Łotwę wyróżnia szczególna pozycja języka łotewskiego, który jest nie tylko symbolem państwa, znaczącym zasobem jej kultury narodowej, ale także podstawą tożsamości i elementem bezpieczeństwa. Jego rola wynika zarówno z doświadczeń historycznych Łotwy jako części Związku Radzieckiego, jak i obecności w tym państwie licznej mniejszości rosyjskojęzycznej....
Więcej: Łotwa na językach. Język łotewski w życiu społecznym i politycznym
Francja od początku pełnoskalowej wojny Rosji z Ukrainą, rozpoczętej w 2022 r., konsekwentnie wspiera Kijów, stopniowo zwiększając zakres pomocy wojskowej i humanitarnej. Szacuje się, że do grudnia 2024 r. na wsparcie militarne przeznaczyła ok. 4,9 mld euro, dostarczając m.in. armatohaubice CAESAR, myśliwce Mirage 2000, pociski SCALP oraz systemy obrony powietrznej....
Więcej: Francja wobec wojny w Ukrainie – wsparcie militarne, dyplomacja i dążenie do europejskiej autonomii strategicznej
Na Węgrzech rozpoczęła się nieformalna kampania przedwyborcza przed wyborami parlamentarnymi zaplanowanymi na wiosnę 2026 r. Obie cieszące się największym poparciem społecznym partie przedstawiły swoje programy polityczne. Zarówno rządząca koalicja Fidesz-KDNP, jak i utrzymująca sondażową przewagę partia Szacunek i Wolność (Tisztelet és Szabadság Párt, TISZA)...
Więcej: Brutalizacja przedwyborczej walki politycznej na Węgrzech
Decyzja administracji prezydenta Donalda Trumpa o zamrożeniu pomocy zagranicznej oraz faktyczne rozmontowanie agencji USAID niosą poważne konsekwencje dla rosyjskich mediów na uchodźstwie. Nagłe wstrzymanie amerykańskiego finansowania zagraża ich dalszemu funkcjonowaniu, ogranicza ich możliwości operacyjne oraz wzmacnia przewagę Kremla w rosyjskiej przestrzeni...
Więcej: Rozmontowanie USAID: implikacje dla rosyjskich mediów na uchodźstwie
Z początkiem 2025 r. Dania rozpoczęła dwuletnią kadencję członka Rady Bezpieczeństwa ONZ. W drugiej połowie roku ta aktywność nałoży się na rotacyjne przewodnictwo w Radzie Unii Europejskiej. Priorytety Danii w obu strukturach wielostronnych dotyczą szeroko rozumianego bezpieczeństwa, w tym wsparcia Ukrainy w jej walce z agresorem – Rosją, przestrzegania prawa...
Więcej: Dania w Radzie Bezpieczeństwa Organizacji Narodów Zjednoczonych i Radzie Unii Europejskiej
Międzynarodową inicjatywę na rzecz przekazania Ukrainie bezzałogowych systemów, tzw. koalicję dronów, powołaną 14 lutego 2024 r. z inicjatywy Łotwy, tworzy obecnie 18 państw. Ma ona na celu dostarczanie Ukrainie dronów oraz zapewnianie wsparcia w szkoleniu personelu w zakresie wykorzystania najnowszych technologii. Z punktu widzenia Łotwy koalicja stwarza także...
Więcej: Koalicja dronów: ambicje Łotwy w zakresie wzmacniania bezpieczeństwa i wizerunku międzynarodowego
Donald Trump ostro atakuje Wołodymyra Zełenskiego, wywołując polityczną burzę. Jak ten konflikt wpłynie na stosunki USA–Ukraina?
Więcej: Biały Dom w ogniu: Trump atakuje Zełenskiego
Pod rządami prawicowej partii WMRO-DPMNE Macedonia Północna ponownie znalazła się w martwym punkcie na drodze do Unii Europejskiej. Tym razem z powodu niewywiązania się z podjętego przez macedońskie władze obowiązku wpisania mniejszości bułgarskiej, wraz z chorwacką czy czarnogórską, w poczet mniejszości wymienionych w macedońskiej konstytucji. W efekcie w...
Więcej: Do Unii bez Bułgarów. Rząd Mickoskiego i stosunki bułgarsko-macedońskie
Najnowszy sondaż opinii publicznej, przeprowadzony przez agencję DataCollect dla Czeskiej Telewizji (ČT24), przedstawia widoczne zmiany w postrzeganiu przez obywateli Republiki Czeskiej wojny w Ukrainie oraz podejmowanych przez władze państwa działań pomocowych. O ile pomoc humanitarna dla Ukrainy nadal znajduje szerokie poparcie czeskiego społeczeństwa, sięgające 77%,...
