Komentarze IEŚ | Instytut Europy Środkowej

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1210

30 września 2024

Marlena Gołębiowska | Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Estonia: koncepcja „państwa osobistego”

W 2024 r. Estonia, uznawana za jednego ze światowych liderów cyfryzacji, ogłosiła kolejny etap w rozwoju administracji publicznej. Koncepcja „państwa osobistego” (est. personaalne riik) ma przenieść relacje między obywatelem a administracją na nowy poziom. Państwo ma bowiem nie tylko odpowiadać na potrzeby obywateli, ale je przewidywać, oferując spersonalizowane...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1209

27 września 2024

Malwina Talik - Zespół Wyszehradzki

Austria: koalicja rządząca w obliczu wyborów parlamentarnych

Gdy z początkiem stycznia 2020 r. rząd Austriackiej Partii Ludowej (ÖVP) i Partii Zielonych (Grüne) został zaprzysiężony, wielu komentatorów określało go jako „eksperymentalny”, przewidując, że może nie dotrwać do kolejnych wyborów. Mimo burzliwego okresu, na który złożyły się m.in. pandemia oraz skandale polityczne, koalicja przetrwała, nie sprostała...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1208

26 września 2024

Szczepan Czarnecki | Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

Wybory samorządowe w Republice Czeskiej: ANO umacnia swoją pozycję

20 i 21 września 2024 r. w Republice Czeskiej odbyły się wybory do samorządów regionalnych oraz częściowe wybory do Senatu. Zdecydowaną przewagę zdobył ruch ANO Andreja Babiša, uzyskując w pierwszej turze dwa mandaty senatorskie oraz zwycięstwo 292 przedstawicieli w regionach. Wygrana ruchu ANO potwierdza tym samym długotrwały trend wzrostu poparcia dla ugrupowania...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1207

26 września 2024

Michał Paszkowski - Zespół Bałtycki

Intensyfikacja współpracy gazowej państw bałtyckich i Finlandii

Państwa bałtyckie oraz Finlandia od wielu lat podejmują aktywne działania na rzecz wzmocnienia bezpieczeństwa energetycznego, które koncentrują się na stworzeniu jednolitego rynku gazu ziemnego, większej wymiany handlowej, a od wybuchu pełnowymiarowej wojny na Ukrainie również koordynacji działań antykryzysowych w sferze energetycznej. Jednym z elementów tego...

Więcej →

Zespół Wschodni

KOMENTARZE IEŚ 1215

25 września 2024

Andrzej Szabaciuk | Dmytro Herasymenko - Zespół Wschodni

Sytuacja osób wewnętrznie przesiedlonych w Ukrainie w trzecim roku wojny

Masowe przesiedlenia milionów osób, obserwowane od 2014 r., wraz z pełnoskalową wojną znacznie przybrały na sile, stając się jednym z kluczowych problemów społecznych Ukrainy. Obecnie funkcjonujące programy pomocowe ze względu na szczupłość wyasygnowanych na ten cel środków nie są w stanie skutecznie integrować społecznie osób wewnętrznie przesiedlonych ani...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Kometnarze IEŚ 1205

25 września 2024

Robert Rajczyk - Zespół Wyszehradzki

Węgierska scena polityczna: Péter Magyar nadzieją na zmiany?

Nieznany szerzej opinii publicznej jeszcze kilka miesięcy temu Péter Magyar stał się jedną z czołowych postaci węgierskiej polityki. Kierowana przez niego centroprawicowa partia Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság Párt, TISZA) w opublikowanym we wrześniu sondażu ośrodka Medián zanotowała 39% poparcia społecznego wśród osób zdecydowanych wziąć udział...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1204

24 września 2024

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Rosjanie bez prawa zakupu nieruchomości w państwach regionu Morza Bałtyckiego

Państwa regionu Morza Bałtyckiego od lat cieszą się zainteresowaniem rosyjskich przedsiębiorców i inwestorów ze względu na bliskość geograficzną oraz ich dynamiczny rozwój gospodarczy. W rezultacie niektóre nieruchomości położone w pobliżu obiektów o znaczeniu strategicznym są obecnie w posiadaniu Rosjan, co stwarza wyzwanie dla bezpieczeństwa państw regionu....

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1203

23 września 2024

Krzysztof Fedorowicz - Zespół Wschodni

Białoruś i Azerbejdżan: współpraca polityczna i wojskowa

W ciągu ostatnich 20 lat Azerbejdżan stawał się oraz bardziej docenianym przez Białoruś partnerem. Współpraca polityczna z Baku dowodziła dużej aktywności Mińska w stosunkach międzynarodowych i pokazywała nieskuteczność zachodnich sankcji. Jednak po zakończeniu konfliktu w Górskim Karabachu poziom współpracy, zwłaszcza wojskowej, wyraźnie się zmniejszył, co...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1202

22 września 2024

Damian Szacawa - Zespół Bałtycki

Przewodnictwo Polski w Strategii Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego (SUERMB)

