Komentarze IEŚ | Instytut Europy Środkowej

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1660

10 lipca 2026

Damian Szacawa | Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki

Chiny a Europa Północna: wizyta ministra spraw zagranicznych Wang Yi w państwach nordyckich

W dniach 2-8 lipca 2026 r. minister spraw zagranicznych Chińskiej Republiki Ludowej Wang Yi odbył wizytę w czterech państwach nordyckich: Danii, Szwecji, Finlandii i Norwegii. Była to pierwsza od lat seria wizyt skoncentrowanych na Europie Północnej – regionie, który stał się symbolem najtwardszego kursu wobec Pekinu wewnątrz NATO i Unii Europejskiej. Chiny przybyły...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1659

10 lipca 2026

Anton Saifullayeu - Zespół Wschodni

Polityka Białorusi. Przegląd informacyjno-analityczny (czerwiec 2026)

Tekst powstał we współpracy z iSANS Kwestie bezpieczeństwa Minister obrony Wiktar Chrenin oświadczył 3 czerwca, że prawdopodobieństwo konfliktu zbrojnego wymierzonego przeciwko Federacji Rosyjskiej i Republice Białorusi oraz jego przekształcenia się z konfliktu regionalnego w globalny jest „niezwykle wysokie”[1]. Bezpośrednim powodem tej reakcji były wypowiedzi...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1658

9 lipca 2026

Agata Domachowska - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Czarnogóra: postępy i wyzwania na drodze do członkostwa w Unii Europejskiej

Organizacja szczytu Unia Europejska – Bałkany Zachodnie w czarnogórskim Tivacie i zamknięcie kolejnych rozdziałów negocjacyjnych, a także propozycja specjalnego pakietu finansowego potwierdzają, że Czarnogóra pozostaje liderem procesu akcesyjnego do UE. Choć perspektywa zakończenia negocjacji akcesyjnych jest dziś bardziej realna niż kiedykolwiek wcześniej, droga...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1657

9 lipca 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Unia Europejska wobec Kaukazu: wizyta Ursuli von der Leyen w Baku i Erywaniu

W pierwszych dniach lipca 2026 r. odbyła się oficjalna wizyta przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen w Baku i Erywaniu. Był to wyraźny sygnał, że Kaukaz Południowy pozostaje ważnym kierunkiem aktywności Unii Europejskiej. Obok doraźnych i długofalowych decyzji ekonomicznych, kolejna w krótkim czasie wizyta przedstawiciela UE tak wysokiego szczebla...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1656

8 lipca 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Skuteczność ukraińskich ataków na rosyjską infrastrukturę naftowo-paliwową

Ukraińskie uderzenia na rosyjską infrastrukturę naftowo-paliwową nie ograniczają się już tylko do punktowych działań sabotażowo-wojskowych, ale generują mierzalne skutki gospodarcze i organizacyjne. Seria ataków na rafinerie, bazy paliwowe, terminale przeładunkowe i elementy infrastruktury przesyłowej doprowadziła do ograniczenia pracy części zakładów, zaburzeń...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1655

7 lipca 2026

Agata Tatarenko | Jakub Bornio - Zespół Bałtycki, Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Unia Europejska Giorgii Meloni: konsekwencje szczytu w Antibes dla Europy Środkowo-Wschodniej

Znaczenie francusko-włoskiego szczytu w Antibes wykracza poza dwustronną współpracę. Spotkanie potwierdziło, że bezpieczeństwo, odporność gospodarcza i konkurencyjność stają się nowymi punktami odniesienia dla debaty o przyszłości integracji europejskiej. Ta zmiana może wpłynąć również na politykę rozszerzenia UE oraz pozycję państw Europy...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1654

6 lipca 2026

Robert Rajczyk - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Węgry: kontrowersje wokół politycznego planu przebudowy państwa

Radykalna ofensywa polityczna węgierskiego premiera, która przewiduje instytucjonalną i strukturalną reformę państwa, obejmująca przede wszystkim wymianę elit, kampanię antykorupcyjną, lustrację oraz zmiany w systemie wyborczym i mediach publicznych, a w perspektywie także nową Ustawę zasadniczą, krytykowana jest jako działanie podyktowane doraźnym interesem...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

IEŚ Brief 9

6 lipca 2026

Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Dymisja premiera Mołdawii

Premier Alexandru Munteanu podał się do dymisji. W tle tej decyzji są skandale korupcyjne oraz spór o kluczowe reformy. To największy kryzys rządów proeuropejskiej Partii Działania i Solidarności od czasu objęcia przez nią władzy w 2021 r. Szef rządu Republiki Mołdawii, Alexandru Munteanu, 3 lipca 2026 r. podał się do dymisji. O swojej decyzji poinformował za...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1653

3 lipca 2026

Szczepan Czarnecki - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Udział prezydenta Czech w szczycie NATO. Odmowa rządu i zgoda Sądu Konstytucyjnego

