Wydawca: Instytut Europy Środkowej
ISSN: 2657-6996
  • Grzegorz Gil
  • Anton Saifullayeu
  • Agnieszka Zajdel
  • Spasimir Domaradzki
  • Aleksandra Kuczyńska-Zonik
  • Damian Szacawa
  • Agata Tatarenko

Komentarze IEŚ

Komentarze IEŚ 243
25 sierpnia 2020

Prognoza 2100. Europa Środkowa i Wschodnia najszybciej wyludniającym się regionem świata

Do końca wieku liczba ludności Europy Środkowej i Wschodniej może zmniejszyć się o połowę. Najnowsza prognoza dotycząca populacji w 2100 r., opublikowana przez czasopismo naukowe „The Lancet”, jest kolejną, która stawia ten region w pozycji najszybciej wyludniającego się na świecie. Spowoduje to poważne zakłócenia na rynku pracy, trudności z finansowaniem...

Więcej →
Komentarze IEŚ 242
24 sierpnia 2020

Nadchodząca wodorowa rewolucja w Europie Środkowej – korzyści i wyzwania

Obecnie wodór odgrywa marginalną rolę jako nośnik energii. Zgodnie z ambitnymi celami Komisji Europejskiej ma się to jednak zmienić. W celu wsparcia działań na rzecz neutralności klimatycznej KE w lipcu 2020 r. przygotowała strategię poświęconą wodorowi, w której wskazała na jego kluczową rolę w budowaniu Europejskiego Zielonego Ładu. W Europie Środkowej są...

Więcej →
Komentarze IEŚ 241
20 sierpnia 2020

Modernizacja Armii Litewskiej: stan na 2020 rok

Podpisany przez Litwę w 2016 r. kontrakt na zakup kołowych transporterów opancerzonych Boxer to jeden z najważniejszych projektów modernizacyjnych Armii Litewskiej realizowanych po 1991 r. Transfer Boxerów, przemianowanych na Wilki, choć opóźniony, ostatecznie trafił na Litwę. Obecnie trwa ich wdrażanie w struktury Brygady Zmechanizowanej „Żelazny Wilk”. Ten...

Więcej →
Komentarze IEŚ 240
20 sierpnia 2020

Masowe protesty na Białorusi. Społeczeństwo oczekuje zmian

Na Białorusi nie ustają protesty po sfałszowanych wyborach prezydenckich. Uczestnicy wielotysięcznych pokojowych manifestacji domagają się ustąpienia prezydenta Alaksandra Łukaszenki. Do protestujących dołączyli pracownicy różnych zakładów i przedsiębiorstw, służby zdrowia, przedstawiciele mediów publicznych oraz część byłych funkcjonariuszy resortów...

Więcej →
Komentarze IEŚ 239
20 sierpnia 2020

Węgierski (nie)pluralizm na rynku medialnym

Na Węgrzech od dekady, tj. od objęcia rządów przez obecną koalicję Fidesz-KDNP, prowadzona jest polityka zmierzająca do systemowego ograniczenia pluralizmu rynku medialnego. Budowanie systemu medialnego od nowa ma na celu podporządkowanie go narracji rządzących, a tym samym zapewnienie mobilizacji elektoratu, który utrzyma rządzącą koalicję u władzy. W konstrukcji...

Więcej →
Komentarze IEŚ 238
20 sierpnia 2020

Saga o próbie budowy rafinerii w Estonii dobiegła końca

W Estonii od wielu lat trwa dyskusja na temat budowy rafinerii i w konsekwencji – efektywniejszego wykorzystania krajowych łupków bitumicznych. Uwarunkowania rynkowe (m.in. pandemia COVID-19) sprawiły, że kolejny raz firmy energetyczne porzuciły plany budowy zakładu. Trudno obecnie wskazać, czy w przyszłości tego typu inwestycja zostanie zrealizowana, chociaż mogłaby...