1 lipca 2024 r. Polska objęła roczne przewodnictwo w Strategii Unii Europejskiej dla Regionu Morza Bałtyckiego (SUERMB), które potrwa do czerwca 2025 r. Obok realizacji projektów w ramach trzech głównych priorytetów, tj. ochrony morza, wzrostu integracji regionu oraz zwiększenia dobrobytu, Polska zamierza zwrócić większą uwagę na zagadnienia poprawy bezpieczeństwa w...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1201

20 września 2024

Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

Powódź w Republice Czeskiej: prewencja i skuteczne zarządzanie

Republikę Czeską regularnie nawiedzają powodzie, głównie spowodowane nagłymi, intensywnymi opadami deszczu. W odpowiedzi na to zagrożenie władze wprowadziły środki prewencyjne, takie jak budowa tam i zbiorników retencyjnych oraz poprawa systemów ostrzegania i ewakuacji. Powódź, która rozpoczęła się na początku września 2024 r., dotknęła szczególnie...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze Brief IEŚ 1200

19 września 2024

Spasimir Domaradzki - Zespół Bałkański

Bułgaria: nieformalna wizyta prezydent Macedonii Północnej Gordany Siljanowskej-Dawkowej

13 września 2024 r. Sofię odwiedziła prezydent Macedonii Północnej. Deklarowanym powodem wizyty był udział Siljanowskiej-Dawkowej w operze Nabucco Giuseppe Verdiego w wykonaniu Macedońskiej Opery i Baletu. Przy okazji doszło również do spotkania z prezydentem Bułgarii Rumenem Radewem. Wraz z Siljanowską-Dawkową do Sofii przyjechali minister spraw zagranicznych Timczo...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1199

19 września 2024

Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

Słowacja: nowe memorandum o polityce zagranicznej państwa

1 września 2024 r., w Dniu Konstytucji Republiki Słowackiej, prezydent Peter Pellegrini, premier Robert Fico (Smer-SSD) oraz wiceprzewodniczący parlamentu Peter Żiga (Hlas-SD) podpisali Memorandum o kierunku polityki zagranicznej Republiki Słowackiej. W wydarzeniu uczestniczył także minister spraw zagranicznych Juraj Blanár (Smer-SSD), który odczytał treść dokumentu....

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1198

18 września 2024

Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Republika Czeska: poparcie dla partii politycznych na rok przed wyborami parlamentarnymi

Zaplanowane na przyszły rok wybory parlamentarne w Republice Czeskiej, które z dużym prawdopodobieństwem odbędą się jesienią 2025 r., cieszą się w tym państwie coraz większym zainteresowaniem. Według prognoz przedwyborczych niekwestionowanym liderem wśród partii politycznych jest ruch ANO byłego premiera Andreja Babiša, co stanowi wyzwanie dla wszystkich partii...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1197

18 września 2024

Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

Słowacja: afera z domniemanym użyciem systemu Pegasus

Według doniesień dziennika „Denník N” z początku września 2024 r. największa służba specjalna Słowacji – Słowacka Służba Informacyjna (SIS) – uzyskała prawdopodobnie dostęp do izraelskiego oprogramowania szpiegowskiego Pegasus. Informacje na ten temat miały zostać pozyskane przez dziennikarzy z czterech niezależnych źródeł związanych ze służbami...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze Brief IEŚ 1196

17 września 2024

Agata Domachowska - Zespół Bałkański

Historyczna wizyta prezydenta Izraela Isaaca Herzoga w Albanii

12 września 2024 r. odbyła się pierwsza oficjalna wizyta prezydenta Izraela w Albanii. W Tiranie Isaac Herzog spotkał się zarówno z albańskim prezydentem Bajramem Begajem, premierem Edim Ramą, jak i przewodniczącą parlamentu Elisą Spiropali. Wziął też udział w uroczystości upamiętniającej ofiary Holocaustu, zorganizowanej przez burmistrza Tirany Eriona Veliaja. W...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1195

16 września 2024

Hanna Bazhenova - Zespół Wschodni

Rada Najwyższa Ukrainy IX kadencji: pięć lat wyzwań i trudnych decyzji

Pod koniec sierpnia 2024 r. obecna Rada Najwyższa Ukrainy przekroczyła pięcioletnią kadencję. Jest to parlament najmniej liczny, jednak ma szansę stać się najdłużej działającym w dziejach niepodległej Ukrainy. W tym czasie uchwalił szereg ważnych ustaw, m.in. o zniesieniu immunitetu deputowanych i uruchomieniu rynku gruntów rolnych. Do priorytetowych obszarów...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1194

13 września 2024

Hanna Bazhenova - Zespół Wschodni

Zmiany w Gabinecie Ministrów Ukrainy: lojalność vs. profesjonalizm

Na początku września 2024 r. na Ukrainie doszło do największej rekonstrukcji rządu od początku pełnowymiarowej inwazji Rosji. Sześciu ministrów złożyło rezygnacje ze swoich funkcji do Rady Najwyższej, a dziewięciu zostało mianowanych na stanowiska. Zmiany personalne nastąpiły również w Biurze Prezydenta. Jednym z głównych powodów tych rotacji była chęć...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze IEŚ 1193