Koalicyjny rząd Andreja Babiša ostatecznie zdecydował, że prezydent Petr Pavel nie weźmie udziału w lipcowym szczycie NATO w Ankarze, zrywając z dotychczasową praktyką reprezentowania Czech przez głowę państwa podczas szczytów Sojuszu. Decyzja gabinetu Andreja Babiša doprowadziła do eskalacji sporu z prezydentem. Pavel skierował do Sądu Konstytucyjnego skargę...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1652

2 lipca 2026

Michał Paszkowski - Zespół Wschodni

Sankcje Unii Europejskiej wobec dostaw rosyjskiego gazu ziemnego w kontekście bezpieczeństwa państw Europy Środkowej

Wejście w życie kolejnych ograniczeń UE dotyczących importu rosyjskiego gazu ziemnego ma zakończyć proces odchodzenia od dostaw z Rosji i trwale zmienić strukturę europejskiego rynku tego surowca. Przyjęta na początku 2026 r. regulacja REPowerEU przewiduje stopniowe wygaszanie importu – od zakazu zawierania nowych kontraktów, przez ograniczenie umów...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1651

1 lipca 2026

Agata Tatarenko | Jakub Bornio - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Szczyt V4 w Gödöllő

Po ponad dwóch latach przerwy premierzy Polski, Republiki Czeskiej, Słowacji i Węgier 23 czerwca 2026 r. spotkali się w Gödöllő na szczycie Grupy Wyszehradzkiej. Samo wznowienie spotkań na najwyższym szczeblu ma znaczenie symboliczne, oznacza bowiem zakończenie okresu politycznego zamrożenia współpracy, związanego z różnicami w polityce wobec pełnoskalowej wojny...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

IEŚ Brief 8

30 czerwca 2026

Spasimir Domaradzki - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Bułgaria: pierwsze protesty przeciwko rządowi Rumena Radewa

Niejednoznaczna postawa premiera Rumena Radewa w polityce międzynarodowej oraz propozycja dotycząca zaległego budżetu na rok 2026 doprowadziły do pierwszego protestu przeciwko jego rządowi. Coraz wyraźniej widać, że premier będzie musiał jednoznacznie określić ideologiczny kierunek swojego gabinetu. Taka decyzja oznacza utratę części elektoratu – raczej wyborców...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1650

26 czerwca 2026

Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki

Europa Środkowa w obliczu szoku surowcowego 2026 roku

Wojna na Bliskim Wschodzie, która wybuchła pod koniec lutego 2026 r., wywołała szok surowcowy w Europie. Średnia inflacja w państwach Unii Europejskiej wzrosła do najwyższego poziomu od końca 2023 r., przy czym największe podwyżki cen odnotowano w państwach Europy Środkowej: Rumunii, Bułgarii, na Litwie i w Chorwacji. Choć porozumienie między USA a Iranem oraz...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1649

25 czerwca 2026

Piotr Oleksy - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Rumunia: kryzys polityczny wzmacnia prawicę

Parlament Rumunii nie zaakceptował prezydenckiego kandydata na premiera. Kryzys rządowy, który trwa od początku maja, zaowocował pogłębieniem się podziałów między niedawnymi partnerami politycznymi. Wzmacnia to pozycję prawicowego Związku Jedności Rumunów. W głosowaniu, które odbyło się 22 czerwca 2026 r., parlament Rumunii nie udzielił wotum zaufania dla rady...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1648

24 czerwca 2026

Szczepan Czarnecki - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Planowane zmiany w finansowaniu mediów publicznych w Republice Czeskiej

Koalicyjny rząd Andreja Babiša podczas posiedzenia 15 czerwca 2026 r. przyjął projekt ustawy zmieniającej model finansowania mediów publicznych w Republice Czeskiej. Zgodnie z założeniami rządu, głównym źródłem finansowania Czeskiej Telewizji i Czeskiego Radia od 2027 r. miałyby stać się środki z budżetu państwa, które zastąpiłby dotychczasowy system...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1647

24 czerwca 2026

Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Rosnące znaczenie Ukrainy jako „dostawcy bezpieczeństwa”

Wojna z Rosją zmieniła nie tylko ukraińskie Siły Zbrojne, ale także pozycję Ukrainy w europejskim systemie bezpieczeństwa. Dzięki dynamicznemu rozwojowi przemysłu obronnego, technologii wojskowych oraz unikatowym doświadczeniom zdobytym na polu walki Ukraina coraz częściej występuje nie jako odbiorca zachodniej pomocy, lecz jako partner zdolny do współkształtowania...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1646

23 czerwca 2026

Jędrzej Jander - Zespół Wschodni

Wybory do Dumy Państwowej w 2026 r. – cele Kremla i opozycji

Wybory do Dumy Państwowej zaplanowane na 18-20 września 2026 r. będą pierwszymi do niższej izby rosyjskiego parlamentu od czasu pełnoskalowej inwazji Rosji na Ukrainę. Odbędą się w warunkach spowolnienia gospodarczego i wojny, która coraz częściej przenosi się w głąb Federacji Rosyjskiej. Celem Kremla jest potwierdzenie ciągłości i stabilności reżimu oraz...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1645

19 czerwca 2026

Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Dlaczego wciąż rozmawiamy o V4? Węgierska propozycja rozszerzenia współpracy środkowoeuropejskiej

Zapowiadany na 23 czerwca 2026 r. w Budapeszcie szczyt Grupy Wyszehradzkiej może stać się początkiem nowej debaty o przyszłości współpracy regionalnej w Europie Środkowej. Premier Węgier Péter Magyar, zapowiadając odbudowę relacji w ramach V4, jednocześnie przedstawił koncepcję rozszerzenia współpracy o Austrię, Chorwację, Rumunię, Słowenię, a nawet Niemcy....