Więcej: Czesi wobec wojny w Ukrainie po trzech latach od rosyjskiej inwazji
W trzecią rocznicę pełnoskalowego ataku Federacji Rosyjskiej na Ukrainę Zgromadzenie Ogólne ONZ przyjęło rezolucję potępiającą rosyjską agresję. Spośród państw UE oraz tych kandydujących do członkostwa przeciwko zagłosowały Węgry, natomiast Macedonia Północna jako jedyna wstrzymała się od głosu. Decyzję tę należy oceniać jako podkreślenie przez nowy...
Więcej: Wstrzymanie się od głosu Macedonii Północnej w sprawie rezolucji Zgromadzenia Ogólnego ONZ
Od 1994 r. populacja Ukrainy systematycznie się zmniejszała, jednak poważny kryzys demograficzny nastąpił w ciągu ostatnich trzech lat. Zbrojna agresja Rosji doprowadziła do masowej wewnętrznej i zagranicznej migracji ludności, gwałtownego spadku wskaźnika urodzeń i średniej długości życia, a także do zwiększonej śmiertelności oraz znaczących zmian w...
Więcej: Kryzys demograficzny na Ukrainie
Obchody Dnia Zwycięstwa od lat stanowią barometr pozycji międzynarodowej państwa rządzonego przez Władimira Putina. Lista gości, wśród których znajdują się zarówno przedstawiciele sił zbrojnych, jak i honorowi delegaci, nie tylko odzwierciedla miejsce i prestiż Rosji na arenie międzynarodowej, ale też buduje wewnętrzny mit jedności narodowej. Po inwazji na...
Więcej: Obchody Dnia Zwycięstwa w Rosji i ich symbolika
26 lutego w Bukareszcie zatrzymano Călina Georgescu, który jest faworytem nadchodzących wyborów prezydenckich w Rumunii. Zarzuty dotyczą nietransparentnego finansowania poprzedniej kampanii wyborczej. Georgescu promuje nacjonalistyczną i skrajnie prawicową narrację i jest przy tym krytyczny wobec NATO, UE i Ukrainy. Zatrzymanie kandydata może wzburzyć jego zwolenników...
Więcej: Georgescu – zatrzymany faworyt wyborów prezydenckich w Rumunii
W ostatnich tygodniach coraz częściej słychać głosy polityków i komentatorów ostrzegające przed widmem nowej Jałty, które zdaje się unosić nad Europą. Powodem tych obaw są nie tylko pierwsze oficjalne rozmowy między Rosją a Stanami Zjednoczonymi na temat wojny rosyjsko-ukraińskiej, ale także obchodzona hucznie przez Rosję 80 rocznica konferencji krymskiej....
Więcej: Jałta 2.0. Nowe zasady czy koniec zasad?
Bułgaria jest jednym z kluczowych państw tranzytowych w kontekście dostaw gazu ziemnego z Azerbejdżanu, Turcji, Grecji i Rosji do państw Europy Środkowej. Dodatkowo od wielu lat trwa tam wydobycie gazu ziemnego na Morzu Czarnym, a poszczególne rządy, pomimo trwających perturbacji politycznych, podejmują aktywne działania na rzecz przyciągnięcia kapitału zagranicznego...
Więcej: Wyzwania związane z wydobyciem gazu ziemnego w Bułgarii
Szczyt w Paryżu, który odbył się 17 lutego 2025 r., miał na celu wypracowanie europejskiej strategii wobec wojny rosyjsko-ukraińskiej oraz roli Europy w negocjacjach pokojowych. Spotkanie uwidoczniło jednak głębokie podziały między państwami europejskimi, zarówno w kwestii potencjalnego wysłania sił stabilizacyjnych, jak i kształtu przyszłej polityki...
Więcej: Europejska (nie)jedność. Szczyt w Paryżu a wyzwania dla bezpieczeństwa regionalnego
Kwestia sprzedaży poprzemysłowych nieużytków w XIV dzielnicy Budapesztu stała się przedmiotem politycznej rywalizacji z Fideszem w radzie miejskiej. Udaremnienie realizacji projektu inwestora ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich w Rákosrendező zjednoczyło niewspółpracującą dotychczas ze sobą węgierską opozycję. Inwestycja w Rákosrendező. Teren w...
