Komentarze IEŚ | Instytut Europy Środkowej

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1024

28 grudnia 2023

Bartosz Jóźwik | Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki

Rok 2023: stan gospodarek Europy Środkowej

W 2023 r. pięć gospodarek Europy Środkowej (Estonia, Litwa, Węgry, Łotwa i Czechy) ma zakończyć rok w stanie recesji, natomiast cztery (Węgry, Czechy, Polska i Słowacja) z dwucyfrową średnioroczną inflacją. Ponadto aż siedem państw regionu ma odnotować deficyty budżetowe przekraczające 3% PKB. Prognozy gospodarcze na kolejne lata wskazują jednak, że gospodarki...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1023

28 grudnia 2023

Damian Szacawa | Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Co czeka region Morza Bałtyckiego w 2024 roku? Priorytety i wyzwania dla bezpieczeństwa

Agresja Rosji na Ukrainę w lutym 2022 r. była krytycznym punktem zwrotnym w regionie Morza Bałtyckiego. W 2024 r. państwa regionu staną przed licznymi wyzwaniami, z których najważniejsze dotyczyć będą rosnącego zagrożenia ze strony odbudowującej swój potencjał militarny Rosji, zapewnienia bezpieczeństwa energetycznego, a także wzrostu wydatków na cele obronne....

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1022

28 grudnia 2023

Michał Paszkowski - Zespół Bałtycki

Macedonia Północna rozbudowuje infrastrukturę dostaw gazu ziemnego

Macedonia Północna jest jednym z nielicznych państw w Europie, które w dalszym ciągu pozostają uzależnione od dostaw gazu ziemnego z Federacji Rosyjskiej. W długim horyzoncie czasowym celem rządu w Skopje jest dywersyfikacja dostaw surowca. Elementem takich działań jest rozbudowa infrastruktury importowej (interkonektory) z Grecją, Serbią i Albanią. Natomiast w...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 1015

11 grudnia 2023

Aleksandra Kuczyńska-Zonik | Jakub Bornio - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Niemcy ogłaszają szczegóły sformowania brygady na Litwie

Niemcy i Litwa ustalają szczegóły rozmieszczenia niemieckiej brygady na Litwie. Ma się ona składać z istniejących już batalionów relokowanych z Niemiec i operującej na Litwie międzynarodowej batalionowej grupy bojowej NATO. Brygada ma osiągnąć pełną zdolność bojową do 2028 r. i pełnić funkcję nie tylko wzmacniającą krajowy potencjał obronny, ale także...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1008

24 listopada 2023

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Zapowiedź utworzenia przedstawicielstwa Tajpej w Estonii

Estoński rząd wyraził zgodę na utworzenie przedstawicielstwa Tajwanu pod nazwą Tajpej. MSZ podkreśliło, że Estonia w dalszym ciągu kieruje się polityką „jednych Chin”, nie uznaje Tajwanu za niezależne państwo i nie zamierza nawiązać stosunków dyplomatycznych z tym podmiotem. Mimo to Chiny stanowczo zaprotestowały przeciwko zapowiedziom utworzenia...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1007

24 listopada 2023

Damian Szacawa - Zespół Bałtycki

Nordyccy członkowie Unii Europejskiej wobec propozycji reform traktatów europejskich

22 listopada 2023 r. Parlament Europejski przegłosował projekt reformy traktatów UE, przygotowany 25 października przez Komisję Spraw Konstytucyjnych (AFCO). Celem reformy jest umożliwienie Unii lepszego reagowania na wyzwania międzynarodowe, takie jak np. agresja Rosji na Ukrainę. Propozycje obejmują m.in. zwiększenie roli Parlamentu Europejskiego, rozszerzenie...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1005

