Komentarze IEŚ | Instytut Europy Środkowej

Komentarze IEŚ 1736

4 listopada 2026

Agata Domachowska

Albania: zaostrzający się konflikt między rządem a społeczeństwem

Włączenie się studentów w protesty określane mianem „rewolucji flamingów” doprowadziło do eskalacji konfliktu między demonstrantami a rządem premiera Ediego Ramy. Dotychczas pokojowy ruch sprzeciwu przybrał formę gwałtownych konfrontacji z policją. W reakcji na narastające napięcia rząd zapowiedział zaostrzenie regulacji dotyczących organizacji zgromadzeń...

Więcej

Komentarze IEŚ 1735

3 listopada 2026

Szczepan Czarnecki

Republika Czeska: spór o finansowanie mediów publicznych i fala protestów społecznych

W nocy z 23 na 24 października 2026 r. Izba Poselska Parlamentu Republiki Czeskiej skierowała do drugiego czytania rządowy projekt ustawy zakładający zmianę modelu finansowania mediów publicznych. Przeprowadzone głosowanie spotkało się ze zdecydowaną krytyką opozycji parlamentarnej, przedstawicieli Czeskiej Telewizji i Czeskiego Radia oraz organizacji społeczeństwa...

Więcej

Komentarze IEŚ 1734

29 października 2026

Robert Rajczyk

Wyzwania dla węgierskiego budżetu w 2027 r.

Rosnące ceny energii spowodowane sytuacją geopolityczną na świecie, polityczna konieczność utrzymania części transferów socjalnych wprowadzonych przez koalicję Fidesz-KDNP oraz zapewnienie wzrostu gospodarczego to najważniejsze wyzwania, które rząd Pétera Magyara musi uwzględnić w budżecie na 2027 r. Założenia przyszłorocznego planu dochodów i wydatków...

Więcej

Komentarze IEŚ 1733

28 października 2026

Robert Rajczyk

Obchody 70. rocznicy powstania węgierskiego jako wyraz polaryzacji politycznej na Węgrzech

Pomimo alternacji władzy i zapowiedzi działań na rzecz pojednania narodowego podziały polityczne na Węgrzech umacniają się. Opozycja parlamentarna zorganizowała własne obchody 70. rocznicy powstania 1956 r. (1956-os forradalom), a rząd utworzony przez większość parlamentarną partii Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság, TISZA) przygotował oficjalne...

Więcej

Komentarze IEŚ 1732

28 października 2026

Marlena Gołębiowska

Powrót inflacji w Europie Środkowej

Jesienią 2026 r. inflacja wróciła na pierwszy plan debaty o gospodarce w Europie. Według danych Eurostatu we wrześniu roczna dynamika cen w Unii Europejskiej wzrosła do 3,8%, osiągając najwyższy poziom od trzech lat, a głównym motorem wzrostu pozostają ceny energii. Presja cenowa, podsycana przez szok surowcowy po wybuchu wojny na Bliskim Wschodzie, rozkłada się w...

Więcej

Komentarze IEŚ 1731

27 października 2026

Agata Domachowska

Serbia po wyborach: historyczna porażka rządzących i zwycięstwo ruchu studenckiego

Zwycięstwo Listy Studenckiej w przedterminowych wyborach parlamentarnych w Serbii oznacza przełom na tamtejszej scenie politycznej i poważne osłabienie obozu Aleksandra Vučicia, dominującego w serbskiej polityce od 2012 r. Sukces ten jest konsekwencją niemal dwuletniej mobilizacji społecznej, która rozpoczęła się po tragedii w Nowym Sadzie w listopadzie 2024 r. i...