Więcej: Taktyczny sukces węgierskiej opozycji w radzie miejskiej Budapesztu
Ostatni amerykański pakiet sankcji, który został wprowadzony jeszcze przez administrację Joe Bidena w styczniu 2025 r., objął m.in. rynek gazu ziemnego. Rosyjski eksport tego surowca w formie skroplonej (LNG) od wielu lat rośnie, a zastosowane obostrzenia docelowo mają zmniejszyć dochody ze sprzedaży surowca oraz wpływy budżetowe Rosji i utrudnić jej handel, a także...
Więcej: Sankcje USA nałożone na rosyjski LNG a dostępność gazu ziemnego w Europie
Państwa NATO w zróżnicowany sposób odniosły się do postulatu Donalda Trumpa dotyczącego zwiększenia przez nie wydatków obronnych do 5% PKB (zob. „Komentarze IEŚ, nr 1293). Zmiany w architekturze bezpieczeństwa, jakie dokonały się po 2022 r., wymagają jednak zdecydowanych działań, jeżeli NATO ma efektywnie odstraszać Rosję od dalszej eskalacji napięć....
Więcej: Czy państwa NATO podniosą wydatki obronne do 5% PKB? Rosyjskie zagrożenie i cele postulatu Donalda Trumpa
23 stycznia 2025 r. na Światowym Forum Ekonomicznym w Davos prezydent USA Donald Trump zapowiedział, że będzie dążył do podniesienia przez państwa Sojuszu Północnoatlantyckiego wydatków obronnych do 5% PKB. Reakcja na ten postulat wewnątrz NATO była zróżnicowana, a jego potencjalna realizacja będzie determinowana nie tylko wolą polityczną czy odmienną percepcją...
Więcej: Reakcje państw NATO na postulat Donalda Trumpa o zwiększeniu wydatków obronnych do 5% PKB
12 lutego 2025 r. Rada Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy (RBNiO) nałożyła na Petra Poroszenkę, Wiktora Medwedczuka oraz szereg innych osób sankcje personalne, zatwierdzone 13 lutego przez prezydenta Wołodymyra Zełenskiego. Działania władz wywołały oburzenie części środowisk opozycyjnych, które oskarżają obecne władze Ukrainy o bezprawne i...
Więcej: Sankcje Rady Bezpieczeństwa Narodowego i Obrony Ukrainy wobec Petra Poroszenki i ich potencjalne konsekwencje
„Europa ma wiele atutów gospodarczych, ale musi działać teraz, aby odzyskać konkurencyjność i zabezpieczyć dobrobyt”. To pierwsze zdanie i jednocześnie kluczowe przesłanie opublikowanego 29 stycznia 2025 r. dokumentu strategicznego Komisji Europejskiej – Kompas konkurencyjności dla UE (A Competitiveness Compass for the EU). Przedstawiona w nim diagnoza jest...
Więcej: Nowy kompas – czyli jak Unia Europejska planuje odzyskać konkurencyjność
Typowe dla państw b. ZSRR problemy demograficzne są stałym elementem białoruskiej rzeczywistości społecznej. W przypadku Białorusi przybrały one masowy i trwały charakter, skutkujący utratą 1 mln obywateli w okresie trzech dekad niepodległości. Ogromny wpływ na proces depopulacji ma sytuacja polityczna, zwłaszcza po 2020 r. Negatywne tendencje przekładają się na...
Więcej: Demograficzne problemy Białorusi
Rozmowa telefoniczna Donalda Trumpa z Władimirem Putinem była w istocie sukcesem Rosji. Wiele wskazuje na to, że polityka administracji Trumpa doprowadzi do odrzucenia wszystkich oczekiwań Ukrainy przy jednoczesnym uwzględnieniu żądań Rosji. Tego rodzaju działania Waszyngtonu osłabiają spójność Zachodu i pogłębiają napięcia transatlantyckie. Z kolei Rosja...
Więcej: Triumf Rosji
6 grudnia 2024 r. w Rumunii doszło do anulowania wyników I tury wyborów prezydenckich, które odbyły się 24 listopada 2024 r. Taką decyzję podjął rumuński Sąd Konstytucyjny w oparciu o odtajniony raport służb specjalnych, zawierający informację, że w ostatnich tygodniach przed głosowaniem na portalu społecznościowym TikTok miała miejsce skoordynowana kampania...
Więcej: Bezpieczeństwo wyborcze a media społecznościowe