21 listopada 2023

Damian Szacawa - Zespół Bałtycki

Finlandia pod presją migracyjną ze strony Rosji

16 listopada 2023 r. rząd Finlandii podjął decyzję o zamknięciu czterech przejść na południowo-wschodnim odcinku granicy z Rosją. Główną tego przyczyną jest znaczący wzrost liczby osób próbujących nielegalnie przekroczyć granicę. W świetle ustaleń fińskiego rządu pogorszenie sytuacji bezpieczeństwa na wschodniej granicy jest konsekwencją działań...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 1000

15 listopada 2023

Michał Paszkowski - Zespół Bałtycki

Wpływ wojny rosyjsko-ukraińskiej na dostawy ropy naftowej do Bułgarii i Rumunii

Wojna rosyjsko-ukraińska przeorientowała sektor rafineryjny na obszarze Europy Środkowej, w tym także w Bułgarii oraz Rumunii. Funkcjonujące w tych państwach zakłady przez lata importowały dużą ilość surowca z Federacji Rosyjskiej. Zmiana uwarunkowań międzynarodowych przyczyniła się do aktywizacji działań na rzecz dywersyfikacji źródeł dostaw ropy naftowej....

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 994

7 listopada 2023

Marlena Gołębiowska | Bartosz Jóźwik - Zespół Bałtycki

Międzynarodowa konkurencyjność gospodarek: państwa bałtyckie

Konkurencyjność stanowi kluczowy element strategii rozwojowej Unii Europejskiej. We wszystkich państwach bałtyckich obserwowane jest obecnie jej istotne osłabienie za sprawą przede wszystkim czynników zewnętrznych, na które państwa te jako małe i otwarte gospodarki mają ograniczony wpływ. Równocześnie jednak Litwa, Łotwa i Estonia nie ustają w...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 993

7 listopada 2023

Michał Paszkowski - Zespół Bałtycki

Niepewna przyszłość projektu terminalu LNG w Skulte

Od 2016 r. na Łotwie są podejmowane działania na rzecz budowy terminalu LNG w Skulte, ale ostatnie decyzje rządu w Rydze powodują, że realizacja inwestycji jest niepewna. Nawet uszkodzenie na początku października 2023 r. gazociągu Balticconnector, łączącego system gazowy Estonii i Finlandii, nie wpłynęło na zmianę podejścia rządu Łotwy do sprawy terminalu...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 989

27 października 2023

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Rail Baltica nabiera tempa

Na podstawie umowy z 18 października 2023 r. spółka joint venture RB Rail SA otrzyma dodatkowe 928 mln euro dofinansowania z Funduszu „Łącząc Europę”, z przeznaczeniem na realizację projektu Rail Baltica. To kolejny zastrzyk finansowy dla tej inwestycji, której koszty, według prognoz, znacznie przekroczą początkowo szacowaną wartość – 5,8 mld euro....

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 988

27 października 2023

Bartosz Jóźwik - Zespół Bałtycki

Prognozy gospodarcze dla państw Europy Środkowej należących do strefy euro. Najważniejsze wyzwania i trendy w latach 2023-2024

Państwa Europy Środkowej należące do strefy euro będą musiały zmierzyć się w kolejnych latach z różnorodnymi wyzwaniami gospodarczymi. Niepewność geopolityczna, spowodowana wojną Rosji z Ukrainą, globalne napięcia gospodarcze oraz inflacja stanowią główne czynniki wpływające na gospodarki tego regionu, które wykazują zróżnicowane trajektorie wzrostu....

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 982

19 października 2023

Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki

Trajektorie wzrostu gospodarczego Europy Środkowej: mozaika reakcji na kryzysy

W ciągu zaledwie trzech lat region Europy Środkowej przeszedł od wyraźnej recesji gospodarczej przez dynamiczne odbicie do ponownego spowolnienia. Zmienność koniunktury uwidoczniła wrażliwość tego regionu na zmiany w międzynarodowym otoczeniu, ale równocześnie ujawniła pewne różnice między poszczególnymi państwami. Wynikały one zarówno z ich zdolności do...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 976