Więcej

Komentarze IEŚ 1730

27 października 2026

Łukasz Lewkowicz

Wybory samorządowe 2026 na Słowacji: uwarunkowania, przebieg i konsekwencje polityczne

24 października 2026 r. na Słowacji odbyły się połączone wybory lokalne i regionalne, które stanowiły ważny sprawdzian polityczny przed przyszłorocznymi wyborami parlamentarnymi. Najważniejszym rezultatem było utrzymanie stanowisk przez wszystkich ośmiu dotychczasowych przewodniczących samorządowych krajów (żupanów). W wyborach na szczeblu gminnym dominowali...

Więcej

Komentarze IEŚ 1729

26 października 2026

Michał Paszkowski

Europa wobec dostaw gazu ziemnego z Rosji

Państwa europejskie od rozpoczęcia przez Rosję pełnoskalowej wojny na Ukrainie ograniczają zakup gazu ziemnego z tego państwa. Proces ten przebiega jednak w różnym tempie. W pierwszych dziewięciu miesiącach 2026 r. państwa członkowskie Unii Europejskiej sprowadziły o ok. 11% więcej rosyjskiego gazu ziemnego w formie LNG niż w analogicznym okresie poprzedniego roku,...

Więcej

Komentarze IEŚ 1728

23 października 2026

Agata Tatarenko

Austria: prorosyjskie narracje w przestrzeni publicznej

Prorosyjskie narracje w Austrii są obecne zarówno w mediach społecznościowych, jak i w oficjalnej debacie politycznej. Dwa raporty opublikowane przez austriackie instytucje pod koniec września 2026 r. analizują, w jaki sposób przekazy podważające zasadność wsparcia Ukrainy, skuteczność sankcji wobec Rosji i odpowiedzialność Kremla za wojnę funkcjonują w...

Więcej

Komentarze IEŚ 1727

22 października 2026

Jakub Bornio

Grupa Bergen – nowy format współpracy w ramach NATO

Powołanie grupy Bergen, skupiającej wybranych członków NATO, wpisuje się w amerykańską strategię skłaniania sojuszników w Europie do przejęcia większej odpowiedzialności za konwencjonalną obronę Sojuszu. Dobór uczestników grupy rodzi jednak pytania o intencje administracji Donalda Trumpa i konsekwencje tej inicjatywy dla spójności NATO. Istotne pozostaje...

Więcej

Komentarze IEŚ 1726

21 października 2026

Agata Domachowska

Czarnogóra na drodze do UE: nierozwiązane kwestie w relacjach z Chorwacją

Czarnogóra, państwo najbardziej zaawansowane w procesie integracji z UE, dąży do zakończenia negocjacji akcesyjnych do końca 2026 r. Choć odnotowała dalsze postępy w zamykaniu rozdziałów negocjacyjnych, realizacja tego celu zależy nie tylko od tempa wdrażania reform wewnętrznych, lecz także od rozwiązania sporów z Chorwacją. Władze w Zagrzebiu konsekwentnie...

Więcej

Komentarze IEŚ 1725

20 października 2026

Jakub Olchowski

Konsekwencje ukraińskich ataków na centra danych firmy Yandex

Między 7 a 11 października 2026 r. siły ukraińskie przeprowadziły ataki dronowe na centra danych firmy Yandex[1]. Zaatakowano trzy z sześciu (wg oficjalnych danych) centrów rosyjskiego giganta technologicznego. W kolejnych dniach pojawiło się wiele doniesień, także w Polsce, że w wyniku ukraińskich ataków zmniejszyła się intensywność rosyjskich działań...

Więcej

Komentarze IEŚ 1724

20 października 2026

Szczepan Czarnecki

Wybory do Senatu Republiki Czeskiej: dominacja opozycji i porażka wyborcza ANO

W dniach 16-17 października 2026 r. w Republice Czeskiej odbyła się druga tura częściowych wyborów do Senatu. Wyborcy zdecydowali o obsadzeniu pozostałych 22 mandatów, po tym jak 5 senatorów zostało wybranych w głosowaniu 9-10 października. Wybory jednoznacznie wygrały ugrupowania opozycyjne wobec rządu. Największy sukces odnieśli Burmistrzowie i Niezależni (STAN)...

