Wydawca: Instytut Europy Środkowej
ISSN: 2657-6996
  • Grzegorz Gil
  • Anton Saifullayeu
  • Agnieszka Zajdel
  • Spasimir Domaradzki
  • Aleksandra Kuczyńska-Zonik
  • Damian Szacawa
  • Agata Tatarenko

Komentarze IEŚ

Komentarze IEŚ 1676
5 sierpnia 2026

Czechy wzmacniają obecność gospodarczą w Serbii

Pod koniec lipca 2026 r. oficjalną wizytę w Serbii złożyła delegacja złożona z przedstawicieli czeskich władz i biznesu, której przewodniczył premier Republiki Czeskiej Andrej Babiš. W podróży do Belgradu premierowi Czech towarzyszyli m.in. wicepremier i minister przemysłu i handlu Karel Havlíček oraz przedstawiciele czeskich przedsiębiorstw. Babiš spotkał się...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1675
4 sierpnia 2026

Bułgaria: nowelizacja Kodeksu wyborczego

Wybory pozostają piętą achillesową bułgarskiej demokracji, a Kodeks wyborczy należy do najczęściej nowelizowanych aktów prawnych.  Uchwalone obecnie zmiany, obejmujące m.in. przywrócenie głosowania z wykorzystaniem urządzeń elektronicznych, ograniczenie liczby głosów oddawanych do mobilnej urny wyborczej oraz zniesienie ograniczeń dotyczących tworzenia...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1674
3 sierpnia 2026

Wpływ niskiego poziomu Dunaju na wytwarzanie energii elektrycznej w Europie

Pod koniec lipca 2026 r. rekordowo niski poziom Dunaju, upały i susza ograniczyły funkcjonowanie elektrowni w Europie Środkowej i Południowo-Wschodniej. Kryzys pokazał, że nawet stabilne źródła energii, w tym elektrownie jądrowe, są podatne na skutki ekstremalnych zjawisk pogodowych oraz ograniczoną dostępność wody wykorzystywanej do chłodzenia. W...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1673
29 lipca 2026

Koalicja chętnych i zmiany w architekturze bezpieczeństwa w Europie. Implikacje dla Europy Środkowo-Wschodniej

Koalicja chętnych (Coalition of the Willing)[1] powstała jako odpowiedź na rosnącą niepewność dotyczącą długoterminowego wsparcia dla Ukrainy oraz potrzebę zwiększenia zdolności Europy do samodzielnego reagowania na zagrożenia bezpieczeństwa. Jej głównym celem było powołanie sił utrzymania pokoju (peacekeeping forces), które miały prowadzić operację...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1672
28 lipca 2026

Zielona tarcza – naturalna infrastruktura dla bezpieczeństwa. Część 3 – Finlandia i Rumunia

Przykład Finlandii i Rumunii pokazuje, że w polityce bezpieczeństwa naturalne ekosystemy mogą pełnić wielorakie funkcje. W Finlandii elementy krajobrazu przyrodniczego zostały zintegrowane z planowaniem obronnym, natomiast w Rumunii szlaki wodne Dunaju mogą być wykorzystane do transportu wojskowego lub tworzyć alternatywne trasy do eksportu towarów. Choć potencjał...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1671
27 lipca 2026

Koniec stagnacji węgierskiej gospodarki?

Wzrost PKB w pierwszym kwartale 2026 r. (do 1,7%), niska inflacja oraz napływ 10 mld EUR z funduszy UE pozwalają szacować tegoroczny wzrost gospodarczy na Węgrzech na 1,3-2,0%. Oznacza to, że po trzech latach gospodarka może wyjść ze stagnacji, przede wszystkim dzięki wyższej konsumpcji wewnętrznej oraz ożywieniu w przemyśle. Zagrożenie stanowią jednak rosnące ceny...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1670
24 lipca 2026

Ukraina: cena centralizacji władzy

Rekonstrukcja rządu Ukrainy z lipca 2026 r. okazała się czymś znacznie więcej niż zmianą personalną. Dymisja ministra obrony Mychajła Fedorowa uruchomiła największy od początku pełnoskalowej wojny kryzys polityczny, ujawniając narastające napięcia między efektywnością państwa a logiką koncentracji władzy w ośrodku prezydenckim. Wydarzenia te mogą mieć...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1669
23 lipca 2026

Projekt Neptun Deep a zmiana architektury rynku gazu ziemnego w Europie Południowo-Wschodniej

Neptun Deep jest jednym z najważniejszych projektów energetycznych rozwijanych obecnie w europejskiej części Morza Czarnego. Jego uruchomienie, planowane na 2027 r., może istotnie zmienić pozycję Rumunii na rynku gazu ziemnego. Projekt realizowany przez spółki OMV Petrom i Romgaz ma zwiększyć krajowe wydobycie, wzmocnić bezpieczeństwo energetyczne Rumunii oraz...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1668
22 lipca 2026