16 października 2023

Szczepan Czarnecki | Michał Paszkowski - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Reorganizacja sektora gazowego w Republice Czeskiej

W Republice Czeskiej pod wpływem pełnoskalowego ataku Federacji Rosyjskiej na Ukrainę nastąpiła zmiana w zakresie funkcjonowania przedsiębiorstw energetycznych, które mają nie tylko realizować cele biznesowe, ale także wzmacniać bezpieczeństwo energetyczne państwa. W tym kontekście w ciągu ostatnich kilku miesięcy doszło do realizacji dwóch akwizycji przez...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 975

13 października 2023

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Łotwa zatwierdziła nową Koncepcję bezpieczeństwa narodowego

28 września 2023 r. łotewski parlament przyjął nową Koncepcję bezpieczeństwa narodowego. Dokument ten jest odpowiedzią na rosnące zagrożenia militarne w bezpośrednim otoczeniu Łotwy, w szczególności – trwającą wojnę rosyjsko-ukraińską, zagrożenia hybrydowe, szkodliwą działalność w cyberprzestrzeni oraz międzynarodowy terroryzm. W czasie debaty nad...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 969

4 października 2023

Damian Szacawa - Zespół Bałtycki

Rosnąca przestępczość i zagrożenia terrorystyczne w Szwecji i Danii

W ciągu ostatniego roku rząd Szwecji podjął szereg działań mających zwiększyć bezpieczeństwo wewnętrzne, dla którego poważnym wyzwaniem są trwające walki pomiędzy grupami przestępczymi. Towarzyszy im rosnące zagrożenie terrorystyczne, będące konsekwencją wezwania ze strony organizacji terrorystycznych do odwetu za spalenie Koranu. W świetle najnowszych ocen...

Więcej →

Zespół Bałkański, Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 955

20 września 2023

Spasimir Domaradzki | Michał Paszkowski - Zespół Bałkański, Zespół Bałtycki

Bułgaria: rozliczenia rządu technicznego z umowy gazowej

W Bułgarii nowy rząd premiera Nikołaja Denkowa zlecił dochodzenie dotyczące zawartej w 2023 r. umowy bułgarsko-tureckiej, zakładającej dostęp spółki Bulgargaz do terminali LNG w Turcji oraz do tureckiej sieci przesyłowej. Zgodnie ze stanowiskiem rządu zawarta na okres 13 lat umowa pomiędzy spółkami Bulgargaz oraz BOTAŞ jest niekorzystna dla krajowego operatora...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 953

19 września 2023

Aleksandra Kuczyńska-Zonik - Zespół Bałtycki

Nowy rząd na Łotwie – Evika Siliņa na stanowisku premiera

14 sierpnia 2023 r. dotychczasowy premier Łotwy Krišjānis Kariņš (Nowa Jedność) podał się do dymisji, obwiniając koalicjantów – Sojusz Narodowy i Zjednoczoną Listę – o to, że spowalniają dialog i utrudniają podejmowanie przez rząd decyzji. Po miesiącu negocjacji, 15 września parlament zatwierdził nowy rząd, składający się z Nowej Jedności, Związku...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 951

18 września 2023

Aleksandra Kuczyńska-Zonik | Damian Szacawa | Jakub Bornio - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Infrastruktura graniczna na północno-wschodnim odcinku Unii Europejskiej: Litwa, Polska

W Polsce, na granicach z Białorusią i Rosją, od kilku lat konsekwentnie budowany jest system detekcji optoelektronicznej, który w rezultacie doświadczeń wynikających z kryzysu migracyjnego na granicy z Białorusią został uzupełniony o czujniki sejsmiczne i fizyczne bariery. Systemy są ciągle udoskonalane i rozbudowywane. Najnowsza zapora elektroniczna na granicy z...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 950

17 września 2023

Aleksandra Kuczyńska-Zonik | Damian Szacawa | Jakub Bornio - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Infrastruktura graniczna na północno-wschodnim odcinku Unii Europejskiej: Finlandia, Estonia, Łotwa