Więcej

Komentarze IEŚ 1723

16 października 2026

Bartłomiej Krzysztan

Afera szpiegowska w Niemczech i lobbing azerbejdżański

6 października 2026 r. August Hanning, były szef Federalnej Służby Wywiadowczej Niemiec, został aresztowany i oskarżony o szpiegostwo, usiłowanie zdrady stanu oraz nielegalne pozyskiwanie tajemnic państwowych. Śledczy nie ujawnili zaangażowanych we współpracę służb zagranicznych. W doniesieniach medialnych sugeruje się powiązania Hanninga z Azerbejdżanem, co...

Więcej

Komentarze IEŚ 1722

16 października 2026

Jędrzej Piekara

Wiec Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej w rocznicę kryzysu konstytucyjnego z października 1993 r.

4 października 2026 r., w 33. rocznicę szturmu na Dom Rad, w Moskwie odbył się legalny wiec Komunistycznej Partii Federacji Rosyjskiej (KPRF), podczas którego policja zatrzymała od 60 do 65 osób. Pretekstem były antyputinowskie hasła skandowane przez zebrany tłum. Wiec odbył się dwa tygodnie po wyborach do Dumy Państwowej z 18-20 września 2026 r., które według...

Więcej

Komentarze IEŚ 1721

15 października 2026

Michał Paszkowski

Mołdawia przygotowana do zimy: zabezpieczone dostawy gazu ziemnego przy rosnącej presji cenowej

Mołdawia wchodzi w sezon zimowy 2026/2027 z zabezpieczonymi dostawami gazu ziemnego dla odbiorców indywidualnych, ale przy wyraźnie wyższych kosztach zakupu. Państwowa spółka energetyczna Energocom zakontraktowała z wyprzedzeniem ilość gazu ziemnego odpowiadającą prognozowanemu zapotrzebowaniu na surowiec w okresie od października 2026 r. do marca 2027 r....

Więcej

Komentarze IEŚ 1720

14 października 2026

Andrzej Szabaciuk

Widmo nowego „kryzysu zbożowego” w Ukrainie i jego konsekwencje

Blokada swobodnej żeglugi na Morzu Czarnym przekształciła prognozowaną nadpodaż ukraińskich płodów rolnych w krytyczny problem logistyczny. W połączeniu z deficytem pojemności magazynowych oraz spadkiem cen skupu wewnątrz Ukrainy, sytuacja ta zmusza tamtejszych producentów rolnych do sprzedaży produktów poniżej kosztów wytworzenia. Kryzys pogłębia...

Więcej

Komentarze IEŚ 1719

13 października 2026

Szczepan Czarnecki

Wybory samorządowe i senackie w Republice Czeskiej

W dniach 9-10 października 2026 r. w Republice Czeskiej odbyły się wybory samorządowe oraz pierwsza tura częściowych wyborów do Senatu. Obywatele Republiki Czeskiej zdecydowali o składzie władz lokalnych na kolejne cztery lata, a także rozpoczęli proces wyłaniania jednej trzeciej składu izby wyższej parlamentu. W wyborach samorządowych tradycyjnie dominowały...

Więcej

Komentarze IEŚ 1718

9 października 2026

Szczepan Czarnecki | Łukasz Lewkowicz | Robert Rajczyk | Agata Tatarenko

Wzrost cen paliw w Europie Środkowej: jak reagują Austria, Czechy, Słowacja i Węgry

Wzrost cen paliw ponownie wystawia na próbę politykę gospodarczą państw Europy Środkowej. We wrześniu i październiku 2026 r. wzrost ten, napędzany napięciami geopolitycznymi na Bliskim Wschodzie, a dodatkowo wzmacniany przez ograniczoną dostępność produktów rafineryjnych (brak paliw z Rosji na międzynarodowym rynku), niski poziom zapasów i przestoje kilku...