Więcej →
Komentarze IEŚ 237
19 sierpnia 2020

Prezydencja Czech w Grupie Wyszehradzkiej: rozsądna droga naprzód

30 czerwca 2020 r. Republika Czeska zakończyła roczne przewodnictwo w Grupie Wyszehradzkiej (V4), które 1 lipca zostało przekazane Polsce na zasadzie rotacji rocznej. Przewodnictwo Czech, tak jak poprzedzająca je kadencja Słowacji, stanowiło rozsądny i pragmatyczny krok naprzód we współpracy państw V4. Dyplomacja Republiki Czeskiej wykorzystywała platformę...

Więcej →
Komentarze IEŚ 236
13 sierpnia 2020

Trójkąt Lubelski – perspektywy współpracy polsko-litewsko-ukraińskiej

W dniu 28 lipca 2020 r. w Lublinie został powołany Trójkąt Lubelski – nowa platforma współpracy między Polską, Litwą i Ukrainą. Deklarację o utworzeniu takiego formatu podpisali ministrowie spraw zagranicznych Polski (Jacek Czaputowicz), Litwy (Linas Linkevičius) i Ukrainy (Dmytro Kułeba). Ma on na celu promowanie i intensyfikowanie współpracy w zakresie...

Więcej →
Komentarze IEŚ 235
13 sierpnia 2020

Litwa: przygotowania na falę emigracji politycznej z Białorusi

Litwa przygotowuje się na wzrost liczby obywateli białoruskich ubiegających się o azyl na jej terytorium. Mimo że do tej pory nie było wielu przypadków osób starających się o uzyskanie tego statusu, Litwa ma już doświadczenie w kwestii przyjmowania emigrantów politycznych z Rosji i Ukrainy. Dotychczasowe działania tego państwa potwierdzają jego głębokie...

Więcej →
Komentarze IEŚ 236
13 sierpnia 2020

Trójkąt Lubelski – perspektywy współpracy polsko-litewsko-ukraińskiej

W dniu 28 lipca 2020 r. w Lublinie został powołany Trójkąt Lubelski – nowa platforma współpracy między Polską, Litwą i Ukrainą. Deklarację o utworzeniu takiego formatu podpisali ministrowie spraw zagranicznych Polski (Jacek Czaputowicz), Litwy (Linas Linkevičius) i Ukrainy (Dmytro Kułeba). Ma on na celu promowanie i intensyfikowanie współpracy w zakresie...

Więcej →
Komentarze IEŚ 234
12 sierpnia 2020

Wybory prezydenckie z 9 sierpnia 2020 r. na Białorusi: przebieg i konsekwencje

9 sierpnia 2020 r. odbyły się wybory prezydenckie na Białorusi. Zgodnie z przewidywaniami przebiegły one pod pełną kontrolą administracji państwowej i resortów siłowych. Spływające z Białorusi dane świadczą o masowych fałszerstwach wyborczych, jakich dopuszczały się osoby zaangażowane w przebieg głosowania. Metody i skala fałszerstw nie są znane, ponieważ...

Więcej →
Komentarze IEŚ 233
10 sierpnia 2020

Bezpieczeństwo państw regionu Morza Bałtyckiego w obszarze ochrony środowiska: spadek emisji dwutlenku węgla w dobie pandemii COVID-19

Współcześnie jednym z kluczowych wysiłków i wyzwań na rzecz wyhamowania globalnego ocieplenia jest zmniejszenie emisji dwutlenku węgla. Obostrzenia wprowadzone przez władze poszczególnych państw w związku z pandemią COVID-19 wpłynęły również na ten aspekt światowej gospodarki. Dostrzegalny już spadek poziomu emisji szkodliwych substancji do atmosfery jest...