Po rozpoczęciu wojny rosyjsko-ukraińskiej w 2014 r. oraz w efekcie kryzysu migracyjnego na granicach państw członkowskich Unii Europejskiej wywołanego przez reżim Alaksandra Łukaszenki w 2021 r., sąsiadujące z Rosją i Białorusią państwa członkowskie UE zintensyfikowały działania na rzecz wzmocnienia systemów zabezpieczenia swoich granic, będących jednocześnie...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 949

15 września 2023

Łukasz Lewkowicz | Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Inicjatywa Trójmorza po szczycie w Bukareszcie: południowe rozszerzenie i brak dalszej instytucjonalizacji

W dniach 6-7 września 2023 r. Rumunia była organizatorem ósmego szczytu Inicjatywy Trójmorza (3SI). W Bukareszcie dokonano pierwszego w historii rozszerzenia o nowe, trzynaste państwo uczestniczące – Grecję, a także o kolejne państwo stowarzyszone – Mołdawię. Podczas spotkania podkreślono też znaczenie kwestii bezpieczeństwa w kontekście trwającej wciąż wojny...

Więcej →

Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Komentarze IEŚ 943

4 września 2023

Łukasz Lewkowicz | Marlena Gołębiowska - Zespół Bałtycki, Zespół Wyszehradzki

Inicjatywa Trójmorza przed szczytem w Bukareszcie: oczekiwania i perspektywy

6-7 września 2023 r. w Bukareszcie odbędzie się ósmy szczyt Inicjatywy Trójmorza (The Three Seas Initiative, 3SI). W trakcie spotkania mogą zostać podjęte decyzje kluczowe dla wyznaczenia kierunku rozwoju tej platformy współpracy regionalnej w najbliższych latach: od zacieśnienia współpracy w zakresie bezpieczeństwa przez potencjalne rozszerzenie 3SI o nowe państwa...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 941

1 września 2023

Bartosz Jóźwik - Zespół Bałtycki

Stabilność sektora finansów publicznych w państwach Europy Środkowej (cz. 3)

Prognozy ekonomiczne KE z wiosny 2023 r. wskazują, że pomimo stopniowej poprawy stabilności sektora finansów publicznych, w wielu państwach Europy Środkowej deficyty budżetowe nadal będą przekraczać 3% PKB. Największe deficyty budżetowe będą występowały na Słowacji i w Polsce. Pomimo trudności obie gospodarki utrzymają stosunek długu publicznego do PKB poniżej...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 939

30 sierpnia 2023

Bartosz Jóźwik - Zespół Bałtycki

Stabilność sektora finansów publicznych w państwach Europy Środkowej (cz. 2)

W 2022 r. spośród jedenastu państw Europy Środkowej aż w pięciu deficyty budżetowe przekroczyły umowną granicę 3% PKB. Zgodnie z najnowszymi danymi Eurostatu najwyższe deficyty budżetowe – a co za tym idzie, największe wyzwania dla stabilności sektora finansów publicznych – odnotowano na Węgrzech i w Rumunii. Węgry, dzięki ekspansywnej polityce fiskalnej,...

Więcej →

Zespół Bałtycki

Komentarze IEŚ 937

29 sierpnia 2023

Michał Paszkowski - Zespół Bałtycki

Rosnąca rola Azerbejdżanu w zapewnieniu bezpieczeństwa energetycznego państw Europy Środkowej

Zbrojny atak Federacji Rosyjskiej na Ukrainę zmienił sposób postrzegania państw będących eksporterami surowców energetycznych. W przeszłości kluczową rolę w zapewnieniu dostaw ropy naftowej i gazu ziemnego do państw Europy Środkowej odgrywała Rosja, ale wojna wymusiła na państwach tego regionu potrzebę poszukiwania alternatywnych dostawców. W tych uwarunkowaniach...

Więcej →