Więcej

Komentarze IEŚ 1717

8 października 2026

Agata Domachowska

Bośnia i Hercegowina: bez znaczących zmian po wyborach powszechnych

Wstępne wyniki wyborów w Bośni i Hercegowinie nie wskazują na zasadniczą zmianę układu politycznego, lecz raczej na utrwalenie istniejących podziałów społeczno-politycznych. Ugrupowania odwołujące się do interesów poszczególnych wspólnot narodowych nadal odgrywają kluczową rolę w polityce państwa. Kampania wyborcza po raz kolejny pokazała, że mobilizacja...

Więcej

Komentarze IEŚ 1716

7 października 2026

Robert Rajczyk

Węgierska ofensywa dyplomatyczna na forum ONZ

81. sesja Zgromadzenia Ogólnego Organizacji Narodów Zjednoczonych stanowiła forum intensywnych działań dyplomatycznych zarówno ze strony prezydenta Węgier Andrása Baki, jak i wicepremier oraz minister spraw zagranicznych Anity Orbán. Węgierska delegacja odbyła m.in. ponad 25 spotkań dwu- i wielostronnych w ciągu pięciu dni, a wymiernym efektem pobytu w Nowym Jorku...

Więcej

Komentarze IEŚ 1715

6 października 2026

Agata Domachowska

Czarnogóra: trzecia próba odwołania Andriji Mandicia i narastający kryzys parlamentarny

Trzecia próba odwołania Andriji Mandicia z funkcji przewodniczącego parlamentu Czarnogóry, podjęta 24 września, nie przyniosła rozstrzygnięcia z powodu braku kworum. Powtarzający się spór wskazuje, że konflikt ten wykracza poza kwestię personalną i obejmuje także sposób funkcjonowania parlamentu, przejrzystość procedur oraz relacje między większością a...

Więcej

Komentarze IEŚ 1714

5 października 2026

Aleksandra Kuczyńska-Zonik

Wybory parlamentarne na Łotwie: społeczeństwo głosuje za zmianą

Wybory do 15. Saeimy, przeprowadzone 3 października 2026 r., przyniosły wyraźne przetasowanie na łotewskiej scenie politycznej. O poparcie wyborców rywalizowało 14 partii lub sojuszy politycznych. Zdecydowane zwycięstwo odniosła centroprawicowa Zjednoczona Lista (AS), ugrupowanie dotychczasowego premiera Andrisa Kulbergsa, uzyskując ponad jedną trzecią głosów. Jest to...

Więcej

Komentarze IEŚ 1713

2 października 2026

Bartłomiej Krzysztan | Jędrzej Piekara

Dekolonizacja pamięci i tożsamości politycznej w Kazachstanie

15 marca 2026 r. w referendum konstytucyjnym mieszkańcy Kazachstanu opowiedzieli się za nową ustawą zasadniczą, która od 1 lipca 2026 r. obniżyła status języka rosyjskiego z formuły „na równych prawach” do „używanego obok” kazachskiego. Jest to kolejny etap procesu dekolonizacji pamięci oraz budowania podmiotowości państwowej i narodowej, rozpoczętego po...

Więcej

Komentarze IEŚ 1712

2 października 2026

Łukasz Lewkowicz

Prezydent Pellegrini na forum ONZ: Ukraina, reformy i sztuczna inteligencja

Wystąpienie prezydenta Słowacji Petera Pellegriniego z 23 września 2026 r. podczas 81. sesji Zgromadzenia Ogólnego ONZ było okazją do przedstawienia najważniejszych elementów stanowiska Słowacji wobec współczesnych wyzwań międzynarodowych. Najwięcej uwagi prezydent poświęcił wojnie rosyjsko-ukraińskiej, łącząc postulat dyplomatycznego zakończenia konfliktu z...

Więcej

Ustawienia plików Cookie

Niezbędne

Analityczne

Reklamowe

Dane użytkownika do reklam

Personalizacja reklam