby zostać wyłączona jedynie strefa przyfrontowa na okupowanych terytoriach Ukrainy, gdzie Telegram pozostaje jednym z podstawowych środków komunikacji rosyjskich żołnierzy....

Więcej →
Komentarze Brief IEŚ 1553
11 marca 2026

W trójkącie USA–Rosja–Iran. Reakcja w Mińsku po ataku na Iran

Tekst powstał we współpracy z iSANS Reakcja w Mińsku na bombardowanie Iranu miała charakter niespójny – milczenie, później emocjonalny przekaz Łukaszenki, ostrożna dyplomacja oraz ostry przekaz propagandowy. Białoruskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych użyło neutralnego języka, wyrażając zaniepokojenie sytuacją oraz wzywając „zaangażowane strony” do...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1552
10 marca 2026

Zrujnowana elektroenergetyka Ukrainy i rosnąca zależność od energii elektrycznej z Unii Europejskiej

Ukraiński sektor elektroenergetyczny należy do najbardziej zniszczonych elementów infrastruktury państwa w wyniku pełnoskalowej wojny z lutego 2022 r. System, który jeszcze kilka lat wcześniej dysponował znacznym potencjałem eksportowym do państw Unii Europejskiej, w ciągu czterech lat wojny uległ głębokiej degradacji technicznej i strukturalnej. Masowe ataki na...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1550
9 marca 2026

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (luty 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa, ćwiczenia wojskowe W retoryce Mińska bezpieczeństwo regionalne oceniane jest jako trwale napięte, a sytuacja wokół kraju przedstawiana jako niekorzystna. Przewodniczący Państwowego Komitetu Granicznego, Kanstancin Mołastau, powiedział 13 lutego, że na granicach obserwuje się „wzrost napięcia” oraz...

Więcej →
Informacje z kraju i świata