Wydawca: Instytut Europy Środkowej
ISSN: 2657-6996
  • Beata Surmacz
  • Tomasz Stępniewski
  • Agnieszka Zajdel
  • Aleksandra Kuczyńska-Zonik
  • Jakub Olchowski
  • Konrad Pawłowski
  • Agata Tatarenko

Komentarze IEŚ

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 344
Jakub Olchowski - Zespół Wschodni

Białoruś – wyzwania i dylematy w 2021 roku

Białoruś weszła w rok 2021 z problemami, które przyniósł rok 2020: pogarszającym się, w cieniu rozgrywek Alaksandra Łukaszenki z Władimirem Putinem, stanem gospodarki, pandemią COVID-19, niestabilną sytuacją społeczno-polityczną i ogólnonarodowymi protestami przeciw autorytarnej władzy. Te problemy będą też dominować w 2021, determinując tak relacje...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 343
Damian Szacawa - Zespół Bałtycki

Uciekający czas: zatopiona amunicja chemiczna wyzwaniem dla państw regionu Morza Bałtyckiego

Amunicja chemiczna i bojowe środki trujące (BST) na dnie Morza Bałtyckiego oraz incydenty z nimi związane nie są nowym wyzwaniem dla państw regionu Morza Bałtyckiego (RMB). Komisja Helsińska (HELCOM) oraz liczne projekty międzynarodowe umożliwiły wstępne rozpoznanie problemu. Konieczne jest jednak dalsze monitorowanie sytuacji oraz prowadzenie kolejnych badań w celu...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 342
Michał Paszkowski - Zespół Bałtycki

Nafciarze w kłopotach: kondycja rafinerii w państwach Europy Środkowej

Przemysł rafineryjny, podobnie jak wiele innych gałęzi gospodarki, znalazł się w niezwykle trudnej sytuacji wywołanej pandemią COVID-19. Wprowadzone obostrzenia (m.in. zamknięcie granic lądowych, morskich, powietrznych) spowodowały spadek zapotrzebowania na wszystkie rodzaje paliw. W Europie Środkowej funkcjonuje kilkanaście rafinerii, które musiały zmniejszyć...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarz IEŚ 341
Agata Tatarenko - Zespół Wyszehradzki

Rumunia: wizyta ministra spraw zagranicznych Słowacji oraz europejska agenda

Minister spraw zagranicznych i europejskich Słowacji Ivan Korčok (Sloboda a Solidarita, SaS) 16 lutego 2021 r. złożył oficjalną wizytę w Bukareszcie. Było to jedno z wielu spotkań, które premier Rumunii Florin Cîţu (PNL) oraz przedstawiciele jego gabinetu odbyli w ciągu pierwszych dwóch miesięcy od powołania na stanowiska. Wizyta miała na celu konsultacje...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 340
Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Wzrost zakażeń SARS-CoV-2 w Europie Środkowej

Republika Czeska, Słowacja i Węgry od kilku tygodni zaliczają się do państw o najwyższych wskaźnikach epidemicznych na świecie. Mimo wprowadzanych restrykcji oraz rozpoczętych programów szczepień sytuacja nie ulega poprawie. Państwa te podtrzymują obecne lub nakładają kolejne ograniczenia, które mają przeciwdziałać rozprzestrzenianiu się SARS-CoV-2. Republika...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze IEŚ 339
Konrad Pawłowski | Agata Domachowska - Zespół Bałkański

Przedterminowe wybory parlamentarne w Kosowie (cz. II): przewidywane zwycięstwo Vetëvendosje i perspektywa rozwoju sytuacji politycznej

14 lutego 2021 r. w Kosowie odbyły się przedterminowe wybory parlamentarne. Zgodnie z przewidywaniami wygrał opozycyjny Ruch „Samostanowienie!” (Lëvizja VETËVENDOSJE!). Wysokie poparcie dla Vetëvendosje pokazuje, że obywatele Kosowa oczekują realnych zmian w zakresie reformy państwa i poprawy sytuacji ekonomicznej, zapowiadanych przez polityków Vetëvendosje....

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze IEŚ 338
Konrad Pawłowski - Zespół Bałkański

Przedterminowe wybory parlamentarne w Kosowie (cz. I): sukces demokracji czy kolejna odsłona wewnętrznego kryzysu politycznego?

14 lutego 2021 r. w Republice Kosowa odbyły się wybory parlamentarne, których zwycięzcą okazał się opozycyjny Ruch „Samostanowienie!”(Lëvizja VETËVENDOSJE!). W opinii wielu kosowskich Albańczyków wybory te stanowiły triumf demokracji niosący nadzieję na oczekiwane zmiany w państwie. Kolejne już przedterminowe wybory parlamentarne są jednocześnie wyrazem...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 337
Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Europa Środkowa wobec zmiany władzy w Białym Domu