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1644

19 czerwca 2026

Agata Domachowska - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Od lokalnych protestów do „rewolucji flamingów”: antyrządowe manifestacje w Albanii (cz. 2)

W Albanii trwają największe manifestacje społeczne od upadku komunizmu. Zaczęło się od lokalnych protestów proekologicznych, które w szybkim tempie przekształciły się w masowe wystąpienia antyrządowe. Są one wyrazem narastającego społecznego niezadowolenia, potęgowanego przez systemową korupcję, spory o własność gruntów, słabość instytucji państwowych,...

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1643

18 czerwca 2026

Robert Rajczyk - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Powyborcze przetasowania na węgierskiej scenie politycznej

Bezprecedensowe zwycięstwo partii Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság, TISZA) w wyborach parlamentarnych 12 kwietnia 2026 r. zapewniło jej dominującą pozycję w węgierskiej polityce. Reakcją na powyborczą sytuację polityczną jest reorganizacja struktur i wymiana kierownictwa w ugrupowaniach zarówno parlamentarnych, jak i pozaparlamentarnych....

Więcej →

Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Komentarze IEŚ 1642

18 czerwca 2026

Agata Domachowska - Zespół Europy Środkowej i Południowo-Wschodniej

Od lokalnych protestów do „rewolucji flamingów”: antyrządowe manifestacje w Albanii (cz. 1)

W Albanii trwa trzeci tydzień masowych protestów społecznych – największych od upadku komunizmu. Zapoczątkowały je proekologiczne demonstracje przeciwko planom budowy luksusowych kurortów na wyspie Sazan oraz w rejonie wsi Zvërnec. Wykonawcą projektu ma być m.in. przedsiębiorstwo należące do Jareda Kushnera, zięcia prezydenta Stanów Zjednoczonych. Inwestycja...

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1641

17 czerwca 2026

Jędrzej Piekara - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Republika Irlandii wobec działań rosyjskiego wywiadu

Pod koniec maja 2026 r. w Irlandii wybuchła dyskusja na temat liberalnej polityki wizowej kraju, która przekształciła wyspę w kanał przerzutowy dla rosyjskich służb specjalnych dążących do infiltracji terytorium Zjednoczonego Królestwa. Od początku pełnoskalowej inwazji Federacji Rosyjskiej na Ukrainę Dublin wydał obywatelom rosyjskim blisko 14 tysięcy wiz przy...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1640

16 czerwca 2026

Bartłomiej Krzysztan - Zespół Wschodni

Armenia po wyborach: zmiana strategiczna i perspektywa dla pokoju

Wybory w Armenii najczęściej przedstawione są w kontekście międzynarodowym jako rywalizacja prozachodniej władzy oraz prorosyjskiej opozycji. Analogicznie – dwuwymiarowo – interpretowane są możliwości rekonstrukcji architektury bezpieczeństwa i długofalowa geostrategia państwa. Niemniej perspektywa dalszej zmiany regionalnej jest znacznie bardziej skomplikowana....

Więcej →

Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Komentarze IEŚ 1639

12 czerwca 2026

Agata Tatarenko - Zespół Historii Publicznej i Polityki Historycznej

Trianon po zmianie władzy: obchody Dnia Jedności Narodowej na Węgrzech w 2026 r.

Pierwsze obchody Dnia Jedności Narodowej po zmianie władzy na Węgrzech pokazały, że Trianon pozostaje ponadpartyjnym fundamentem węgierskiej tożsamości politycznej. Wystąpienie premiera Pétera Magyara potwierdziło ciągłość podstawowych elementów tej narracji, jednocześnie wskazując na próbę zmiany sposobu jej wykorzystania. Pamięć o Trianon ma dziś służyć...

Więcej →

Zespół Bałtycki

IEŚ Brief 7

11 czerwca 2026

Damian Szacawa - Zespół Bałtycki

Spotkanie ministerialne RPMB w Sopocie: RPMB jako forum bezpieczeństwa regionalnego

Na zaproszenie wicepremiera i ministra spraw zagranicznych RP Radosława Sikorskiego w dniach 28-29 maja 2026 r. w Sopocie obradowała 23. sesja ministerialna Rady Państw Morza Bałtyckiego (RPMB). Przedstawiciele dziesięciu państw członkowskich oraz Komisji Europejskiej przyjęli Deklarację sopocką. Dokument koncentruje się na bezpieczeństwie regionalnym, wsparciu Ukrainy...

Więcej →