Więcej →
Komentarze IEŚ 231
6 sierpnia 2020

Wybory prezydenckie 9 sierpnia 2020 r. na Białorusi: kampania i możliwe scenariusze

Na ostatniej prostej kampanii przed wyborami prezydenckimi na Białorusi, zaplanowanymi na 9 sierpnia 2020 r., obserwujemy bezprecedensową mobilizację sił opozycyjnych, która przejawia się w wielotysięcznych pokojowych manifestacjach odbywających się w największych miastach Białorusi. Władze nie utrudniały organizowania opozycyjnych mityngów politycznych,...

Więcej →
Komentarze IEŚ 232
6 sierpnia 2020

Rumunia: plan naprawczy dla gospodarki w cieniu wzrostu zakażeń SARS-CoV-2 i sporu politycznego

W lipcu i na początku sierpnia 2020 r. w Rumunii nastąpił gwałtowny wzrost zachorowań na COVID-19. Przyczyną tego stanu rzeczy było poluzowanie obostrzeń związanych z zapobieganiem rozprzestrzenieniu się koronawirusa oraz luka prawna, która w praktyce pozbawiła rządzących możliwości egzekwowania kwarantanny i leczenia osób zarażonych. Kryzys zdrowotny wywołał...

Więcej →
Komentarze IEŚ 230
5 sierpnia 2020

Rada Najwyższa Ukrainy: bilans pierwszego roku

21 lipca 2019 r. obywatele Ukrainy wybrali nową Radę Najwyższą. Proprezydencka partia Sługa Narodu otrzymała duży kredyt zaufania, uzyskując większość w parlamencie, co umożliwiło jej samodzielne rządy. Mimo przyjęcia szeregu ważnych ustaw, nie wszystkie obietnice wyborcze Wołodymyra Zełenskiego zostały spełnione w ciągu roku. W efekcie notowania Sługi Narodu...

Więcej →
Komentarze IEŚ 229
3 sierpnia 2020

Bułgaria: protesty społeczne i polityczny pat

Od 9 lipca 2020 r. w Bułgarii odbywają się protesty społeczne skierowane przeciwko trzeciemu koalicyjnemu rządowi premiera Bojko Borisowa z konserwatywnej partii Obywatele na rzecz Europejskiego Rozwoju Bułgarii (GERB). Źródło społecznego sprzeciwu stanowią oskarżenia rządu o korupcję, realizację interesów oligarchów oraz nadużycia władzy sądowniczej. Pomimo...

Więcej →
Komentarze IEŚ 228
31 lipca 2020

Norwegia w Radzie Bezpieczeństwa ONZ 2021-2022: „utalentowany strateg” czy „biegający lisek”?

Norwegia została wybrana 17 czerwca 2020 r. na niestałego członka Rady Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych (RB ONZ) na lata 2021-2022. Z pięciu priorytetów, które przedstawiła, szczególną uwagę zwrócono na konieczność przestrzegania prawa międzynarodowego oraz wzmacnianie struktur współpracy wielostronnej. Tym ambitnym celom towarzyszą liczne...

Więcej →
Komentarze IEŚ 227
30 lipca 2020

„Powrót na właściwe tory”: prezydencja Polski w Grupie Wyszehradzkiej w cieniu pandemii

1 lipca Polska po raz szósty przejęła roczną prezydencję w Grupie Wyszehradzkiej (V4). W programie nowej prezydencji akcent położony został na podejmowanie wspólnych działań na rzecz powrotu do normalności gospodarczej i społecznej. Najważniejszym elementem funkcjonowania V4 w najbliższym roku ma być pobudzenie osłabionej przez pandemię gospodarki. Do zadań...

Więcej →
Komentarze IEŚ 226
27 lipca 2020

Narodowy Bank Ukrainy: nowy prezes, stare wyzwania

16 lipca 2020 r. Rada Najwyższa na wniosek prezydenta Zełenskiego powołała na stanowisko prezesa Narodowego Banku Ukrainy (NBU) Kyryła Szewczenkę. Zastąpił on Jakiwa Smolija, który złożył wniosek o dymisję, podając jako powód presję polityczną tak na NBU, jak i na decyzje przez niego podejmowane. Rezygnacja jest niepokojącym sygnałem dla instytucji i inwestorów...