Listopadowe wybory prezydenckie w USA przyniosły zmianę gospodarza Białego Domu. Fakt ten został w różny sposób odebrany w państwach Europy Środkowej. Elementem wspólnym jest jednak oczekiwanie kontynuacji i pogłębiania współpracy państw Grupy Wyszehradzkiej z USA, także w nowych obszarach. Reakcja Republiki Czeskiej. Prezydent Republiki Czeskiej Miloš Zeman...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze IEŚ 336
Agata Domachowska - Zespół Bałkański

Czarnogóra: pogarszająca się sytuacja pandemiczna

Czarnogóra zmaga się z rosnącą liczbą osób zarażonych wirusem SARS-CoV-2. Aby nie dopuścić do przeciążenia służby zdrowia, w państwie wprowadzane są kolejne restrykcje. Nadzieją na poprawę sytuacji są szczepionki, których wciąż jednak brak. Niespójność komunikatów płynących ze strony Ministerstwa Zdrowia przyczynia się do wzrostu niezadowolenia w...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze IEŚ 335
Anna Jagiełło-Szostak - Zespół Bałkański

Reakcje państw Bałkanów Zachodnich na objęcie urzędu prezydenta Stanów Zjednoczonych przez Joe Bidena

Wybory prezydenckie w USA i wygrana kandydata Partii Demokratycznej Joe Bidena będą miały znaczenie dla działań podejmowanych wobec Bałkanów Zachodnich. Spodziewany jest powrót USA jako gracza nie dzielącego państwa świata i rywalizującego z Unią Europejską, a rozwiązującego trudne kwestie przy jednoczesnym akcentowaniu wartości demokratycznych i współpracy...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze IEŚ 334
Jan Muś - Zespół Bałkański

Narodowa Strategia Rozwoju Republiki Chorwacji do roku 2030. Pogłębienie integracji w ramach Unii Europejskiej

5 lutego 2021 roku chorwacki parlament przyjął Narodową Strategię Rozwoju Republiki Chorwacji do roku 2030. Została ona przyjęta po wieloletnim oczekiwaniu na dokument, który wskazywałby strategiczne kierunki rozwoju Chorwacji w perspektywie średnio- i długoterminowej. Zawiera on jedynie ogólne punkty odniesienia bez podawania konkretnych rozwiązań. Jego przyjęcie...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 333
Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Made in Czechia – protekcjonizm spożywczy w Republice Czeskiej

Dwudziestego stycznia 2021 r. izba niższa parlamentu Republiki Czeskiej przegłosowała nowelizację ustawy o żywności z przygotowaną przez posłów populistycznej, prawicowej partii SPD poprawką dotyczącą obowiązującego udziału wybranych artykułów spożywczych pochodzących z Czech w rynku wewnętrznym. Uchwalona przez izbę poselską ustawa głosami deputowanych z...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 332
Hanna Bazhenova - Zespół Wschodni

Ułatwienia w podejmowaniu pracy w Polsce dla ukraińskich medyków

W ostatnich latach w polskim systemie ochrony zdrowia występuje coraz większy deficyt pracowników. Z uwagi na emigrację personelu medycznego oraz pandemię COVID-19 braki kadrowe w szpitalach i przychodniach stały się jeszcze bardziej dotkliwe. 28 grudnia 2020 r. prezydent Andrzej Duda podpisał „Ustawę o zmianie niektórych ustaw w celu zapewnienia w okresie ogłoszenia...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 331
Marta Drabczuk - Zespół Wschodni

Ukraina blokuje prorosyjskie kanały telewizyjne

2 lutego 2021 r. decyzją Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy kanały telewizyjne 112 Ukraina, ZIK i NewsOne zostały zablokowane z powodu sankcji nałożonych na ich formalnego właściciela, Tarasa Kozaka. Ich przyczyną jest powiązanie aktywów Kozaka, pochodzących ze źródeł przestępczych związanych z dostawami węgla z okupowanego Donbasu, z finansowaniem...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 330
Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Łotwa: niezadowolenie społeczne i spadek zaufania do rządu

Dotychczasowe działania władz na Łotwie związane z zapobieganiem zachorowaniom na COVID-19 oraz odbudową gospodarczą państwa spotkały się z widoczną krytyką społeczną. Narastające niezadowolenie objawiło się protestami i sceptycyzmem wobec masowych szczepień. Kampania informacyjna na temat koronawirusa okazała się mało efektywna, powodując wzrost dezinformacji...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 329
Michał Paszkowski - Zespół Bałtycki

Uziemieni: sektor lotniczy w państwach Europy Środkowej w dobie pandemii COVID-19

Z powodu pandemii COVID-19 sektor lotniczy na świecie przeżywa największy kryzys w swojej historii. Ograniczenie lotniczego ruchu pasażerskiego, będące efektem wprowadzonych obostrzeń, sprawiło, że wiele linii lotniczych stanęło przed groźbą bankructwa. W tych uwarunkowaniach przedsiębiorstwa lotnicze z Europy Środkowej bez wsparcia rządowego nie byłyby w stanie...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze IEŚ 328
Konrad Pawłowski - Zespół Bałkański