Zielona tarcza – naturalna infrastruktura dla bezpieczeństwa. Część 2 – Polska i państwa bałtyckie

W ostatnich latach państwa wschodniej flanki NATO coraz częściej postrzegają środowisko naturalne nie tylko jako zasób ekologiczny, lecz także jako element infrastruktury bezpieczeństwa. Szczególnie istotną rolę w Polsce i państwach bałtyckich odgrywają torfowiska, mokradła i kompleksy leśne, które mogą wspierać zdolności obronne poprzez ograniczanie...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1667
20 lipca 2026

Zmiana systemu ochrony czasowej obywateli Ukrainy w Unii Europejskiej

Od 24 lutego 2022 r. polityka Unii Europejskiej wobec uchodźców wojennych z Ukrainy podlegała stałej ewolucji. Obecnie jednak wchodzimy w nową fazę, w której ochrona uchodźców wojennych, o charakterze bezwarunkowym, zderza się z realiami wojny na wyczerpanie oraz narastającymi nastrojami antyimigracyjnymi. W konsekwencji coraz więcej państw UE oraz Europejskiego...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1666
17 lipca 2026

NATO po szczycie w Ankarze – pogłębianie europeizacji Sojuszu w warunkach trwałej niestabilności

Szczyt Sojuszu Północnoatlantyckiego w Ankarze, który odbył się w dniach 7-8 lipca 2026 r., należy uznać za umiarkowany sukces. Podtrzymano główne kierunki ewolucji NATO, których centralnym elementem pozostaje stopniowa europeizacja Sojuszu. Jednocześnie spotkanie potwierdziło, że NATO nadal mierzy się z wyzwaniami strukturalnymi – zarówno wewnętrznymi, jak i...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1665
16 lipca 2026

Muzeum Pamięci w Moskwie: budowa nowej tożsamości historycznej

W 85. rocznicę ataku Niemiec hitlerowskich na Związek Radziecki, 22 czerwca 2026 r., w Moskwie otworzono nowe Muzeum Pamięci. Placówka zajęła budynek i domenę internetową dawnego Muzeum Historii Gułagu (zob. „Komentarze IEŚ”, nr 1538). Ekspozycję obejmującą 1700 metrów kwadratowych i osiemnaście modułów tematycznych przygotował w ciągu zaledwie trzech...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1664
15 lipca 2026

Zielona tarcza – naturalna infrastruktura dla bezpieczeństwa. Część 1 – Ukraina

Koncepcja zielonej granicy zakłada wykorzystanie naturalnych ekosystemów jako elementu infrastruktury bezpieczeństwa państwa. Jej skuteczność potwierdzają zarówno doświadczenia historyczne, jak i współczesna wojna w Ukrainie, pokazując, że bagna, lasy i rzeki mogą istotnie ograniczać mobilność przeciwnika, wspierać działania obronne, ale także być elementem...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1663
15 lipca 2026

Rekonstrukcja rządu w Macedonii Północnej

13 lipca parlament Macedonii Północnej zatwierdził rekonstrukcję rządu premiera Hristijana Mickoskiego, powołując ośmiu nowych ministrów. Zmiany objęły kluczowe resorty, m.in. sprawiedliwości, zdrowia i stosunków między wspólnotami. Rekonstrukcja ma przede wszystkim wzmocnić pozycję premiera, poprawić wizerunek rządu oraz przygotować gabinet do realizacji...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1662
14 lipca 2026

Operacja krymska Ukrainy i jej potencjalne konsekwencje

Krym, symbol neoimperialnej polityki Rosji, stał się celem ukraińskiej wielodomenowej wojny asymetrycznej. Kijów systematycznie niszczy Flotę Czarnomorską, obronę przeciwlotniczą i przeprawy promowe, dążąc do całkowitej izolacji półwyspu i przekształcenia go w odciętą od zaopatrzenia „wyspę”. Celem tej strategii nie jest obecnie deokupacja, lecz...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1661
14 lipca 2026

Razem, ale osobno. Szczyt NATO w Ankarze a wyzwania w polityce bezpieczeństwa Republiki Czeskiej

Szczyt NATO w Ankarze, który odbył się w dniach 7-8 lipca br. i był poświęcony wzmacnianiu zdolności obronnych państw Sojuszu, stanowił dla Czech przede wszystkim test gotowości do realizacji zobowiązań sojuszniczych oraz określenia dalszego wsparcia dla Ukrainy. Debatę nad tymi wyzwaniami zdominował jednak konflikt między prezydentem Petrem Pavlem a koalicyjnym...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1660
10 lipca 2026

Chiny a Europa Północna: wizyta ministra spraw zagranicznych Wang Yi w państwach nordyckich