Więcej →
Komentarze IEŚ 225
24 lipca 2020

Ukraina – NATO: burzliwy związek

W czerwcu 2020 r. Ukraina weszła do wąskiego grona sześciu państw, którym NATO przyznało status członka programu Rozszerzonych Możliwości (Enhanced Opportunities Partners). Status ten posiadają też Gruzja, Finlandia, Szwecja, Australia i Jordania. Oznacza to zacieśnienie współpracy i jest istotnym sygnałem politycznym adresowanym zarówno do Ukrainy, jak i do Rosji...

Więcej →
Komentarze IEŚ 224
22 lipca 2020

Propaganda Rosji w kontekście Strategii Bezpieczeństwa Narodowego RP (2020)

12 maja 2020 r. prezydent Andrzej Duda zatwierdził Strategię Bezpieczeństwa Narodowego RP. Agresywne i destabilizujące działania Rosji w najbliższym otoczeniu Polski w latach 2014-2020 nie mogły nie wzbudzić zainteresowania autorów dokumentu. W nowej strategii do najpoważniejszych zagrożeń zaliczono neoimperialną politykę władz Federacji Rosyjskiej, realizowaną...

Więcej →
Komentarze IEŚ 223
21 lipca 2020

Chorwacja przystępuje do Mechanizmu Kursów Walutowych ERM II

Przystępując do Europejskiego Mechanizmu Kursów Walutowych (ERM II), Chorwacja znacząco zbliżyła się do przyjęcia wspólnej waluty europejskiej. Członkostwo w ERM II podporządkowuje politykę pieniężną państwa zasadom przyjętym w strefie euro. Ponadto Chorwacki Bank Narodowy podjął ściślejszą współpracę z Europejskim Bankiem Centralnym. Chorwację czeka...

Więcej →
Komentarze IEŚ 222
18 lipca 2020

Macedonia Północna po przedterminowych wyborach parlamentarnych

W Macedonii Północnej zakończyły się przedterminowe wybory parlamentarne. Ze względu na pandemię COVID-19 ich organizacja znacznie różniła się od poprzednich. Nieznaczne zwycięstwo odniosła koalicja stworzona przed dotychczasową partię rządzącą – Socjaldemokratyczny Związek Macedonii (SDSM). Tradycyjnie to jednak ugrupowania albańskie, które uzyskały dobry...

Więcej →
Komentarze IEŚ 220
17 lipca 2020

Ukraina: nieuchwalony program rządu

Rada Najwyższa 18 czerwca 2020 r. po raz drugi nie zatwierdziła Programu działalności Gabinetu Ministrów Ukrainy. Za jego przyjęciem zagłosowało jedynie 207 parlamentarzystów przy wymaganych 226. Dokument poparło 176 deputowanych frakcji Sługa Narodu, 17 – grupy Zaufanie, 6 – grupy Za Przyszłość i 8 deputowanych pozafrakcyjnych. Uzyskany rezultat świadczy przede...

Więcej →
Komentarze IEŚ 221
17 lipca 2020

Serbia: protesty z powodu zapowiedzi zaostrzenia środków administracyjnych w walce z pandemią COVID-19 z kryzysem politycznym w tle

Wskutek zwiększającej się liczby zachorowań w Belgradzie oraz innych miastach Serbii władze państwa 7 lipca 2020 r. zdecydowały o zaostrzeniu środków administracyjnych w walce z pandemią. Zapowiedź wprowadzenia w stolicy części zniesionych ograniczeń doprowadziła do wybuchu masowych, kilkutysięcznych demonstracji, których tłem pozostawał przeciągający się,...

Więcej →
Informacje z kraju i świata