Kosowo i Izrael nawiązują stosunki dyplomatyczne

1 lutego 2021 r. Kosowo i Izrael nawiązały stosunki dyplomatyczne. Z uwagi na sytuację pandemiczną ceremonia podpisania umowy międzynarodowej odbyła się za pośrednictwem platformy internetowej. Nawiązanie stosunków dyplomatycznych z kolejnym państwem stanowi sukces władz Kosowa, które od ogłoszenia niepodległości w 2008 r. prowadzą działania na rzecz powszechnego...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 327
Łukasz Lewkowicz - Zespół Wyszehradzki

Słowacja: zmiany równościowe w dyplomacji

Rząd Słowacji aktywnie włącza się w politykę Unii Europejskiej (UE) dotyczącą wspierania równouprawnienia płci w administracji publicznej. Wynika to w dużym stopniu z wieloletnich zaniedbań w tym zakresie i chęci poprawy wizerunku państwa. Poligonem doświadczalnym nowej polityki państwowej jest dyplomacja. W ostatnim czasie w Ministerstwie Spraw Zagranicznych i...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 326
Hanna Bazhenova - Zespół Wschodni

Ukraina – wyzwania i dylematy w 2021 roku

Pandemia koronawirusa stanowić będzie w 2021 r. decydujący czynnik w życiu gospodarczym i politycznym Ukrainy. Kontynuacja walki z COVID-19, przeciwdziałanie jego skutkom ekonomicznym, zapewnienie szczepionek dla ludności, trudna sytuacja finansowa państwa, konieczność obsługi długu publicznego oraz pokrycia wysokiego deficytu budżetowego, osłabienie instytucji...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 325
Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki

Pralnie w bankach: bałtycko-nordycki front przeciwko przestępstwom finansowym

Seria skandali bankowych od 2018 r. kładzie się cieniem na reputację sektora finansowego w państwach bałtyckich i nordyckich. Mowa o upadku banku na Łotwie oraz dotkliwych sankcjach dla banków ze Szwecji i Danii, które prowadziły swoje oddziały w Estonii. Wszystkie miały służyć za pralnie brudnych pieniędzy z państw poradzieckich, głównie z Rosji. Aby zatrzymać...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze IEŚ 324
Agata Domachowska - Zespół Bałkański

Czarnogóra: trudne relacje na linii rząd–prezydent

Pierwsze dwa miesiące funkcjonowania nowego rządu w Czarnogórze naznaczone były silnymi starciami pomiędzy nim a prezydentem Milo Đukanoviciem, przywódcą Demokratycznej Partii Socjalistów Czarnogóry (DPS) – ugrupowania, które prawie trzy dekady bez przerwy rządziło w tym bałkańskim państwie. Prezydent odmówił podpisania siedmiu ustaw uchwalonych 29 grudnia 2020...

Więcej →

Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 323
Szczepan Czarnecki - Zespół Wyszehradzki

Republika Czeska: akcja szczepień z przeszkodami

Rozpoczęta z końcem grudnia 2020 r. akcja szczepień przeciwko COVID-19 w Republice Czeskiej przebiega wolniej niż założono w przygotowanej przez rząd strategii. Do 27 stycznia 2020 r. w państwie zaszczepiono ok. 222 tys. osób, co stanowi 1,75% populacji państwa. Przeszkodę w realizacji planów stanowią zarówno niewydolny system rejestracji, jak i brak sprawnej...

Więcej →

Zespół Wschodni

Komentarze IEŚ 322
Marta Drabczuk - Zespół Wschodni

Mołdawia – wyzwania i dylematy w 2021 roku

W 2021 rok Mołdawia wkroczyła z nowym prezydentem i ze starymi problemami. W centrum uwagi pozostają konflikt naddniestrzański, brak zaufania do rządu, pandemia koronawirusa i kwestia szczepień, walka z klanami oligarchicznymi, fatalny stan finansów publicznych i całkowita zależność od dostaw surowców energetycznych. Po planowanych wyborach parlamentarnych wiosną 2021...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 321
Damian Szacawa - Zespół Bałtycki

Współpraca nordycka: odbudowa zaufania po pandemii COVID-19

Państwa nordyckie mają ambicję, aby do 2030 r. region nordycki stał się najbardziej zrównoważonym i zintegrowanym regionem na świecie. Tymczasem współpraca regionalna w 2020 r. została bardzo mocno osłabiona przez nieskoordynowane działania państw w walce z pandemią COVID-19. Wprowadzone obostrzenia mocno nadwyrężyły wzajemne zaufanie. Jego odbudowa oraz...

Więcej →

Zespół Bałkański

Komentarze IEŚ 320
Jan Muś - Zespół Bałkański

Chorwacja: perspektywa przyjęcia euro w dobie pandemii COVID-19 i trzęsienia ziemi

Premier Andrej Plenković przeprowadza państwo przez serię katastrof, które nawiedziły Chorwację w ubiegłym roku – pandemia COVID-19 oraz szereg trzęsień ziemi w Zagrzebiu i środkowej Chorwacji. Mimo wszystko projekt przyjęcia euro jako oficjalnej waluty w 2023 r. w dalszym ciągu pozostaje kluczowym elementem programu jego rządu. Spodziewane trudności gospodarcze...

Więcej →