W dniach 2-8 lipca 2026 r. minister spraw zagranicznych Chińskiej Republiki Ludowej Wang Yi odbył wizytę w czterech państwach nordyckich: Danii, Szwecji, Finlandii i Norwegii. Była to pierwsza od lat seria wizyt skoncentrowanych na Europie Północnej – regionie, który stał się symbolem najtwardszego kursu wobec Pekinu wewnątrz NATO i Unii Europejskiej. Chiny przybyły...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1659
10 lipca 2026

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (czerwiec 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa Minister obrony Wiktar Chrenin oświadczył 3 czerwca, że prawdopodobieństwo konfliktu zbrojnego wymierzonego przeciwko Federacji Rosyjskiej i Republice Białorusi oraz jego przekształcenia się z konfliktu regionalnego w globalny jest „niezwykle wysokie”[1]. Bezpośrednim powodem tej reakcji były wypowiedzi...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1658
9 lipca 2026

Czarnogóra: postępy i wyzwania na drodze do członkostwa w Unii Europejskiej

Organizacja szczytu Unia Europejska – Bałkany Zachodnie w czarnogórskim Tivacie i zamknięcie kolejnych rozdziałów negocjacyjnych, a także propozycja specjalnego pakietu finansowego potwierdzają, że Czarnogóra pozostaje liderem procesu akcesyjnego do UE. Choć perspektywa zakończenia negocjacji akcesyjnych jest dziś bardziej realna niż kiedykolwiek wcześniej, droga...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1657
9 lipca 2026

Unia Europejska wobec Kaukazu: wizyta Ursuli von der Leyen w Baku i Erywaniu

W pierwszych dniach lipca 2026 r. odbyła się oficjalna wizyta przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen w Baku i Erywaniu. Był to wyraźny sygnał, że Kaukaz Południowy pozostaje ważnym kierunkiem aktywności Unii Europejskiej. Obok doraźnych i długofalowych decyzji ekonomicznych, kolejna w krótkim czasie wizyta przedstawiciela UE tak wysokiego szczebla...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1656
8 lipca 2026

Skuteczność ukraińskich ataków na rosyjską infrastrukturę naftowo-paliwową

Ukraińskie uderzenia na rosyjską infrastrukturę naftowo-paliwową nie ograniczają się już tylko do punktowych działań sabotażowo-wojskowych, ale generują mierzalne skutki gospodarcze i organizacyjne. Seria ataków na rafinerie, bazy paliwowe, terminale przeładunkowe i elementy infrastruktury przesyłowej doprowadziła do ograniczenia pracy części zakładów, zaburzeń...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1655
7 lipca 2026

Unia Europejska Giorgii Meloni: konsekwencje szczytu w Antibes dla Europy Środkowo-Wschodniej

Znaczenie francusko-włoskiego szczytu w Antibes wykracza poza dwustronną współpracę. Spotkanie potwierdziło, że bezpieczeństwo, odporność gospodarcza i konkurencyjność stają się nowymi punktami odniesienia dla debaty o przyszłości integracji europejskiej. Ta zmiana może wpłynąć również na politykę rozszerzenia UE oraz pozycję państw Europy...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1654
6 lipca 2026

Węgry: kontrowersje wokół politycznego planu przebudowy państwa

Radykalna ofensywa polityczna węgierskiego premiera, która przewiduje instytucjonalną i strukturalną reformę państwa, obejmująca przede wszystkim wymianę elit, kampanię antykorupcyjną, lustrację oraz zmiany w systemie wyborczym i mediach publicznych, a w perspektywie także nową Ustawę zasadniczą, krytykowana jest jako działanie podyktowane doraźnym interesem...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1653
3 lipca 2026

Udział prezydenta Czech w szczycie NATO. Odmowa rządu i zgoda Sądu Konstytucyjnego

Koalicyjny rząd Andreja Babiša ostatecznie zdecydował, że prezydent Petr Pavel nie weźmie udziału w lipcowym szczycie NATO w Ankarze, zrywając z dotychczasową praktyką reprezentowania Czech przez głowę państwa podczas szczytów Sojuszu. Decyzja gabinetu Andreja Babiša doprowadziła do eskalacji sporu z prezydentem. Pavel skierował do Sądu Konstytucyjnego skargę...

Więcej →
Komentarze IEŚ 1652
2 lipca 2026

Sankcje Unii Europejskiej wobec dostaw rosyjskiego gazu ziemnego w kontekście bezpieczeństwa państw Europy Środkowej

Wejście w życie kolejnych ograniczeń UE dotyczących importu rosyjskiego gazu ziemnego ma zakończyć proces odchodzenia od dostaw z Rosji i trwale zmienić strukturę europejskiego rynku tego surowca. Przyjęta na początku 2026 r. regulacja REPowerEU przewiduje stopniowe wygaszanie importu – od zakazu zawierania nowych kontraktów, przez ograniczenie umów...

Więcej →
Informacje z kraju i świata