10 września 2024

Spasimir Domaradzki - Zespół Bałkański

Bułgaria: kolejny rząd tymczasowy i walka o władzę w Ruchu na rzecz Praw i Wolności

27 października 2024 r. w Bułgarii odbędą się kolejne, siódme w ciągu trzech lat wybory parlamentarne. W tle przygotowań do kolejnej kampanii wyborczej toczy się walka o władzę w Ruchu na rzecz Praw i Wolności, który dotychczas uchodził za jedną z najbardziej stabilnych partii i reprezentował przede wszystkim wyborców z mniejszości tureckiej. Rywalizacja w...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze Brief IEŚ 1192

6 września 2024

Krzysztof Fedorowicz - Zespół Wschodni

Białoruś strzela do rosyjskich dronów

5 września 2024 r. na terytorium Białorusi w okolicy Homla, zamieszkanego przez 500 tys. osób, doszło do zestrzelenia co najmniej dwóch rosyjskich dronów typu Shahed. W oficjalnym komunikacie poinformowało o tym Ministerstwo Obrony Białorusi. Szef Sztabu Generalnego, pierwszy zastępca dowódcy Sił Powietrznych i Sił Obrony Powietrznej płk Siergiej Frolow w wydanym...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1191

29 sierpnia 2024

Michał Paszkowski - Zespół Bałtycki

Infrastruktura naftowa Chorwacji kluczem do bezpieczeństwa energetycznego państw Europy Środkowej

Chorwacja, z uwagi na swoje położenie geograficzne oraz istniejącą infrastrukturę, odgrywa niezwykle ważną rolę w kontekście dostaw ropy naftowej do rafinerii w Bośni i Hercegowinie, Serbii, na Węgrzech oraz Słowacji. Kluczową funkcję pełni terminal naftowy w Omišalj, a także rurociąg Adria. Uwzględniając uwarunkowania międzynarodowe, znaczenie tego typu...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1190

28 sierpnia 2024

Andrzej Szabaciuk - Zespół Wschodni

Kwestia likwidacji Ukraińskiej Cerkwi Prawosławnej w Ukrainie

20 sierpnia 2024 r. Rada Najwyższa Ukrainy uchwaliła ustawę, która umożliwia wydanie zakazu działalności struktur wyznaniowych utrzymujących więzi z państwem agresorem, Federacją Rosyjską. Przepisy te uderzą przede wszystkim w Ukraińską Cerkiew Prawosławną (Patriarchatu Moskiewskiego) powiązaną kanoniczne i administracyjne z Rosyjską Cerkwią Prawosławną....

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1189

27 sierpnia 2024

Piotr Oleksy - Zespół Wschodni

Wybory prezydenckie w Mołdawii – nowa taktyka sił prorosyjskich

20 października 2024 r. w Republice Mołdawii odbędą się wybory prezydenckie oraz referendum w sprawie integracji europejskiej. Rozmowy o wspólnym kandydacie opozycji zakończyły się niepowodzeniem – w wyścigu o fotel prezydenta weźmie udział kilku kandydatów prezentujących postawy prorosyjskie. Maia Sandu, która jest realną liderką rządzącej Partii Działania i...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 1188

26 sierpnia 2024

Hanna Bazhenova - Zespół Wschodni

Rekrutacja do Sił Zbrojnych Ukrainy

W obliczu spowolnienia mobilizacji i niedoboru profesjonalnego personelu wojskowego na Ukrainie rozwinęła się praktyka rekrutacji do służby wojskowej. Obecnie jest ona prowadzana przez Ministerstwo Obrony, oddziały wojskowe (Marynarki Wojennej, Wojsk Lądowych, Sił Operacji Specjalnych i Sił Systemów Bezzałogowych) oraz poszczególne brygady. Rekrutacja – w...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1187

26 sierpnia 2024

Damian Szacawa - Zespół Bałtycki

„Miękkie bezpieczeństwo” w regionie Morza Bałtyckiego: współpraca regionalna w zakresie zwiększenia odporności społecznej i ochrony infrastruktury krytycznej

Państwa nordyckie traktują ochronę infrastruktury krytycznej jako część bezpieczeństwa kompleksowego. Wieloletnia tradycja współpracy transgranicznej w tym zakresie będzie czynnikiem sprzyjającym implementacji dyrektywy UE dotyczącej odporności podmiotów krytycznych. Do zwiększania odporności w obszarze „miękkiego bezpieczeństwa” w regionie Morza Bałtyckiego...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze Brief IEŚ 1186

23 sierpnia 2024

Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

Słowacja: protesty przeciwko „czystkom” w instytucjach kultury

W dniach 12-13 sierpnia 2024 r. w Bratysławie odbyły się wielotysięczne protesty społeczne przeciw kontrowersyjnym decyzjom kadrowym minister kultury Martiny Šimkovičovej (SNS) i jej najbliższych współpracowników. Chodzi przede wszystkim o niedawną dymisję dyrektora Słowackiego Teatru Narodowego Mateja Drlički i dyrektor Słowackiej Galerii Narodowej Alexandry...

Więcej →